Trận Aspern-Essling

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Trận Aspern-Essling
Một phần của Chiến tranh của Liên minh thứ năm
Fernand Cormon 005.jpg
Trận chiến tại Essling, tháng 5 năm 1809 qua nét vẽ của Fernand Cormon
.
Thời gian 2122 tháng 5 năm 1809
Địa điểm Lobau, Viên, Áo
Kết quả Quân đội Áo giành chiến thắng lớn[1][2], quân Pháp rút lui.[3]
Tham chiến
Cờ của Đế quốc Áo (1804–1867) Đế quốc Áo Cờ của Pháp Đế chế Pháp
Chỉ huy
Cờ của Đế quốc Áo (1804–1867) Đại Công tước Karl Cờ của Pháp Napoléon Bonaparte
Lực lượng
95.800 (ngày đầu)
90.800 (ngày thứ hai)[4]
27.000 (ngày đầu)
66.000 (ngày thứ hai)[4]
Tổn thất
23.300 tổng cộng:[5]

6.200 bị giết hay mất tích
16.300 bị thương
800 bị bắt

23.000 tổng cộng:[5]

7,000 tử vong
16.000 bị thương

.

Trận Aspern-Essling, còn gọi là trận Aspern (21 - 22 tháng 5 năm 1809) là một trận đánh giữa quân Pháp do đích thân Hoàng đế Napoléon Bonaparte thống lĩnh và quân Áo do Đại Công tước Karl chỉ huy. Sau khi kinh thành Viên thất thủ, Napoléon Bonaparte quyết tâm đánh một đòn quyết định vào quân chủ lực Áo, buộc Triều đình nhà Habsburg phải thương thuyết. Trên đảo Lobau, ông đã bắc cầu qua sông Donau, và định tung đại quân vào hai ngôi làng Aspern, Essling ven sông, nhưng vấp phải sự kháng cự mãnh liệt của quân Áo. Trận chiến đã diễn ra ác liệt trong suốt hai ngày, với sức chiến đấu dữ dội của cả hai phía: người Pháp thì nhận ra cuộc vượt sông Donau của mình đã bị đe dọa còn người Áo thì nhận thấy thời cơ để tiêu diệt Napoléon.[6] Song, Karl đã chủ trương không mạo hiểm mà chỉ đánh một trận phòng thủ quyết liệt nhằm tiêu hao binh lực của Pháp.[1] Trái với Karl, Napoléon đã không có kế hoạch tốt cho trận chiến.[7] Lòng dũng cảm của các binh sĩ Áo đã gây bất lợi cho Napoléon, và lực lượng Pháo binh của họ đã gây thiệt hại kinh khủng cho quân Pháp. Cuối cùng, sau hai ngày chiến đấu, Napoléon bại trận và phải rút quân, mặc dù cuộc tấn công cuối cùng của quân Áo bi đánh bật. Tin tức về chiến thắng vang dội của Quân đội Áo đã khiến cho cả châu Âu đều hy vọng Napoléon sẽ bị tận diệt.[3][8] Do đó, thất bại ở Aspern - Essling cũng có thể được xem là một thất bại chiến lược của Napoléon.[2]

Chiến thuật khôn khéo của Đại Công tước Karl được xem là nguyên nhân thắng lợi của ông. Quân đội ông cũng đã phá hủy những cây cầu của quân Pháp, gây khó khăn cho địch thủ. Trong suốt những cuộc chiến tranh Napoléon, trận Aspern - Essling là thất bại đầu tiên và không gì có thể chối cãi của bản thân Napoléon - vị "Thần Chiến tranh"[9][10] - khác với trận Bailén là thất bại của một viên tướng của ông. Do đó, thắng lợi lớn của Karl trở nên khó tin, và đây được xem là trận đánh vĩ đại nhất của ông. Trận Aspern - Essling cũng thất bại của cố gắng vượt sông Donau đầu tiên của người Pháp. Quân đội hai phe đều chịu thương vong và trong đó có Thống chế Pháp nổi tiếng Jean Lannes.[8][11][12] Lannes bị một đạn pháo làm gãy chân, gây cho Napoléon phải khóc, và 9 ngày sau thì Lannes chết.[2][13] Ngoài ra nhiều tướng lĩnh Pháp cũng thương vong trong trận đánh này.[14] Sau thắng lợi, Thiếu tướng Joseph Radetzky von Radetz đã kêu gọi người Áo nhanh chóng tiêu diệt kẻ thù.[15] Tuy nhiên, vốn Napoléon đã không chịu thua, khả năng truyền cảm quân sĩ của ông đã khiến cho quân ông dễ dàng hồi phục sau đại bại tại Aspern-Essling.[14] Mặt khác, điều đó cũng chứng tỏ hậu quả nghiêm trọng của chiến bại này đối với ông, khiến cho ông phải quyết tâm làm nên thắng lợi.[6] Ông đã xuyên tạc tầm quan trọng của trận Aspern-Essling và tổn thất của quân đội ông, ngược lại người Áo ăn mừng chiến thắng mặc dù Karl đã không truy kích quân Pháp đến đảo Lobau.[12]

Thất bại nặng nề của Napoléon Bonparte trong trận Aspern-Essling - có thể được xem là "thời khắc tuyệt nhất" của nước Áo[16] - cũng thể hiện hệ thống trinh sát yếu kém của Pháp, đồng thời quân Pháp đã không gây bất ngờ cho đối phương và không có sách lược đúng đắn để bảo vệ những cây cầu mà họ bắc qua.[7] Đồng thời, thắng lợi vẻ vang này cho thấy tài nghệ quân sự của Đại Quận công Karl - người đã tiến hành cải cách Quân đội Áo nhằm tránh khỏi thất bại quân sự như những lần trước và chính những cải cách này cũng được xem là nguyên nhân thắng lợi của ông.[9][17] Tổn thất nặng nề của quân Pháp do một khẩu đội pháo Áo gây ra cho thấy sự cải tiến của Quân đội Áo kể từ sau năm 1805[18]. Không những thế, một hệ quả của thất bại này là Vương công Eugène de Beauharnais - người được lệnh yểm hộ cho mặt trận phía Nam của Napoléon - phải kéo quân về phương Bắc.[2] Cuối cùng, hy vọng của các địch thủ của Napoléon đã tiêu tan khi ông đánh bại (dù không đè bẹp) quân Áo trong trận Wagram đẫm máu.[3][19]

Ý nghĩa lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Quân Pháp tuyên bố trận Aspern - Essling là bế tắc, song đây thực sự là thất bại của Napoléon trước ngưỡng cửa thành Viên.[20]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă Gunther Erich Rothenberg, The art of warfare in the age of Napoleon, trang 51
  2. ^ a ă â b Todd Fisher, The Napoleonic Wars: the empires fight back, 1808-1812, trang 38
  3. ^ a ă â David Nicholls, Napoleon: a biographical companion, trang 95
  4. ^ a ă Chandler, D. Dictionary of the Napoleonic Wars, MacMillan (1979)
  5. ^ a ă Castle, I. Aspern/Wagram (1809), Osprey (1990)
  6. ^ a ă J. Christopher Herold, The Age of Napoleon, trang 280
  7. ^ a ă David G. Chandler, Napoleon, trang 220
  8. ^ a ă Kinley J. Brauer, Austria in the Age of the French Revolution: 1789-1815, trang 40
  9. ^ a ă Russell Frank Weigley, The Age of Battles: The Quest for Decisive Warfare from Breitenfeld to Waterloo, trang 425
  10. ^ Ian Castle, Aspern & Wagram 1809: Mighty Clash Of Empires, trang 9
  11. ^ Steven Englund, Napoleon: A Political Life, trang 346
  12. ^ a ă Owen Connelly, Blundering to Glory: Napoleon's Military Campaigns, trang 144
  13. ^ David Nicholls, Napoleon: A Biographical Companion, trang 142
  14. ^ a ă Albert Sidney Britt, Thomas E. Griess, The wars of Napoleon, trang 99
  15. ^ Alan Sked, Radetzky: Imperial Victor and Military Genius, trang 26
  16. ^ Robert A. Kann, A History of the Habsburg Empire, 1526-1918, trang 223
  17. ^ Robert M. Epstein, Russell Frank Weigley, Napoleon's Last Victory and the Emergence of Modern War
  18. ^ Jeremy Black, European Warfare in a Global Context, 1660-1815, trang 200
  19. ^ Spencer C. Tucker, A Global Chronology of Conflict: From the Ancient World to the Modern Middle East, trang 1067
  20. ^ Matthew J. Flynn,Stephen E. Griffin, Washington & Napoleon: Leadership in the Age of Revolution, trang 66

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]