Trọng nam khinh nữ

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Trọng nam khinh nữ là một tư tưởng trong đó coi nam giới là quan trọng hơn phụ nữ. Đây từng là một hệ thống tư tưởng tồn tại ở nhiều nơi trên thế giới, đặc biệt là dưới chế độ phong kiến. Mặc dù hiện nay quyền phụ nữ được công nhận nhưng hệ thống tư tưởng trọng nam khinh nữ vẫn còn ở một số nước, đặc biệt là gắn liền với các tư tưởng tôn giáo. Ở những vùng khác, nhiều người vẫn còn mang tư tưởng này với nhiều cấp độ khác nhau.

Đặc điểm[sửa | sửa mã nguồn]

Trọng nam khinh nữ trong xã hội phong kiến một số nước phương Đông, như Trung Hoa, Việt Nam, thể hiện qua nhiều hình thức khác nhau: sinh con trai được quý trọng hơn sinh con gái; quyền hành của anh trai trưởng trong gia đình rất lớn (quyền huynh thế phụ); người phụ nữ phải kiêm đủ Tam tòng Tứ đức; quyền thừa kế gia sản của cha mẹ dành cho con trai; việc truyền nghề tại các làng nghề thường không truyền cho con dâu hay con gái; người con trai được học hành để thi cử, tiến thân bằng theo con đường quan lộ nhưng người phụ nữ thì chỉ quanh quẩn với việc nhà v.v.

Một số câu nói liên quan đến vấn đề trọng nam khinh nữ[sửa | sửa mã nguồn]

  • Câu Nhất nam viết hữu, thập nữ viết vô với ý nghĩa là "một con trai thì là có, nhưng mười con gái vẫn là không có" thể hiện cách đánh giá con là nam hay nữ trong Nho giáo. Theo đó, các gia đình hay dòng họ từ xưa (và thậm chí cả ngày nay) vẫn có tư tưởng coi trọng việc sinh con trai. Nếu không có con cháu trai nối dõi vẫn bị xem là tuyệt tự và khi bố mẹ hoặc ông bà chết đi sẽ không có người và nơi thờ cúng[1]. Thế nên phần lớn các gia đình hiện nay vẫn phải cố đẻ cho được con trai.
  • Tài trai lấy năm lấy bảy, gái chính chuyên chỉ có một chồng, ý nói người nam giới có thể có quyền lấy năm, lấy bảy vợ nhưng người con gái thủ tiết chỉ với một người chồng.
  • Trai tay không chẳng ăn mày vợ, gái trăm vạn cũng thể nhờ chồng: nhấn mạnh tiền của dù là hai vợ chồng làm ra hay của người chồng hoặc người vợ làm ra, thì cũng gọi là của chồng cả.

Trọng nam khinh nữ trong văn hóa Việt Nam[sửa | sửa mã nguồn]

Bàn về vấn đề trọng nam khinh nữ trong văn hóa Việt, Phan Kế Bính viết: Tục ta trọng nam khinh nữ thì là một tục trái hẳn với cách văn minh... Tục ta thì phần nhiều áp chế đàn bà quá. Có người coi vợ như kẻ ăn người ở, nào là bắt sửa túi nâng khăn, nào là bắt cơm dâng nước tiến, nào là bẻ hành bẻ tỏi, nào là bắt nhặt bắt khoan. Chồng ăn chơi như phá không sao, vợ xểnh ra một chút đã sinh ra ỏm tỏi; chồng chim chuột như quỷ thì chẳng hề gì, vợ động đi đâu một lúc thì sinh ra ngờ vực, ấy là trái với đạo công bằng. Tục ta buộc cho đàn bà một chữ trinh mới lại nghiệt nữa. Đã đành trinh tiết là một nết rất quý ở Á Đông ta, không có thể sao bỏ được, nhưng thủ trinh với chồng cốt ở trong bụng, chứ giữ gìn từng li thì tựa như đàn ông quá hà khắc..."[2].

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Trọng nam khinh nữ là tư tưởng phong kiến.
  2. ^ Phan Kế Bính, Việt Nam phong tục, NXB Văn hóa Thông tin, H. 2001. Trang 81-82.

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]