Triệu Phi Yến

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Triệu Phi Yến
趙飛燕
Empress Zhao Feiyan.jpg
Hoàng hậu nhà Hán
Tại vị 16 TCN - 7 TCN
Tiền nhiệm Hiếu Thành Hứa hoàng hậu
Kế nhiệm Hiếu Ai Phó hoàng hậu
Hoàng thái hậu nhà Hán
Tại vị 7 TCN - 1 TCN
Tiền nhiệm Hiếu Nguyên Vương thái hậu
Kế nhiệm Đinh thái hậu
Thông tin chung
Phối ngẫu Hán Thành Đế
Thụy hiệu Hiếu Thành hoàng hậu (孝成皇后)
Thân phụ Thành Dương hầu Triệu Lâm (趙臨)
Sinh 32 TCN
Mất 1 TCN (31 tuổi)

Triệu Phi Yến (chữ Hán: 趙飛燕, 32 TCN - 1 TCN), tên thật là Triệu Nghi Chủ (趙宜主), là một Hoàng hậu của Hán Thành Đế nhà Tây Hán. Nổi tiếng trong lịch sử Trung Quốc với dung mạo xinh đẹp, cùng em gái là Triệu Hợp Đức (趙合德) được các sử gia ví là Hồng nhan họa thủy (红颜祸水).

Nàng là một trong hai đại mỹ nhân của triều đại nhà Hán bên cạnh người đẹp Vương Chiêu Quân (王昭君). Ngoài ra, có giả thiết nàng là người khởi xướng tục bó chân.

Triệu Phi Yến được so sánh với đại mỹ nhân thời nhà ĐườngDương Ngọc Hoàn (楊玉環), với câu ví Hoàn phì Yến sấu (環肥燕瘦), so sánh vẻ đẹp đẩy đà của Dương Ngọc Hoàn trong khi Triệu Phi Yến được biết đến với thân hình nhẹ nhàng, uyển chuyển.

Cuộc đời[sửa | sửa mã nguồn]

Gia cảnh của bà hết sức bần hàn, cha mẹ ruột vốn là những nô lệ phục tịch trong phủ quý tộc. Vì gia cảnh quá nghèo, họ định bỏ bà đi nhưng thấy sau 3 ngày bà vẫn sống, họ tiếp tục đem về nuôi dưỡng. Không lâu sau, cha chết, bà cùng em gái được 1 người tên Triệu Lâm (趙臨), một nô gia của 1 nhà quyền quý, nhận về nuôi. Từ đó 2 chị em lấy họ Triệu làm họ, bà được đặt tên là Triệu Nghi Chủ (趙宜主), người em gái là Triệu Hợp Đức (趙合德).

Khi bà lớn lên, được vào phủ của Dương A công chúa (陽阿公主) làm ca nữ. Lúc vào tập múa hát, do thân hình uyển chuyển, nhẹ như chim yến, nên từ đó được gọi là Phi Yến (飛燕).

Sủng phi[sửa | sửa mã nguồn]

Một hôm, Hán Thành Đế tới nhà Dương A công chúa uống rượu. Công chúa ra lệnh ca múa giúp vui. Người con gái từ sau rèm lụa bước ra, da dẻ hồng hào bóng bẩy, eo lưng, chân tay mềm mại như cành liễu lướt theo chiều gió. Hán Thành Đế nhìn theo như ngây dại. Nàng múa tựa chim yến xòe cánh bay, thướt tha yêu kiều. Hán Thành Đế ngồi không yên, bèn sủng hạnh nàng, rồi về hậu cung thỏa sức mê mệt. Người con gái đó chính là Triệu Phi Yến.

Triệu Phi Yến nhanh chóng được Thành Đế đón vào hoàng cung, lập làm Phi tần và hết mực sủng ái. Nàng còn xin Thành Đế đưa em gái là Hợp Đức vào cung, cùng ra sức mê hoặc Hán Thành Đế khiến ông không đoái hoài gì đến những cung tần khác nữa.

Lật đổ Hoàng hậu[sửa | sửa mã nguồn]

Trước khi có Triệu Phi Yến, Hán Thành Đế đã từng sủng ái Hứa hoàng hậu (許皇后) và Ban tiệp dư (班婕妤), nhưng từ khi hai chị em họ Triệu vào cung, cả Hoàng hậu và Ban tiệp dư đều thất sủng.

Năm 18 TCN, hai chị em họ Triệu vu cáo Hứa hoàng hậu và Ban tiệp dư dùng tà thuật, thưa lên Vương thái hậu. Thái hậu rất giận dữ, cho người điều tra và tìm thấy trong cung của Hoàng hậu nhiều bùa chú, trò yểm, Thái hậu bèn ra lệnh phế truất Hứa hoàng hậu, giam vào lãnh cung. Ban tiệp dư may mắn được tha, nhưng do lo sợ hai chị em họ Triệu lại hãm hại, nên xin được vào cung hầu hạ Thái hậu. Từ đó hai chị em họ nắm hậu cung trong tay.

Hán Thành Đế muốn phong Triệu Phi Yến làm Hoàng hậu, nhưng Vương thái hậu phản đối vì thân phận quá hèn kém và xuất thân ca nữ của bà. Song vào năm 16 TCN, Hán Thành Đế ra lệnh truy phong cha của Triệu Phi Yến làm Thành Dương hầu (成阳侯), từ đó không còn ai phàn nàn về xuất thân của bà nữa. Mùa hè năm đó, Thành Đế ra chỉ phong Triệu Phi Yến làm Hoàng hậu, Triệu Hợp Đức làm Chiêu nghi (昭儀).

Hoàng hậu nhà Hán[sửa | sửa mã nguồn]

Sau khi đăng ngôi Hoàng hậu, Hán Thành Đế vì say mê Triệu Hợp Đức nên có phần lạnh nhạt với Phi Yến. Để củng cố địa vị, Phi Yến phải mang long chủng, tuy nhiên vào cung đã lâu nhưng nàng vẫn không mang thai, bèn nghĩ ra cách ngoại tình với những chàng trai lực lưỡng trong dân gian. Triệu Hợp Đức ra sức bao che cho Phi Yến nên Thành Đế hoàn toàn không hay biết. Nhưng dù có cố gắng cách mấy, Triệu hoàng hậu vẫn không thể có con.

Do không thể sinh con, hai chị em họ Triệu đặc biệt là Triệu Hợp Đức tìm cách tàn sát những cung tần có thai với Thành Đế để bảo đảm địa vị. Hán Thành Đế có 2 đứa con trai được sinh ra, một của Tào thị, sinh vào năm 12 TCN và một của Hứa thị, sinh vào năm 11 TCN nhưng cả 2 đều bị Triệu Hợp Đức ra tay giết chết. Bà còn ép cả 2 cung nhân trên tự sát, rồi dùng mọi thủy đoạn từ hạ độc đến ra tay thẳng thắn những cung nhân nào có dấu hiệu được Thành Đế sủng hạnh. Sự điên dại trong việc truy sát của Triệu Hợp Đức khiến Hán Thành Đế hoàn toàn tuyệt tự.

Dù biết rõ những việc làm độc ác này song vốn là một hoàng đế nhu nhược, Hán Thành Đế chỉ biết nuốt nước mắt nhìn cốt nhục của mình bị sát hại. Có thuyết cho rằng chính Hán Thành Đế cũng tiếp tay giết hại chính những đứa con của mình vì quá u mê hai chị em họ Triệu.

Năm 9 TCN, do không có con trai, Hán Thành Đế bèn triệu em trai là Trung Sơn vương Lưu Hưng (中山王劉興) và cháu trai là Định Đào vương Lưu Hân (定陶王劉欣) về Trường An hòng chọn người kế vị. Bà nội của Lưu Hân là Phó thái hậu (傅太后), phi tần của Hán Nguyên Đế, đã diện kiến Triệu hoàng hậu cùng những hòm châu báu, mong Hoàng hậu nói giúp với Hán Thành Đế lập cháu mình đăng ngôi, quả nhiên sau đó Hán Thành Đế lập Lưu Hân làm Thái tử.

Hoàng thái hậu nhà Hán[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 7 TCN, Hán Thành Đế đột ngột qua đời. Người emm gái Triệu Hợp Đức bị Vương thái hậu hạch tội mưu sát, do Thành Đế chết khi đang lâm hạnh Hợp Đức. Triệu Hợp Đức bèn nhảy giếng tự vẫn. Thái tử Lưu Hân kế vị, tức Hán Ai Đế, tôn Triệu Phi Yến làm Hoàng thái hậu, do vai trò quan trọng trong việc Lưu Hân đăng ngôi Thái tử. Dù vậy, Triệu Phi Yến hoàn toàn không có vai trò chính trị gì.

Năm 1 TCN, Hán Ai Đế băng hà, con trai của Trung Sơn vương Lưu Hưng là Lưu Khản (劉衎) kế vị, tức Hán Bình Đế. Triệu thái hậu mất đi chỗ đứng, bị Vương Mãng (王莽), cháu của Vương thái hậu phế truất và hạ làm Thứ nhân. Sau đó không lâu Triệu Phi Yến tự vẫn.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]