Tiếng Shan

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Tiếng Shan
Shan-liktai2.png lìk tái
Nói tại Myanma, Thái Lan, Trung Quốc
Khu vực Châu Á
Tổng số người nói 3,3 triệu người
Ngữ hệ Hệ ngôn ngữ Tai-Kadai
  • Ngữ chi Thái
    • Nhóm ngôn ngữ Tây Nam Thái
      • Nhóm ngôn ngữ Đông-Trung Thái
        • Nhóm ngôn ngữ Tây Bắc Thái
          • Tiếng Shan
Phân nhánh
Mã ngôn ngữ
ISO 639-2 shn
ISO 639-3 shn

Tiếng Shan (tiếng Shan:, IPA: [lɪ̀k tɑ́ɪ] hay ၽႃႇသႃႇတႆး, [pʰàː sʰàː tái]; tiếng Myanma: ရှမ်းဘာသာ, Phát âm: [ʃáɴ bàðà]; tiếng Thái: ภาษาไทใหญ่) là ngôn ngữ bản địa của người Shan và chủ yếu được nói tại bang Shan, Myanma. Ngoài ra, cũng có những nhóm biệt lập nói ngôn ngữ này tại bang Kachin, tại miền bắc Thái LanChâu tự trị dân tộc Thái Xishuangbanna tại Vân Nam, Trung Quốc. Tiếng Shan là một ngôn ngữ thuộc nhóm Thái-Kadai và có quan hệ với tiếng Thái. Ngôn ngữ này có 5 thanh điệu, không tương ứng với các thanh điệu trong tiếng Thái, cộng thêm thanh thứ 6 khi dùng để nhấn mạnh. Ngôn ngữ này được gọi là Thái-Yai, hay Thái Long trong nhóm ngôn ngữ Thái. Tên "Shan" được cho là bắt nguồn từ từ "Xiêm" trong tiếng Myanma.

Hiện không có số liệu về số người nói tiếng Shan vì vẫn chưa có thống kê số lượng người Shan. Một số ước tính cho rằng người Shan có 4 triệu người hay nhiều hơn, nhưng con số chính xác có thể là 6 triệu người, và khoảng một nửa trong số đó nói tiếng Shan. Nhiều người Shan nói các phương ngữ bản địa cũng như ngôn ngữ của ngững người mau bán với họ. Vì tình trạng nội chiến tại Myanma, rất ít người Shan ngày nay có thể đọc hay viết chữ Shan, vốn có nguồn gốc từ chữ Myanma.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • The Major Languages of East and South-East Asia. Bernard Comrie (London, 1990).
  • A Guide to the World's Languages. Merritt Ruhlen (Stanford, 1991).
  • Shan for English Speakers. Irving I. Glick & Sao Tern Moeng (Dunwoody Press, Wheaton, 1991).
  • Shan - English Dictionary. Sao Tern Moeng (Dunwoody Press, Kensington, 1995).
  • An English and Shan Dictionary. H. W. Mix (American Baptist Mission Press, Rangoon, 1920; Revised edition by S.H.A.N., Chiang Mai, 2001).
  • Grammar of the Shan Language. J. N. Cushing (American Baptist Mission Press, Rangoon, 1887).

Đọc thêm[sửa | sửa mã nguồn]

  • Sai Kam Mong. The History and Development of the Shan Scripts. Chiang Mai, Thailand: Silkworm Books, 2004. ISBN 9749575504

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]