Trận Wœrth (1870)
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||
Trận Wœrth[11], còn gọi là Trận Frœschwiller[12], Trận Reichshoffen,[13] hay Trận Frœschwiller-Wœrth[14] là một trong những trận đánh đầu tiên của cuộc Chiến tranh Pháp-Phổ, diễn ra vào ngày 6 tháng 8 năm 1870.[15] Trong cuộc giao tranh quyết liệt quanh các ngôi làng Wœrth và Frœschwiller này, Binh đoàn thứ ba của quân đội Đức do Thái tử Friedrich Wilhelm của Phổ chỉ huy đã đánh tan tành Quân đoàn I của Đế chế Pháp do Thống chế Patrice de Mac-Mahon chỉ huy,[16][17][18] buộc quân Pháp phải rút chạy về phía sau dãy núi Vosges.[4] Mặc dù quân Đức chịu thiệt hại nặng nề[10], trận chiến được xem là một thắng lợi quyết định cho họ.[2] Tuy là bất phân thắng bại về mặt chiến thuật, ở cấp độ chiến lược,[12] chiến thắng của quân Đức tại Wœrth đã tạo điều kiện cho Tổng tham mưu trưởng Quân đội Phổ là Helmuth Karl Bernhard von Moltke tập trung lực lượng các Binh đoàn thứ nhất và thứ hai của ông tại Saarbrücken trong khi Binh đoàn thứ ba chuyển về hướng Bắc.[19] Cùng ngày, Quân đoàn II của Pháp cũng bị đánh bại trong trận Spicheren, song thảm họa này không đạt đến tầm cỡ của Wœrth.[3]
Sau khi đánh bại quân đội Pháp trong trận Wissembourg, Binh đoàn thứ ba của Phổ tiến về Wœrth theo hướng Tây Nam. Tại đó, Bá tước MacMahon chỉ huy một đội quân thua kém Binh đoàn thứ ba của Phổ về quân số.[4] Thái tử nước Phổ đã phát lệnh cho đội tiền quân của mình không đánh một trận lớn bởi vì quân Đức chưa hội đủ, song thượng lệnh đã không thể kiềm chế niềm hăng hái[3] của các đơn vị dẫn đầu của người Đức tiến công mạnh mẽ vào các tiền đồn của quân Pháp.[9] Đầu ngày hôm đó, các cuộc xung đột nhỏ dọc theo Saarbrücken đã trở thành một cuộc chiến dữ dội, mà đến trưa thì quân Đức thất thế. Đến lúc này, vị Thái tử phóng ngựa lên tiền tuyến và kêu gọi toàn bộ các lực lượng sẵn có tiến công quân Pháp. Nhờ đó, quân đội Đức đã được tăng viện đáng kể và tình hình chiến trận đã bắt đầu xoay chuyển với lợi thế nghiêng về họ. Theo lệnh của Thái tử, các đơn vị thuộc hai quân đoàn Bayern bắt đầu mở đường qua khu rừng về hướng Bắc cánh trái của quân Pháp (dù có một khoảng thời gian bất động); trong khi đó Quân đoàn số 11 của Phổ nhận một trách nhiệm khó khăn hơn: họ phải mở đường xuống các sườn núi về hướng Nam Wœrth, và từ đó tiến xuống các rừng Niederwald và Elsasshausen. Bất chấp sự chống trả kịch liệt quân Pháp và các sư đoàn người bản xứ Algérie của họ, và một đợt xung phong quyết liệt nhưng vô vọng của quâb thiết kỵ binh và thương kỵ binh Pháp nhằm vào lực lượng bộ binh Đức,[3] quân Đức đã dần dần chiếm được rừng Niederwald[9] cùng với rừng Elsasshausen. Sau đó, các khẩu đội pháo của người Đức tập trung về phía Frœschwiller[3] đã đè bẹp súng pháo của quân Pháp[8], giúp cho Quân đoàn V của Phổ chiếm giữ Frœschwiller và bẻ gãy các cuộc công kích của đối phương.[3]
Một số trung đoàn Pháp đã bị đánh tan nát hơn là phải bỏ chạy. Cuối cùng, hai cánh quân Pháp đã bị bọc sườn và trung quân Pháp bị đập tan. Sau 8 giờ giao tranh, và sau khi một nỗ lực trong tuyệt vọng cuối cùng của thiết kỵ binh Pháp bị nhấn chìm trong thảm họa,[3][14] họ rút chạy trong hỗn loạn[9] xuống Reichshofen và đến Saverne. Ngoài quân đội Württemberg, hiếm có lực lượng nào của Đức còn khả năng truy kích. Tuy nhiên, với thiệt hại nặng nề của mình, binh đoàn của MacMahon đã bị tan vỡ.[3] Một trung đoàn Zouaves (lính bộ binh đến từ Algérie) của Pháp vào trận với 65 sĩ quan và hơn 2.000 lính, nhưng đến đêm chỉ còn có 24 sĩ quan và 415 lính.[20] Chiến thắng bất đắc dĩ của Thái tử nước Phổ tại Frœschwiller đã khiến cho tài dụng binh của ông được ca ngợi, đem lại Alsace cho người Đức đồng thời mở đường cho họ tiến quân vào Paris.[6][14] Nằm trong một loạt thảm họa chóng vánh của quân Pháp trong cuộc chiến tranh[21], thảm họa của MacMahon tại Wœrth khiến cho sườn của quân đội Pháp dưới quyền Hoàng đế Napoléon III ở Metz bị hở và được xem là một trận đánh điển hình của cuộc chiến: quân đội Phổ với ưu thế quân số đã dùng hỏa lực mạnh mẽ và các cuộc tấn công bọc sườn để đánh đuổi quân Pháp ra khỏi các cứ điểm kiên cố của mình.[17][22]
Chú thích [sửa]
- ^ Frederick Burkhardt, James A. Secord, The Editors of the Darwin Correspondence Project, The Correspondence of Charles Darwin:, Tập 18; Tập 1870, trang 232
- ^ a b T. D. Wanliss, The war in Europe of 1870-1: with an enquiry into its probable consequences, các trang 39-43.
- ^ a b c d e f g h i "The Development of the European Nations, 1870-1914 (5th ed.)"
- ^ a b c d e David Eggenberger, An Encyclopedia of Battles: Accounts of Over 1,560 Battles from 1479 B.C. to the Present, trang 482
- ^ a b Geoffrey Wawro, Franco-Prussian War: The German Invasion of France 1870-1871, Revised Edition, các trang 122-127.
- ^ a b Patricia Kollander, Frederick III: Germany's Liberal Emperor, trang 92
- ^ Alfred de La Chapelle (comte), comte Alfred de La Chapelle, The war of 1870: events and incidents of the battle-fields, các trang 24-27.
- ^ a b c Stephen Badsey, The Franco-Prussian War 1870-1871, trang 37
- ^ a b c d "Franco-German War of 1870. Source Book"
- ^ a b c Michael Howard, Franco-Prussian War: The German Invasion of France 1870-1871, Revised Edition, các trang 111-118.
- ^ John Lord, European Statesmen and European Leaders: Beacon Lights of History Part Five, trag 242
- ^ a b B. J. C. McKercher, Michael A. Hennessy, The Operational Art: Developments in the Theories of War, trang 35
- ^ Michael Mould, The Routledge Dictionary of Cultural References in Modern French, trang 163
- ^ a b c Philipp Elliot-Wright, Gravelotte-St-Privat 1870: End of the Second Empire, các trang 39-42.
- ^ James S. Corum, The Luftwaffe: creating the operational air war, 1918-1940, trang 15
- ^ Jonathan Steinberg, Bismarck:A Life: A Life, trang 292
- ^ a b Geoffrey Wawro, War and Society in Europe, 1792-1914, trang 110
- ^ William R. Denslow, Harry S. Truman, 10,000 Famous Freemasons From A To J Part One, trang 78
- ^ David J. A. Stone, First Reich: inside the German army during the war with France 1870-71, trang 18
- ^ Stephen Shann, French Army 1870-71 Franco-Prussian War (1): Imperial Troops, trang 13
- ^ Jean-Denis G. G. Lepage, The French Foreign Legion: An Illustrated History, trang 57
- ^ Andrew Roberts (ed), Great Commanders of the Modern World: 1866-1975
Đọc thêm [sửa]
Sau đây là các sử liệu chính thức của Đức và Pháp về trận chiến Wœrth :
- H. Bonnal, Froschwiller (1899);
- H. Kunz, Schlacht von Wörth (1891) and Kriegsgesch. Beispiele, Nos. 13-18;
- R. Tournès, De Gunstett au Niederwald and Le Calvaire ;
- Commandant Grange, "Les Réalités du champ de bataille", Revue d’infanterie (1908—1910).
Liên kết ngoài [sửa]
- (tiếng Pháp) Woerth's war museum
- (tiếng Pháp) 1870 War of 1870 in pictures
- (tiếng Đức) Woerth Battlefield pictures
- Article on the Battle of Woerth at 'Battlefields Europe'
- Sơ khai quân sự
- Sơ thảo quân sự
- Bài viết về France thiếu tọa độ địa lý
- Bài viết thiếu tọa độ địa lý
- Các trận đánh trong Chiến tranh Pháp-Phổ
- Những trận đánh lớn trong lịch sử
- Trận đánh liên quan tới Phổ
- Trận đánh liên quan tới Bayern
- Trận đánh liên quan tới Württemberg
- Trận đánh liên quan tới Baden
- Trận đánh liên quan tới Pháp
- Xung đột năm 1870
- Pháp 1870