Triều Tiên Cảnh Tông

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Triều Tiên Cảnh Tông (1688 - 1724), làm vua 4 năm (1720 - 1724), tên của ông là 李昀(Hán Việt: Lý Quân), là vị vua thứ 20 của nhà Triều Tiên.

Ông là con trai của vua Triều Tiên Túc Tông và Hy tần họ Trương

Mục lục

Tiểu sử [sửa]

Năm 1688 sau khi sinh Đại hoàng tử Lý Quân, Jang So-ui (Chiêu Nghi) được sắc phong lên hàng Chính nhất phẩm Tần tước hiệu Jang Hee Bin (Jang hui-bin) tức Hy Tần. Cùng trong năm đó vua Túc Tông muốn lập trưởng tử Lý Quân làm người kế vị nhưng gặp phải sự phản đối gay gắt của phái Tây Nhân mà đứng đầu là cha của cố vương hậu InGyuong

[Có nguồn tin cho rằng Jang Hee Bin được sắc phong trước khi sinh Đại hoàng tử Lý Quân vì theo Pháp độ Joseon thời bấy giờ, chỉ có cấp bậc cao nhất hàng Tần (hui-bin) mới được phép hạ sinh hoàng tử trước Vương phi (Hoàng hậu)]

Cuối năm 1688, được sự hậu thuẫn của Jang Hee Bin và vua Túc Tông, phái Nam Nhân phát triển trở lại nắm nhiều chức vị trong hàng ngũ Đại thần Joseon. Phái Tây Nhân và hoàng hậu InHyeon khi đó bị phát giác nhiều kế hoạch làm hại tới Đại hoàng tử Lý Quân và Jang Hy Tần nên nhiều người Tây nhân bị tước quan vị, Hoàng hậu In Hyeon cùng cha là Đại quan họ Min bị tước vương vị, tịch thu tài sản, lưu đày.

Được sự ủng hộ của phái Nam Nhân, vua Túc Tông chính thức sắc phong Jang Hee Bin lên hàng vương phi, trưởng tử Lý Quân làm được phong làm [[Thái tử|Thế tử]

Năm 1694, phái Nam Nhân phát triển lớn mạnh ép vua loại bỏ hết đại thần phái Tây Nhân để chiếm quyền chính sự, lo sợ sự mất cân bằng chính trường sẽ đẩy quyền hạn của vua vào sự lệ thuộc triều thần, vua Túc Tông quay sang trợ giúp phái Tây Nhân, phục vị cho hoàng hậu In Hyeon, đồng thời Jang hoàng hậu trở về tước vị Hy Tần. Triều đình khi đó diễn ra một cuộc tranh luận lớn khi phái Tây Nhân muốn phế Thái tử, phái Nam Nhân ủng hộ thái tử.

Năm 1698, thế tử Lý Quân bị mắc bệnh quai bị, do không kiêng kỵ đúng nên dẫn tới biến chứng viêm và teo tinh hoàn (bị vô sinh)

Năm 1701, sau cái chết của hoàng hậu In Hyeon, phái Tây Nhân lợi dụng điều này dựng lên vụ án "Lời nguyền Jang Hee Bin" sát hại In Hyeon hoàng hậu và buộc tội Jang Hee Bin câu kết với Thanh quốc (vì anh trai và anh nuôi của bà đều lớn lên ở Thanh quốc) kích động nho sĩ, sỹ phu trên toàn triều tiên đồng loạt dâng tấu ép vua giết Jang Hee Bin, phế Thái tử. Trước tình hình chính trị bất ổn, vua Túc Tông quyết định ban chết cho Jang Hee Bin để trấn an nho sĩ, sỹ phu. Cái chết của mẹ khiến thế tử Lý Quân căm hận phái Tây Nhân và vua cha

Năm 1702 vua Túc Tông lập Quý phi In Won làm Vương Phi, thế tử Lý Quân nhận bà làm nghĩa Mẫu.

Năm 1705, Thế tử Lý Quân khi đó 15 tuổi, được ban hôn với tiểu thư họ Thẩm (chưa rõ thân thế) tước hiệu Thái Tử Phi

Năm 1717 vua Túc Tông lâm bệnh, ông cho phép thế tử Lý Quân thay ông phê tấu chương và được ngồi cạnh ông thượng triều. Cũng trong năm này vua Túc Tông ban chỉ luận tội một số quan chức cấp cao phái Lão Luận (tiền thân là phái Tây Nhân trước đây)

Đầu năm 1718 Thái tử phi họ Thẩm qua đời.

Giữa năm 1718 vua Túc Tông bệnh trở nặng không thể thiết triều, ông ban chiếu chỉ cho thế tử Lý Quân nhiếp chính. Cũng trong năm này. để dọn đường chính sự cho con trai kế vị, vua Túc Tông tiếp tục ban chiếu chỉ luận tội thêm một số quan chức cao cấp của phái Lão Luận.

Năm 1719, Thế tử Lý Quân lập tiểu thư họ Ngự làm Thái tử phi

Năm 1720 vua Túc Tông băng hà, thế tử Lý Quân chính thức lên ngôi, thiết lập triều Joseon thứ 20 lấy hiệu là Cảnh Tông. Truy phong cố Thế tử phi họ Thẩm làm Đoan Ý Vương hậu. Sắc phong Thế tử phi họ Ngự làm Vương phi.

Trị vì [sửa]

Năm 1718, thế tử Lý Quân chính thức nhiếp chính, cai trị đất nước thay vua cha lâm bệnh

Năm 1720 thế tử Lý Quân lên ngôi, thiết lập triều thứ 20 Joseon lấy hiệu là Triều Tiên Cảnh Tông, dưới sự phò tá của các đại thần phái Thiếu Luận (tiền thân là phái Nam Nhân và một bộ phận phái Tây Nhân khác). Nhờ có công đưa Cảnh Tông lên ngôi, các triều thần phái Thiếu luận gây bè kết cánh, lũng đoạn triều chính suốt thời kì Cảnh Tông cai trị.

Năm 1721, vua Cảnh Tông lật lại vụ án của Jang Hee Bin, điều tra các thượng cung, cung nữ và Thần Điện một cách nghiêm ngặt.

Trong suốt hai năm 1721 -1722 điều tra, kết quả, ông tuyên chỉ hủy tội danh Phản quốc và Lời nguyền sát hại In Hyeon vương hậu ra khỏi bản cáo trạng kết tội Jang Hee Bin. Đồng thời ông truy phong Thụy hiệu cho mẹ lên hàng Đại Phi(Dea-bi)- mẹ vua.

Năm 1723 và 1724 là thời kỳ hết sức khó khăn khi vua Cảnh Tông phải tìm cách dung hòa cuộc chiến giữa hai đảng phái chính trị Lão Luận và Thiếu Luận, đặc biệt là phái Thiếu Luận lúc này lớn mạnh thường xuyên lấn át vương quyền.

Năm 1724, vua đột tử sau bữa ăn, kết thúc bốn năm trị vì đất nước. (có nguồn tin khẳng định cái chết của vua Cảnh Tông là sự sắp đặt của Hoàng đệ Yeong Jo - con trai Thục tần Choi để cướp ngôi thiết lập triều thứ 21 Joseon lấy hiệu là Triều Tiên Anh Tổ)

Người kế nhiệm ông là Triều Tiên Anh Tổ


An táng và mộ phần [sửa]

Sau khi mất, Cảnh Tông được an táng ở lăng Uireung (nay thuộc vùng Seokgwan-dong, khu Thành Bắc, Seoul).


Thụy hiệu [sửa]

Thụy hiệu của ông là : Khác Cung Đức Văn Dực Vũ Thuần Nhân Tuyên Hiếu Đại Vương


Gia đình [sửa]

Chú thích [sửa]

Liên kết ngoài [sửa]
Thái Tổ (1392–1398)  · Định Tông (1398–1400)  · Thái Tông (1400–1418)  · Thế Tông (1418–1450)  · Văn Tông (1450–1452)  · Đoan Tông (1452–1455)  · Thế Tổ (1455–1468)  · Duệ Tông (1468–1469)  · Thành Tông (1469–1494)
Yên Sơn Quân (1494–1506)  · Trung Tông (1506–1544)  · Nhân Tông (1544–1545)  · Minh Tông (1545–1567)  · Tuyên Tổ (1567–1608)  · Quang Hải Quân (1608–1623)  · Nhân Tổ (1623–1649)  · Hiếu Tông (1649–1659)
Hiển Tông (1659–1674)  · Túc Tông (1674–1720)  · Cảnh Tông (1720–1724)  · Anh Tổ (1724–1776)  · Chính Tổ (1776–1800)  · Hiến Tông (1834–1849) · Triết Tông (1849–1863)
Cao Tông (1863–1907)  · Thuần Tông (1907–1910)
Lấy từ “http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Triều_Tiên_Cảnh_Tông&oldid=11485651”