Vòi hoa sen

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Một kiểu vòi hoa sen

Vòi hoa sen hay vòi sen là một dụng cụ được thiết kế lắp đặt trong các phòng tắm, nhà tắm hoặc khu vực dành cho việc tắm gội, phục vụ cho hoạt động tắm rửa của con người. Vòi hoa sen thường được thiết kế đơn giản gồm một thanh ống có chiều cao hơn người tắm, thường cố định và dẫn nước từng nguồn nước, trên ống có một dụng cụ hình tròn nhô ra và có nhiều lỗ nhỏ đều nhau trông như một đài sen. Từ dụng cụ này, các tia nước nhỏ được phun đều lên đầu, vai người tắm tạo cảm giác thoải mái giống như đang tắm dưới mưa và nước đủ áp lực để trôi đi những vết bẩn bám trên thân thể. Vòi hoa sen còn được chia thành vòi sen thường, vòi sen tăng áp và vòi sen đổi màu theo nhiệt độ nước. Nó là một trong những dụng cụ thông dụng nhất trong nhà tắm ngày nay.

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Một kiểu vòi hoa sen sơ khai thời cổ

Các vòi sen ban đầu được được thiết kế lắp đặt trong nhà và cũng không phải con người tạo ra, mà được con người mô phỏng, bắt chước và tái tạo lại từ một hiện tượng tự nhiên phổ biến là thác nước. Con người trước đó thường đứng dưới các chân thác nước nhỏ để đón nước rơi xuống rửa các vết bẩn một cách hoàn toàn sạch sẽ và hiệu quả (do áp lực nước) hơn so với tắm cách truyền thống. Người cổ đại đã bắt đầu để tái tạo các hiện tượng tự nhiên bằng cách đổ bình nước, thường rất lạnh, trên mình trong khi tắm, rửa.

Có nhiều bằng chứng đầu tầng lớp thượng lưu Ai CậpLưỡng Hà trong thời kỳ này có phòng tắm trong nhà, nơi họ có chỗ tắm riêng tư và được người hầu, kẻ hạ phục vụ bằng việc tưới các thùng nước lên người. Tuy nhiên, đây là những hình thức sơ khai vì chỉ có hệ thống thoát nước chỉ thô sơ và nước không được bơm vào phòng. Người Hi LạpLa Mã đã cải tiến thêm hình thức này.

Trong những năm đầu thế kỷ XIX (có thể là khoảng năm 1810), vòi hoa sen được cho là đã được phát minh ra. Thiết kế ban đầu là một ống nước thẵng đứng cao hơn mười bộ có lắp đặt các ống kim loại trông như một cây tre. Ở phía trên thì kết nối với những ống nước khác mà những ống này nối với nguồn nước. Nước được bơm qua một miệng vòi và qua vai của người tắm trước khi được thu thập và bơm trở lại vào bình chứa. Đến năm 1850 các phòng tắm đứng được kết nối với một nguồn nước sinh hoạt, làm cho chúng dễ dàng hơn để sử dụng.

Việc sử dụng vòi hoa sen trong nửa sau của thế kỷ XX đã tăng vọt do vấn đề vệ sinh cá nhân đã trở thành một mối quan tâm chính của con người và kèm theo đó là việc tắm gội hàng ngày, nhiều lần trong ngày đã góp phần làm nên sự thông dụng của vòi hoa sen. Trên thị trường luôn có nhiều loại vòi hoa sen cùng mẫu mã, hình dáng, nhưng giá cả thì khác nhau và trên thị trường cũng có nhiều hàng kém chất lượng, hàng trôi nổi, hàng nhái...[1][2]

Công dụng[sửa | sửa mã nguồn]

Một phụ nữ tắm dưới vòi hoa sen ở nhà tắm công cộng của các bãi biển

Vòi hoa sen tạo thư giãn và mang lại những hiệu quả cao khi đắm mình dưới những tia nước của vòi sen,[3] đem lại cảm giác sảng khoái đồng thời cũng làm cho sức khỏe tốt hơn vì những tia nước mát có khả năng kích thích các huyệt đạo, tăng cường tuần hoàn máu khiến cho cơ thể sảng khoái và sức khỏe tốt hơn. Trong thời hiện đại, những tia nước mạnh từ vòi tắm hoa sen có thể giúp cơ thể được massage một cách nhẹ nhàng. Không chỉ tốt cho làn da trên cơ thể, vòi sen còn có thể dùng massage da mặt, tẩy sạch bụi bẩn và xoa bóp nhẹ nhàng giúp gương mặt được tươi sáng và săn chắc hơn. Gội đầu dưới áp lực của vòi sen còn kích thích các huyệt đạo ở trên đầu, giúp giảm những cơn đau đầu do stress[4][5].

Việc tắm dưới vòi sen với nước ấm cũng được coi là tốt cho mũi, nhất là những người bị bệnh xoang vì việc hít hơi nước nóng có thể duy trì nhu động cho nhung mao niêm mạc xoang, giúp chất nhớt lưu thông và các xoang được dẫn lưu. Đứng dưới vòi sen nước ấm (với độ nóng đủ làm mờ gương trong phòng tắm) một ngày hai lần, mỗi lần chừng 5-10 phút, cơ thể sẽ được tắm sạch, mũi cũng được hít hơi nước nóng làm thông xoang thông mũi[5]. Đặc biệt với việc tắm bằng vòi sen còn được coi là một phương pháp hữu hiệu để giữ gìn khuôn ngực thanh xuân. Cách đơn giản chỉ là hãy để cho tia nước mát phun mạnh lên bầu ngực và massage thật nhẹ nhàng quanh bầu ngực, giúp cho các cơ nâng ngực mạnh hơn nên khuôn ngực sẽ trông săn chắc hơn, gọn gàng hơn.[4] Ngoài ra, vòi hoa sen còn hỗ trợ tốt hơn khi quan hệ tình dục dưới các tia nước này [6][7].

Tuy nhiên cần lưu ý khi sử dụng vòi hoa sen nếu có gắn kết với dụng cụ nóng lạnh thì người tắm cần chú ý đến chế độ nước nóng hay lạnh đang mở, nên chỉnh về chế độ trung bình sau khi tắm để tránh những bất cẩn, gây bỏng cho người tắm.[8].

Trong văn hóa[sửa | sửa mã nguồn]

Trong bộ phim kinh dị Psycho của đạo diễn Alfred Hitchcock có cảnh nhân vật nữ Marion bị Norman đâm cho đến chết khi đứng tắm dưới vòi hoa sen và từng gây ám ảnh cho khán giả trên khắp thế giới (nhất là các khán giả nữ) suốt một thời gian dài.[9]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Brauer, Roger L B (2006). “Personal protective equipment”. Safety and health for engineers (ấn bản 2). John Wiley and Sons. ISBN 978-0-471-29189-3. 
  • Humphrey, John W; Olsen, John P; Sherwood, Andrew N (1998). Greek and Roman Technology: A Sourcebook. New York: Routledge. ISBN 978-0-415-06136-0. 
  • James, Peter; Thorpe, Nick (1995). Ancient Inventions. New York: Ballantine. ISBN 978-0345401021. 
  • Mayer, Leonard (1995). “Emergency systems”. Design and planning of research and clinical laboratory facilities. John Wiley and Sons. ISBN 978-0-471-30623-8. 
  • McNeil, Ian biên tập (1990). An Encyclopaedia of the History of Technology. New York: Routledge. ISBN 978-0-415-01306-2. 
  • Oxford University Press biên tập (2009). Oxford New Desk Dictionary and Thesaurus (ấn bản 3). Berkley. ISBN 978-0-425-22862-3. 
  • Shove, Elizabeth (2004). Comfort, Cleanliness and Convenience The Social Organization of Normality (New Technologies/New Cultures). New York: Berg. ISBN 978-1-85973-630-2. 
  • Vincoli, Jeffrey W (2000). Lewis' dictionary of occupational and environmental safety and health. CRC Press. ISBN 978-1-56670-399-4. 

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]