Xin xem các mục từ khác có tên tương tự ở Trận Laon.
Trận Laon là một trận đánh trong Chiến dịch nước Pháp của những cuộc chiến tranh của Napoléon, diễn ra từ ngày 9 cho đến ngày 10 tháng 3 năm 1814, giữa quân Đồng minh Phổ - Nga do Thống chế Gebhard von Blücher vói Quân đội Đế chế Pháp do Hoàng đế Napoléon Bonaparte chỉ huy.[2] Trận chiến kết thúc với thất bại nặng nề của quân Pháp,[1] buộc họ phải rút chạy về Soissons với thiệt hại không nhỏ.[2][9] Cố gắng tiếp viện cho Napoléon của Thống chế Auguste de Marmont đã bị đánh bật trước khi ông có thể tiếp cận với Napoléon.[10] Trận đánh tại Laon là một trong những chiến thắng đã thể hiện khả năng của lực lượng Quân đội Phổ trong giai đoạn 1813 – 1815[11], và hội đủ những vị chỉ huy tài năng nhất của Quân đội Phổ như Gebhard von Blücher, August von Gneisenau, Friedrich Wilhelm Freiherr von Bülow, …[12] Ngoài ra, chiến bại ở Laon đã góp phần dẫn đến sự chấm dứt của vận may đối với Napoléon.[13][14]
Sau khi bị quân Pháp đánh bại trong trận Craonne, Thống chế Phổ là Gebhard von Blücher đã kéo quân từ Craonne về Laon. Được Quân đoàn dưới quyền tướng Nga là Ferdinand Fedorovich Winzegorode thuộc Binh đoàn dưới quyền Thái tử Thụy Điển là Karl Johan tăng viện,[4][10] quân số của Binh đoàn Schlesien (Phổ–Nga[15]) của ông đã tăng vọt.[3] Không những có sức mạnh về quân số vượt hẳn Napoléon, vị tướng Phổ còn có các cứ điểm thuận lợi tại Laon. Tuy nhiên, do khinh suất thực lực của quân đội của Blücher, Napoléon đã phát động một cuộc tiến công vào đoàn quân này.[4] Marmont và đoàn quân của ông đã mang trách nhiệm trợ chiến cho Napoléon trong trận chiến này. Quân Pháp bắt đầu tiến công từ không lâu trước lúc rạng đông và đến lúc chạng vạng, mọi nỗ lực đánh chiếm vùng phụ cận của Laon của họ đã bị bẻ gãy, ngoại trừ làng Athies gần kề đã bị Marmont chiếm giữ từ tay quân Phổ.[4] Nhưng rồi, vị Thống chế mỏi mệt này[1] đã trì hoãn quá lâu trước khi động binh, và liên quân Phổ - Nga đã nắm bắt tình hình[3], nên một vài đạo quân của họ đã bất ngờ tiến công và đánh tan tành đoàn quân của Marmont trong cuộc tấn công vào đêm hôm đó,[1][16] gây cho đối phương không ít thiệt hại.[17] Lực lượng Phổ do tướng Ludwig Yorck von Wartenburg chỉ huy đã được Blücher khen ngợi vì chiến công này.[4] Sang ngày hôm sau (10 tháng 3), Napoléon đã nhận ra thảm họa và ông chủ trương cầm cự để ổn định tình hình. Trong ngày hôm ấy, Blücher lâm bệnh và viên Tham mưu trưởng của ông là tướng Gneisenau đã thay ông thực hiện trách nhiệm của mình. Gneisenau đã triệu hồi những đoàn quân đang truy kích Marmont, khiến cho Quân đội Phổ một lần nữa tập kết trước khi Napoléon có thể thực hiện được bất cứ một điều gì. Và, ông đành phải triệt thoái cùng với đội quân tơi tả của mình.[1][3][18]
Theo thượng lệnh của Hoàng đế Pháp, Marmont trở về phòng ngự ở thủ đô Paris.[10] Là trận đánh lớn đầu tiên của năm 1814, đại thắng của Binh đoàn Schlesien tại Laon là một đòn giáng mạnh mẽ về tâm lý đối với Napoléon và đế quốc của mình (mà một phần là do sự ương ngạnh của ông), đồng thời là chiến quả của sự kiên cường và táo bạo của Blücher.[1][3][19][20] Ba ngày sau khi Napoléon thua lớn tại trận Laon, quân Anh tiến chiếm Bordeaux và vòng vây của khối Liên minh đối với Pháp được thắt chặt.[21][22] Ngoài ra, đoàn quân của Blücher đã có thể tiếp tục cuộc hành binh của mình về Paris sau chiến thắng của ông.[2][23]
Chú thích [sửa]
- ^ a b c d e f g h Ralph Ashby, Napoleon Against Great Odds: The Emperor and the Defenders of France, 1814, các trang 114-115.
- ^ a b c d Tony Jaques, Dictionary of Battles and Sieges: F-O, trang 569
- ^ a b c d e f g h Russell Frank Weigley, The Age of Battles: The Quest for Decisive Warfare from Breitenfeld to Waterloo, các trang 508-509.
- ^ a b c d e Roger Parkinson, The Hussar General, các trang 191-192.
- ^ Uffindell, p. 203.
- ^ Uffindell, p. 201.
- ^ Uffindell, p. 207.
- ^ Chandler, p. 991.
- ^ Steven Englund, Napoleon: A Political Life, trang 408
- ^ a b c Spencer C. Tucker (biên tập), A Global Chronology of Conflict: From the Ancient World to the Modern Middle East: From the Ancient World to the Modern Middle East, trang 1112
- ^ Prussian Army of the Napoleonic Wars
- ^ Friedrich Meinecke, The Age of German Liberation, 1795-1815, trang 120
- ^ Hall Gardner, Oleg Kobtzeff, The Ashgate Research Companion to War: Origins and Prevention, trang 267
- ^ Black, European Warfare in a Global Context, 1660-1815, trang 139
- ^ Gregory Fremont-Barnes, The encyclopedia of the French revolutionary and Napoleonic Wars: a political, social, and military history, Tập 1, trang 552
- ^ Georges Lefebvre, David Case, Napoleon From Tilsit to Waterloo 1807-1815, trang 350
- ^ Alan Sked, Radetzky: Imperial Victor and Military Genius, các trang 65-66.
- ^ Todd Fisher, The Napoleonic Wars: The Rise And Fall Of An Empire, trang 295
- ^ Gregory Fremont-Barnes, The encyclopedia of the French revolutionary and Napoleonic Wars: a political, social, and military history, Tập 1, trang 786
- ^ Andrew Uffindell, The Eagle's Last Triumph: Napoleon's Victory at Ligny, June 1815, trang 30
- ^ J. Christopher Herold, The Age of Napoleon, trang 389
- ^ Alan Forrest, Napoleon
- ^ Stanley Sandler, Ground Warfare: An International Encyclopedia, Tập 1, trang 107
