Vấn đề tâm-vật

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Minh họa của René Descartes về nhị nguyên tâm vật. Descartes tin rằng những dữ liệu đầu vào đưa vào bởi các cơ quan cảm giác tới tuyến tùng (epiphysis) trong bộ não và từ đó tới tinh thần phi vật chấn.[1]
Những cách tiếp cận khác nhau giải quyết vấn đề tâm-vật.

Vấn đề tâm vật (mind-body problem) là một vấn đề triết học trong lĩnh vực siêu hình họctriết học tinh thần[2]. Vấn đề nảy sinh do các hiện tượng tinh thần (hay tâm thức) được cho là khác biệt, một cách định tính hay căn bản, với vật thể vật chất (physical body) mà nó dường như phụ thuộc vào, tức cơ thể người (body). Có một vài lí thuyết chính về lời giải cho vấn đề này. Nhị nguyên luận là thuyết cho rằng tâm và vật là hai thực thể khác nhau[2], và nhất nguyên luận cho rằng chúng về bản chất chỉ là một thực thể. Những người theo phái nhất nguyên duy vật (hay chủ nghĩa duy vật lí giữ quan điểm cho rằng chúng đều là vật chất, trong khi những nhà nhất nguyên duy tâm cho rằng chúng đều là tinh thần. Nhất nguyên luận trung tính lại khẳng định cả hai đều có thể quy giản về một thực thể thứ ba, trung tính.

Vấn đề này được xác định bởi René Descartes theo nghĩa nó được biết bỏi thế giới phương Tây hiện đại, mặc dù thực sự đã được đề cập bởi những triết gia trước Aristote[3], hoặc trong triết học Ba Tư [4] và trong các truyền thống châu Á từ rất lâu trước đó.

Ghi chú và chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Descartes, R. (1641) Meditations on First Philosophy, trong The Philosophical Writings of René Descartes, dịch sang tiếng Anh bởi J. Cottingham, R. Stoothoff và D. Murdoch, Cambridge: Cambridge University Press, 1984, vol. 2, pp. 1-62.
  2. ^ a ă Crane, Tim and Patterson, Sarah (2001) History of the Mind-Body Problem, ch. Introduction pp.1-2
  3. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên Young
  4. ^ edited by Henrik Lagerlund. (30 tháng 9 năm 2007), Forming the Mind: Essays on the Internal Senses and the Mind/Body Problem from Avicenna to the Medical Enlightenment, Springer Science+Business Media, ISBN 978-1-4020-6083-0 

Thư mục[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]