Tuần phủ

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Tuần phủ (巡撫), còn được gọi là Tuần Vũ, là một chức quan địa phương ở Trung QuốcViệt Nam thời phong kiến.

Trung Hoa[sửa | sửa mã nguồn]

Ở Trung Quốc, chức tuần phủ được đặt ra từ tháng 8 âm lịch năm 1391 thời Minh Thái Tổ[1]. Tuy nhiên, ban đầu thì tuần phủ chỉ là một chức quan tạm thời của người được triều đình phái về lãnh đạo một tỉnh hoặc một bộ phận tỉnh lớn. Về sau, tới thời Minh Tuyên Tông thì chức vụ này mới trở thành chính thức. Dưới niên hiệu Thuận Thiên thời Minh Anh Tông, chức vụ này bị phế bỏ hơn 1 năm (1457-1458), sau đó lại dược phục hồi[2]

Thời nhà Thanh, tuần phủ là chức quan đứng đầu một tỉnh. Tuần phủ chịu sự chỉ đạo trực tiếp của hoàng đế nhà Thanh. Tuần phủ có quyền bổ nhiệm, bãi miễn các chức quan dưới quyền mình trong địa hạt do mình quản lý, có quyền lãnh đạo về hành chính, tài chính, ngoại giao, quân sự của tỉnh. Tuy nhiên, ở những nơi có chức tổng đốc, thì tuần phủ vẫn phải theo chỉ đạo của tổng đốc. Ở nhiều nơi, tổng đốc có thể kiêm luôn chức tuần phủ.

Việt Nam[sửa | sửa mã nguồn]

Ở Việt Nam, tuần phủ có từ thời nhà Nguyễn, học theo phép quan chế của nhà Thanh. Tuần phủ ở Việt Nam cũng là người đứng đầu một tỉnh nhỏ, khác với tổng đốc là quan kiêm quản vài tỉnh hoặc đứng đầu một tỉnh lớn.

Tuần phủ mang hàm nhị phẩm (chánh hoặc tòng).

Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Minh sử - Bản kỷ 3 - quyển 3: Thái Tổ tam. Nguyên tác: "八月....乙丑,皇太子巡撫陝西" (bát nguyệt....Ất Sửu, hoàng thái tử tuần phủ Thiểm Tây).
  2. ^ Minh sử - Bản kỷ 12 - quyển 12: Anh Tông hậu kỷ.