Tiểu Tân

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Tiểu Tân
Vua của Trung Hoa (chi tiết...)
Vua nhà Thương
Trị vì 1373 TCN1353 TCN
Tiền nhiệm Bàn Canh
Kế nhiệm Tiểu Ất
Thông tin chung
Triều đại Nhà Thương
Thân phụ Tổ Đinh
Mất 1353 TCN

Tiểu Tân (chữ Hán: 小辛, trị vì: 1373 TCN1353 TCN[1]), tên thật Tử Phạm (子颂), là vị vua thứ của 20 nhà Thương trong lịch sử Trung Quốc.

Thân thế[sửa | sửa mã nguồn]

Tiểu Tân là con thứ của Tổ Đinh (祖丁) - vua thứ 16 nhà Thương và là em của Dương Giáp (陽甲) và Bàn Canh ( 盘庚) - vua thứ 18 và 19 nhà Thương. Khoảng năm 1374 TCN, Bàn Canh qua đời, Tiểu Tân lên nối ngôi.

Trị vì[sửa | sửa mã nguồn]

Trong thời gian Tiểu Tân làm vua, nhà Ân lại suy yếu. Người nhà Ân nhớ tới công đức của vua anh Bàn Canh nên soạn ra 3 thiên "Bàn Canh" để tưởng nhớ.

Khoảng năm 1353 TCN, ông qua đời, ở ngôi tất cả 21 năm (có tài liệu ghi 3 năm). Em ông là Tiểu Ất (小乙) lên nối ngôi [2][3][4][5].

Giáp cốt văn khai quật tại Ân Khư ghi ông là vua thứ 19 của nhà Thương [4][5].

Hạ Thương Chu đoạn đại công trình - dự án nghiên cứu của các sử gia hiện đại Trung Quốc - xác định thời gian trị vì của ông cùng vua trước là Bàn Canh và vua sau là Tiểu Ất trong khoảng từ 1300 TCN đến 1251 TCN, tức là thời gian cai trị của ông bắt đầu khoảng sau năm 1300 TCN và kết thúc trước năm 1251 TCN, muộn hơn số liệu đã dẫn khoảng 100 năm.

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Sử ký Tư Mã Thiên - Những điều chưa biết, Bùi Hạnh Cẩn và Việt Anh dịch (2007), NXB Văn hóa thông tin, thiên:
    • Ân bản kỷ
  • Trình Doãn Thắng, Ngô Trâu Cương, Thái Thành (1998), Cố sự Quỳnh Lâm, NXB Thanh Hoá

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Trình Doãn Thắng, Ngô Trâu Cương, Thái Thành, sách đã dẫn, tr 18
  2. ^ Bai, Shouyi (2002). An Outline History of China. Beijing: Foreign Language Press. ISBN 7-119-02347-0. 
  3. ^ “Emperor Table of Shang Dynasty”. Travel China Guide. Bản gốc lưu trữ ngày 23 tháng 3 năm 2008. Truy cập ngày 15 tháng 4 năm 2008. 
  4. ^ a ă “The Shang Dynasty Rulers”. China Knowledge. Truy cập ngày 7 tháng 8 năm 2007. 
  5. ^ a ă “Shang Kingship And Shang Kinship”. Đại học Indiana. Truy cập ngày 7 tháng 8 năm 2007.  [liên kết hỏng]