Triệu Phi Yến

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Triệu Phi Yến
趙飛燕
Empress Zhao Feiyan.jpg
Hoàng hậu nhà Hán
Tại vị 16 TCN - 7 TCN
Tiền nhiệm Hứa hoàng hậu
Kế nhiệm Hiếu Ai Phó hoàng hậu
Hoàng thái hậu nhà Hán
Tại vị 7 TCN - 1 TCN
Tiền nhiệm Hiếu Nguyên Vương thái hậu
Kế nhiệm Đinh thái hậu
Thông tin chung
Phối ngẫu Hán Thành Đế
Thụy hiệu Hiếu Thành hoàng hậu (孝成皇后)
Thân phụ Thành Dương hầu Triệu Lâm (趙臨)
Sinh 32 TCN
Mất 1 TCN (31 tuổi)

Triệu Phi Yến (chữ Hán: 趙飛燕, 32 TCN - 1 TCN), tên thật là Triệu Nghi Chủ (趙宜主), thụy hiệu: Hiếu Thành hoàng hậu (孝成皇后) là hoàng hậu thứ 2 của Hán Thành Đế triều đại nhà Hán. Nổi tiếng trong lịch sử Trung Quốc với dung mạo xinh đẹp, cùng em gái là Triệu Hợp Đức (趙合德) đã làm nhiều việc làm độc ác, được các sử gia ví là Hồng nhan họa thủy (红颜祸水).

Hình ảnh được lấy từ Lịch triều danh viện thi từ (歷朝 名媛 詩詞)

Nàng là một trong hai đại mỹ nhân của triều đại nhà Hán bên cạnh người đẹp Vương Chiêu Quân (王昭君). Ngoài ra, có giả thiết nàng là người khởi xướng tục bó chân.

Triệu Phi Yến được so sánh với đại mỹ nhân thời nhà ĐườngDương Ngọc Hoàn (楊玉環), với câu ví Hoàn phì Yến sấu (環肥燕瘦), so sánh vẻ đẹp đẩy đà của Dương Ngọc Hoàn trong khi Triệu Phi Yến được biết đến với thân hình nhẹ nhàng, uyển chuyển.

Gia thế[sửa | sửa mã nguồn]

Gia cảnh của nàng hết sức bần hàn, cha mẹ ruột vốn là những nô lệ phục tịch trong phủ quý tộc. Vì gia cảnh quá nghèo, họ định bỏ nàng đi nhưng thấy sau 3 ngày nàng vẫn sống, họ tiếp tục đem về nuôi dưỡng. Không lâu sau, cha chết, nàng cùng em gái được 1 người tên Triệu Lâm (趙臨), một nô gia của 1 nhà quyền quý, nhận về nuôi. Từ đó 2 chị em lấy họ Triệu làm họ, nàng được đặt tên là Triệu Nghi Chủ (趙宜主), người em gái là Triệu Hợp Đức (趙合德).

Khi nàng lớn lên, được vào phủ của Dương A công chúa (陽阿公主) làm ca nữ. Lúc vào tập múa hát, do thân hình uyển chuyển, nhẹ như chim yến, nên từ đó được gọi là Phi Yến (飛燕).

Sủng phi[sửa | sửa mã nguồn]

Một hôm, Hán Thành Đế tới nhà Dương A công chúa uống rượu. Công chúa ra lệnh ca múa giúp vui. Người con gái từ sau rèm lụa bước ra, da dẻ hồng hào bóng bẩy, eo lưng, chân tay mềm mại như cành liễu lướt theo chiều gió. Hán Thành Đế nhìn theo như ngây dại. Nàng múa tựa chim yến xòe cánh bay, thướt tha yêu kiều. Hán Thành Đế ngồi không yên, bèn sủng hạnh nàng, rồi về hậu cung thỏa sức mê mệt. Người con gái đó chính là Triệu Phi Yến.

Triệu Phi Yến nhanh chóng được Thành Đế đón vào hoàng cung, lập làm Phi tần và hết mực sủng ái. Nàng còn xin Thành Đế đưa em gái là Hợp Đức vào cung, cùng ra sức mê hoặc Hán Thành Đế khiến ông không đoái hoài gì đến những cung tần khác nữa.

Vu khống Hứa hoàng hậu[sửa | sửa mã nguồn]

Trước khi có Triệu Phi Yến, Hán Thành Đế đã từng sủng ái Hứa hoàng hậu (許皇后) và Ban tiệp dư (班婕妤), nhưng từ khi hai chị em họ Triệu vào cung, cả Hoàng hậu và Ban tiệp dư đều thất sủng.

Năm 18 TCN, hai chị em họ Triệu vu cáo Hứa hoàng hậu và Ban tiệp dư dùng tà thuật, thưa lên Vương thái hậu. Thái hậu rất giận dữ, cho người điều tra và tìm thấy trong cung của Hoàng hậu nhiều bùa chú, trò yểm, Thái hậu bèn ra lệnh phế truất Hứa hoàng hậu, giam vào lãnh cung. Ban tiệp dư may mắn được tha, nhưng do lo sợ hai chị em họ Triệu lại hãm hại, nên xin được đến cung Trường Tín hầu hạ Thái hậu. Từ đó hai chị em họ nắm hậu cung trong tay.

Hán Thành Đế muốn phong Triệu Phi Yến làm Hoàng hậu, nhưng Vương thái hậu phản đối vì thân phận quá hèn kém và xuất thân ca nữ của nàng. Song vào năm 16 TCN, Hán Thành Đế ra lệnh truy phong cha của Triệu Phi Yến làm Thành Dương hầu (成阳侯), từ đó không còn ai phàn nàn về xuất thân của bà nữa. Mùa hè năm đó, Thành Đế ra chỉ phong Triệu Phi Yến làm Hoàng hậu, Triệu Hợp Đức làm Chiêu nghi (昭儀).

Hoàng hậu nhà Hán[sửa | sửa mã nguồn]

Dâm loạn[sửa | sửa mã nguồn]

Sau khi đăng ngôi Hoàng hậu, Hán Thành Đế vì say mê Triệu Hợp Đức nên có phần lạnh nhạt với Phi Yến. Để củng cố địa vị, Phi Yến phải mang long chủng, tuy nhiên vào cung đã lâu nhưng nàng vẫn không mang thai, bèn nghĩ ra cách ngoại tình với những chàng trai lực lưỡng trong dân gian. Triệu Hợp Đức ra sức bao che cho Phi Yến nên Thành Đế hoàn toàn không hay biết. Nhưng dù có cố gắng cách mấy, Triệu hoàng hậu vẫn không thể có con.

Đầu tiên, Triệu Phi Yến thông dâm với những người hầu trong cung. Rồi để được thoải mái hành lạc, nàng nói với Thành Đế muốn ra ngoài xây một hành cung bên ngoài để chuyên tâm cầu tự. Hành cung này là một giang sơn riêng của hoàng hậu, nơi nàng tuyển các trai tráng khỏe mạnh, đẹp trai, sành kỹ thuật phòng the để đưa vào phục vụ mình. Nhưng cho dù đã được hàng trăm mỹ nam hầu hạ, nàng vẫn không thể có một mụn con nào.

Chuyện ngoại tình của Phi Yến quá kinh thiên động địa nên rồi cũng đến tai Thành Đế. Tuy nhiên, do vua đã bị nàng bắt hết hồn vía, cộng với sự khóc lóc nỉ non của Triệu Hợp Đức, cũng có nhan sắc “thần sầu” như chị, nên cuối cùng nhà vua lại tin là nàng vô tội. Từ đó, chị em Phi Yến không còn kiêng nể gì nữa, thoải mái gian dâm, và thanh trừng những người tố cáo.

Hương cơ hoàn[sửa | sửa mã nguồn]

Theo những ghi chép của sử sách, để có làn da trắng nõn mềm mượt và tỏa ngát hương thơm, mỹ nhân họ Triệu thường nhét vào rốn một dạng thuốc viên có tên gọi “Hương cơ hoàn” (hay “Liễu đỗ niêm”) được pha chế theo công thức thần bí. Loại xuân dược này có thành phần chính là xạ hương, sâm Cao Ly, lộc nhung, nhục quế, phụ tử...

Lộc nhung có tác dụng điều trị hỗ trợ những bệnh nặng cần phải bổ dưỡng, nâng đỡ tổng trạng, tăng cường sức đề kháng của cơ thể, dùng lâu với liều thấp có tác dụng kéo dài tuổi thọ. Riêng tác dụng hỗ trợ về tình trạng suy nhược sinh lý nam và nữ thì khá hiệu quả. Nếu sử dụng lộc nhung là nhung hươu thì ngoài việc chăm sóc sức khỏe còn có tác dụng rất lớn trong việc làm đẹp, chống lão hóa.
Một nghiên cứu ở Trung Quốc cho thấy tác dụng chống lão hóa của nhung hươu khi điều trị cho những con chuột bằng chiết xuất nhung mang tên MAO enzyme chức năng. MAO (monoamine oxidase) là một loại enzyme phá vỡ một số chất dẫn truyền thần kinh trong não như serotonin, dopamine và norepinephrine. Khi con người già đi, MAO làm tăng hoạt động, phá vỡ các chất dẫn truyền quá nhanh. Chiết xuất từ nhung hươu cũng cho thấy tác dụng chống lão hóa khi làm suy giảm các dấu hiệu lão hóa ở chuột. Các nhà nghiên cứu thấy sự gia tăng đáng kể nồng độ testosterone trong huyết tương ở những con chuột được điều trị.
Nhung hươu có truyền thống được sử dụng để điều trị nhiều trong những vấn đề sức khỏe mà là đặc trưng của sự thiếu hụt hormone tăng trưởng. Sự suy giảm của hormone tăng trưởng với tuổi tác có liên quan với nhiều người trong số các triệu chứng của lão hóa, chẳng hạn như nếp nhăn tóc màu xám, và giảm năng lượng và chức năng tình dục. Là một nguồn tự nhiên của IGF-1 và tiền chất hormone tăng trưởng, nhung hươu có thể giúp cơ thể kích thích sản xuất hormone tăng trưởng ở tuyến yên.
Lịch sử cũng không thể chối bỏ sự thật nhân sâm Cao Ly (còn gọi là nhân sâm Hàn Quốc) là nhân sâm tốt nhất và quý nhất. Đây là đặc sản của xứ Cao Ly. Các vị hoàng đế xưa của Trung Hoa cho rằng: nhân sâm Cao Ly là một trong những vị thuốc quan trọng nhất trong bài thuốc giúp trường sinh bất lão. Ngoài các tác dụng như: tăng lực, tăng trí nhớ, bảo vệ cơ thể, chống stress, bảo vệ và tác động lên hệ miễn dịch giúp chống viêm, bảo vệ tế bào chống lão hóa, tăng sức đề kháng cho cơ thể... thì sâm Cao Ly cũng đã được nhiều khoa học trên thế giới chứng minh là có tác dụng kích thích hormone sinh dục nam cũng như nữ.
Theo lý giải của lương y Phùng Tuấn Giang (Nhà thuốc Đông y gia truyền Thọ Xuân Đường) thì: “Mỗi vị thuốc đều có tác dụng riêng của nó. Nhung hươu làm ấm tử cung, hưng phấn buồng trứng, tăng cường nội tiết tố và chức năng sinh lý của nữ. Sâm Cao Ly bổ khí, làm lưu thông khí huyết. Xạ hươu thông khướu và làm tăng hưng phấn cơ nhục. Chính tên bài thuốc là “hương cơ hoàn” đã nói lên tác dụng của nó và sự kết hợp của ba vị thuốc này có tác dụng rất tốt cho sinh lý của cả nam và nữ. Ngoài ra, bài thuốc này còn giúp phụ nữ làm đẹp da, đẹp cơ, tăng cường hương khí ấm tử cung, hưng phấn buồng trứng, trẻ hoá tế bào. Khi dùng bài thuốc này nếu biết cách thì cho dù dùng lâu dài cũng không ảnh hưởng gì cả. Cứ dùng 3 tháng lại nghỉ 3 tháng, dùng cách đoạn với liều vừa phải là tốt nhất”.

Khi nhét vào rốn, quả nhiên thuốc phát huy công dụng mạnh mẽ, khiến Triệu Phi Yến và em gái Hợp Đức luôn quyến rũ nhờ nước da nõn mượt và hừng hực sắc xuân. Nhưng nàng ta đâu ngờ, thần dược “Hương cơ hoàn” là con dao hai lưỡi. Chất độc trong thuốc, đặc biệt là xạ hương (chúng được lấy từ túi xạ của loài hươu xạ, cầy hương, cầy giông...), có tác dụng giúp cho làn da trở nên sáng bóng, mịn màng nhưng lại vô cùng độc hại với phụ nữ đang mang thai, tích lâu ngày trong người sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng tới khả năng sinh sản của phụ nữ. Hậu quả nhãn tiền, Triệu Phi Yến vì muốn làm đẹp đã phải hy sinh đường con cái, để rồi suốt đời chỉ lo bày mưu tính kế giết hại phi tần, mỹ nữ đang mang long thai.

Còn xét theo kiến thức y học hiện đại, người phụ nữ quá gày gò, lượng mỡ không đủ dễ khiến cơ thể bị rối loạn nội tiết, dẫn tới chứng vô sinh. Lúc này, buồng trứng khó tiết ra lượng oestrogen theo chỉ số bình thường, thậm chí vòng kinh rối loạn hoặc có hiện tượng bế kinh. Theo các số liệu thống kê, có tới 6% bệnh nhân vô sinh là do thể trọng quá nhẹ.

Cho tới nay, dân gian Trung Quốc hãy còn lưu truyền câu “Hoàn phì, Yến sấu” (環肥燕瘦) (ý chỉ Dương quý phi béo, Triệu Phi Yến gầy) để chỉ sự đối nghịch về hình thể của nhị đại mỹ nhân. Chiếu theo nghĩa ấy, Triệu Phi Yến vốn nổi tiếng thiên hạ bởi sắc đẹp và vóc dáng mong manh, nhẹ nhàng tựa chim yến. Vẻ đẹp hao gầy khiến nàng có thể uyển chuyển như bay như lượn trong từng điệu múa, nên được gọi là Phi Yến. Dần dần, người đời quên mất tên thực của mỹ nhân họ Triệu (tức Triệu Nghi Chủ), mà chỉ quen nhắc nhớ tới nàng với mỹ danh Phi Yến. Vẻ mong manh gió thổi bay của Triệu Phi Yến vừa là con át chủ bài thu phục trái tim mềm yếu của hoàng đế nhà Hán, nhưng cũng là liều thuốc độc chặn đứng đường sinh nở của tuyệt sắc giai nhân.

Hãm hại các phi tần[sửa | sửa mã nguồn]

Do không thể sinh con, hai chị em họ Triệu đặc biệt là Triệu Hợp Đức tìm cách tàn sát những cung tần có thai với Thành Đế để bảo đảm địa vị. Hán Thành Đế có 2 đứa con trai được sinh ra, một của Tào thị, sinh vào năm 12 TCN và một của Hứa thị, sinh vào năm 11 TCN nhưng cả 2 đều bị Triệu Hợp Đức ra tay giết chết. Nàng còn ép cả 2 cung nhân trên tự sát, rồi dùng mọi thủy đoạn từ hạ độc đến ra tay thẳng thắn những cung nhân nào có dấu hiệu được Thành Đế sủng hạnh. Sự điên dại trong việc truy sát của Triệu Hợp Đức khiến Hán Thành Đế hoàn toàn tuyệt tự.

Dù biết rõ những việc làm độc ác này song vốn là một hoàng đế nhu nhược, Hán Thành Đế chỉ biết nuốt nước mắt nhìn cốt nhục của mình bị sát hại. Có thuyết cho rằng chính Hán Thành Đế cũng tiếp tay giết hại chính những đứa con của mình vì quá u mê hai chị em họ Triệu. Sử ký còn ghi “Vô số cung phi mang thai đều bị ép uống thuốc để phá bỏ”.

Năm 9 TCN, do không có con trai, Hán Thành Đế bèn triệu em trai là Trung Sơn vương Lưu Hưng (中山王劉興) và cháu trai là Định Đào vương Lưu Hân (定陶王劉欣) về Trường An hòng chọn người kế vị. Bà nội của Lưu Hân là Phó thái hậu (傅太后), phi tần của Hán Nguyên Đế, đã diện kiến Triệu hoàng hậu cùng những hòm vàng bạc châu báu, mong Hoàng hậu nói giúp với Hán Thành Đế lập cháu mình đăng ngôi, quả nhiên sau đó Hán Thành Đế lập Lưu Hân làm Thái tử năm 8 TCN.

Hoàng thái hậu nhà Hán[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 7 TCN, Hán Thành Đế đột ngột qua đời. Người em gái Triệu Hợp Đức bị Vương thái hậu hạch tội mưu sát, do Thành Đế chết khi đang lâm hạnh Hợp Đức. Triệu Hợp Đức bèn nhảy giếng tự vẫn. Thái tử Lưu Hân kế vị, tức Hán Ai Đế, tôn Triệu Phi Yến làm Hoàng thái hậu, do vai trò quan trọng trong việc Lưu Hân đăng ngôi Thái tử. Dù vậy, Triệu Phi Yến hoàn toàn không có vai trò chính trị gì.

Năm 6 TCN, Vương thái hoàng thái hậu tuyên bố về tội trạng của hai chị em họ Triệu: hãm hại phi tần khác, sát hại long thai, dâm loạn hậu cung, ...Triệu Hợp Đức đã tự vẫn nhưng Triệu Phi Yến vẫn an toàn nhờ vào mối quan hệ tốt với bà nội của Hán Ai Đế là Phó thái hậu. Cả nhà nàng đều bị tước bỏ các tước hiệu vương hầu đã được phong trước đó, bị xử lưu đày.

Năm 1 TCN, Hán Ai Đế băng hà, con trai của Trung Sơn vương Lưu Hưng là Lưu Khản (劉衎) kế vị, tức Hán Bình Đế. Triệu thái hậu mất đi chỗ đứng, bị Vương Mãng (王莽), cháu của Vương thái hậu phế truất và hạ làm Thứ nhân. Sau đó không lâu Triệu Phi Yến tự vẫn.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]