V-pop

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
V-pop
Nguồn gốc từ loại nhạc Rhythm and bluesJazzFolkNhạc nhảyCổ điểnRock and rollNhạc Việt Nam
Khởi nguồn từ văn hóa Khởi nguồn từ thập niên 1960, phát triển đầu thập niên 1990
Nhạc cụ điển hình Giọng caRappingDrum machineDrum padDrumsElectric bassKeyboardsPianoSamplerSequencerSynthesizer
Sân khấu địa phương
Hồ Chí Minh
Hà Nội

V-pop (viết tắt từ Vietnamese pop; tạm dịch: nhạc pop Việt Nam, hay còn được gọi là nhạc trẻ) là một thể loại của Âm nhạc Việt Nam từ thập niên 90 trong công cuộc hiện đại hóa Âm nhạc Việt Nam, với ngôn ngữ tiếng Việtngười Việt quen gọi là "nhạc trẻ".

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Thời kỳ đầu của nhạc pop Việt Nam[sửa | sửa mã nguồn]

Mai Lệ Huyền và Hùng Cường, ca sĩ tiêu biểu "kích động nhạc" trong những năm 60, 70

Một trong những nền móng hình thành nên V-Pop cũng có điều kiện phát triển, sự du nhập mạnh mẽ của Văn Hóa Tự Do Mĩ theo chiều hướng Chủ nghĩa tư bản tạo nên đỉnh cao trong phong trào Tân nhạc Việt Nam vào những năm 60 cộng thêm một số ca sĩ, ban nhạc Mỹ, thần tượng trong giới trẻ Sài Gòn, tại thủ đô Sài Gòn (Việt Nam Cộng Hòa), nơi khai sinh ra làn sóng nhạc trẻ tại trong nước mà dân chúng thường gọi là "Nhạc trẻ Sài Gòn"

Đỉnh cao của "Nhạc trẻ Sài Gòn" luôn đạt được nhũng thành tựu to lớn về nghệ thuật,[cần dẫn nguồn] bao gồm những ca sĩ có tên tuổi như ban nhạc Phượng Hoàng, Elvis Phương, Trường Kỳ, Nam Lộc, Tùng Giang, Thanh Lan, Carol Kim, hay nhạc trẻ bình dân, còn gọi là "kích động nhạc" của Mai Lệ Huyền, Hùng Cường,... cùng với sự tuyệt đỉnh của Pop & Rock, Ballad bằng 3 ngôn ngữ chính Tiếng Việt, Tiếng PhápTiếng Anh.

Trong khi chiến tranh Việt Nam leo thang đến đỉnh điểm với sự khủng hoảng kinh tế, đặc biệt hơn là sau sự kiện 30 tháng 4 năm 1975 khi Sài Gòn thất thủ và lượng người Việt di tản qua các nước tư bản khác để tránh chính quyền cộng sản đã làm cho nhạc trẻ tự do ngưng hoạt động tại trong nước, chỉ tiếp tục hoạt động tại hải ngoại để phục vụ cộng đồng người Việt tị nạn tại đó.

Thời kỳ đổi mới, đóng cửa[sửa | sửa mã nguồn]

Sau khi kết thúc chiến tranh Việt Nam và thống nhất đất nước (1976), cùng với sự bao vây cấm vận của Mỹ, những ca khúc nhạc trẻ, nhạc vàng hay các loại nhạc không có cơ sở khác đều bị cấm hoạt động, vì mang tính chất ủy mị, làm mất tinh thần yêu nước, trật tự của chế độ.[cần dẫn nguồn] Ngược lại với những ca khúc truyền thống cách mạng (nhạc đỏ) hoặc dân ca thì đây là điều kiện tốt và được nhà nước nạng đỡ[cần dẫn nguồn] để những nghệ sĩ cống hiến thật sự cho đất nước nói chung và bản thân mình nói riêng.

Đầu năm 80, sau thời kỳ đổi mới, nhạc trẻ dần khôi phục trở lại, các bản nhạc thời bấy giờ chủ yếu là bản nhạc trữ tình của Trịnh Công Sơn hay tình yêu người lính đã từng kháng chiến và dần bị lãng quên vào đầu những năm 90.[cần dẫn nguồn]

Sau khi Sài Gòn thất thủ, nhiều nghệ sĩ phải bỏ nước sang Mỹ vì thiếu tự do trong nước sau năm 1975, các ca khúc hát vào thời trong nước đều được biểu diễn lại nhưng không còn phổ biến rộng rãi nữa mà chỉ mang lại những kỷ niệm lưu luyến cho Người Việt ở hải ngoại.

Vào đầu năm 80, một số công ty thu âm chuyên phục vụ người Việt tại hải ngoại để có cơ hội các nghệ sĩ hải ngoại được biểu diễn như Trung tâm Thúy Nga, Vân Sơn Entertainment, Asia Entertainment,... với Show Paris By Night, Vân Sơn Show, Asia,...

1993-1996: Bắt đầu phát triển trở lại[sửa | sửa mã nguồn]

Thanh Lam (trái) và Mỹ Linh (phải) là hai ca sĩ nổi bật trong Liên hoan Các ban nhạc nhẹ toàn quốc năm 1993 và đồng thời cũng là hai ca sĩ thành công trong những năm đầu của V-Pop.

Năm 1993, Liên hoan Các ban nhạc nhẹ toàn quốc được tổ chức tại Đà Nẵng với thành phần ban giám khảo là các nhạc sĩ tên tuổi bao gồm nhạc sĩ Thanh Tùng, nhạc sĩ Dương Thụ, nhạc sĩ Nguyễn Cường cùng những nhạc sĩ khác. Ban nhạc Phương Đông, bao gồm ca sĩ Thanh Lam, nhạc sĩ Quốc Trung (keyboard, hòa âm—phối khí chính cho ban nhạc), cùng "'bộ sậu' anh tài của nhạc nhẹ Hà Nội" lúc bấy giờ là Ngọc Quân (trống), Vũ Hà (bass), Lương Bình (guitar chính) và Trần Mạnh Tuấn (saxophone). Ban nhạc đã thắng giải nhất tại cuộc thi, cùng hạng hai thuộc về Hoa Sữa, ban nhạc của nhạc sĩ Vũ Quang Trung, giúp giọng ca 17 tuổi Mỹ Linh khi ấy giành giải "Ca sĩ trẻ gây ấn tượng." Hạng ba của liên hoan đã thuộc về nhóm nhạc rock Đen trắng của cặp đôi Ngọc LễPhương Thảo.[1]

1997: Bùng nổ với thời kỳ Làn Sóng Xanh[sửa | sửa mã nguồn]

Khi Nhà nước Việt Nam thực hiện chính sách mở cửa vào năm 90 và bình thường hóa ngoại giao với Hoa Kỳ vào năm 1996, V-Pop đã hoạt động trở lại bình thường, nhưng sau một thời gian vắng bóng thì ngành công nghiệp âm nhạc bị suy sụp và giải thể, thị trường âm nhạc trở về lạc hậu, quay về từ con số 0, cho đến năm 1997, giải thưởng Làn Sóng Xanh đã mở màn cho sự phát triển của nhạc trẻ, đầu tiên ca sĩ Lam Trường với "Tình Thôi Xót Xa" đã tạo nên cơn sốt nhạc trẻ tại Thành phố Hồ Chí Minh tạo dấu ấn khởi đầu, mở cửa mạnh mẽ cho dòng nhạc thị trường trong thời kỳ phát triển Tân nhạc Việt Nam.

Đầu thế kỷ 21, hàng loạt ca sĩ có tên tuổi như Hồ Quỳnh Hương, Mỹ Tâm, Mỹ Linh, Thanh Lam, Hồng Nhung, Phương Thanh, Đan Trường, Thanh Thảo, Tam ca Áo Trắng... đều tạo ra những bản hit mang nhạc nhẹ hay sôi động, trẻ trung. Đang trong thời kỳ và hội nhập, một số nghệ sĩ nước ngoài cũng hợp tác với thị trường Việt Nam để giúp đỡ phát triển mạnh mẽ vào làng V-Pop, ở trong nước các ca sĩ hiện đại, mới nổi như Bảo Thy, Đông Nhi, Noo Phước Thịnh, Quang Vinh, Băng Di, Đại Nhân,... đều có những bản hit mới mẻ hơn, thậm chí còn vừa sáng tác vừa biểu diễn, mang giai điệu R&B mạnh mẽ ra khắp cả nước. Lâm Hùng trở thành ca sỹ nhạc trẻ có ảnh hường mạnh mẽ ở khu vực Tây Nam Bộ những năm 1999-2006

Đặc biệt hơn, chương trình ca nhạc mang tên Liên hoan bài hát Châu Á (Asia Song Festival) được tổ chức tại Hàn Quốc tạo nên sự hội nhập, trao đổi kinh nghiệm giữa nhiều nước tham gia và đã có các ca sĩ tham gia chương trình náy, điển hình Mỹ Tâm (2003 & 2004), Mỹ Linh (2005), Hồ Quỳnh Hương (2006 & 2008), Lam Trường (2007) và Hồ Ngọc Hà (2009).

Cho đến năm 1995 khi Việt Nam trở lại quan hệ ngoại giao với Hoa Kỳ thì ngày càng nhiều nghệ sĩ trẻ xuất hiện với nền âm nhạc hiện đại thay đổi đáng kể, ví dụ như ca sĩ Trish Thùy Trang, Nguyễn Hưng, Bằng Kiều, Nguyễn Thắng, Andy Quách, Dương Triệu Vũ, Don Hồ,... mặc dù việc hoạt động tại hải ngoại không có gì thay đổi.

V-pop tại nước ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

Các chương trình hải ngoại[sửa | sửa mã nguồn]

Phát hành album[sửa | sửa mã nguồn]

Cuối năm 2005, ca sĩ Mỹ Tâm đã phát hành album Vút bay Giữa tháng 9 năm 2007, Mỹ Linh đã phát hành lại ba album cũ của mình bao gồm Made in Vietnam (2003), Chat với Mozart (2005) và Để tình yêu hát (2006) với sự giúp đỡ từ hãng đĩa Pony Canyon tại Nhật Bản. Made in Vietnam sau đó đã được đài phát thanh Radio-I tại thành phố Nagoya, Aichi bầu chọn là album hay nhất của tháng.

Cuối năm 2006, Mỹ Tâm đã thực hiện album thứ 5 của mình mang tên Vút bay tại Hàn Quốc và phát hành album của mình tại đây và Việt Nam, theo đề nghị của công ty Nurimaru Pictures.

Phát hành[sửa | sửa mã nguồn]

Ảnh hưởng của Internet[sửa | sửa mã nguồn]

Youtube[sửa | sửa mã nguồn]

Danh sách những video âm nhạc V-Pop được xem nhiều nhất trên YouTube
Vị trí Nghệ sĩ Tựa đề Năm Ghi chú Video chính thức Số lượt xem
(triệu)
1 Sơn Tùng M-TP "Em của ngày hôm qua" 2014 YouTube 34
2 Khởi My Gửi cho anh 2 2013 Phim ca nhạc YouTube 16
3 The Men "Nếu là anh" 2013 YouTube 13
4 Khởi My Gửi cho anh 2013 Phim ca nhạc YouTube 12
5 Hồ Quang Hiếu "Con Bướm Xuân" 2013 YouTube 11
Lần cập nhật cuối cùng: 17 tháng 7 năm 2014

Tranh cãi[sửa | sửa mã nguồn]

Đạo nhạc[sửa | sửa mã nguồn]

V-Pop cũng đang vật lộn nhiều thể loại nhạc khác ở Việt Nam, một số ca sĩ tự sáng tác, sao chép nền nhạc rất nhiều, trên nguồn tin tức VTV cho thấy khoảng 80% các bài hát của V-Pop mang tính chất âm hưởng của nước ngoài, đặc biệt là âm hưởng của nhạc Nhật hay J-Pop, Ballad cổ điển từ Trung Quốc, C-Pop, nhạc Thái,...

Cho đến năm 2012 được biết là đã có hơn 50 nghệ sĩ ngoài nước, đặc biệt là từ Châu Á đến biểu diễn ở Việt Nam, tuy nhiên hiện trạng cho thấy là hơn 80 đến 90% người Việt mê nhạc nước ngoài, đặc biệt là K-Pop. Còn đối với nghệ sĩ Việt Nam, họ phải gặp rất nhiều rắc rối và một số thất bại của mình như điển hình là ca sĩ Mỹ Linh, cô sang thị trường Nhật Bản để phát hành Album của mình nhưng cô không bán được đĩa nào và phải ngừng hợp tác để trở về Việt Nam, sau đó Mỹ Tâm cô nàng được xem là "Họa Mi Tóc Nâu" hay "Nữ hoàng V-Pop" đã có chiến dịch tấn công sang thị trường Hàn Quốc để cho ra một loạt Single tiếng Hàn như Hãy đến với em, Ngày hôm nay, Dường như ta đã,... nhưng không mang lại sự thành công và chinh phục tại xứ sở kim chi mặc dù đã có sự giúp đỡ từ ông bầu Bi-Rain, tiếp đến chàng ca sĩ Nam Cường, khi anh phát hành album "It's me - Chính Là Anh" và phát hành tại Vương quốc Anh nhưng lại không mang mấy thành công, xem ra thị trường Việt Nam khó vượt qua biên giới và khó được ưa chuộng tại nước ngoài mặc dù họ rất cố gắng về kỹ năng của mình.[2] Còn về phần của nền nhạc nước ngoài cho thấy tình trạng xâm thực của K-Pop quá sâu đến nỗi khán giả Việt hầu như không còn muốn nghe nhạc Việt nữa và họ luôn nghĩ rằng nhạc Việt hay V-Pop là đạo nhạc, đạo phong cách và nếu tình trạng này còn tiếp diễn cho dù tới 10 năm thì thị trường nhạc Việt sẽ bị mất dần tính cạnh tranh, sau đó dẫn đến mất tồn tại trong một thời gian rất ngắn.[3]

Đĩa lậu[sửa | sửa mã nguồn]

"Thảm họa âm nhạc"[sửa | sửa mã nguồn]

Thảm họa nhạc Việt là một hình thức đáng báo động và đang gây xôn xao trong dư luận ở các trang cộng đồng mạng, cũng trong tháng 7, vụ bê bối, thiếu thẩm mỹ trong âm nhạc hay thảm họa nhạc Việt đã được phát sóng lên bản tin thời sự VTV lúc 19g, đây cũng là điều chính đáng khi cần cải cách lại tính khách quan trong âm nhạc.[4]

Rất nhiều ca sĩ đã làm ảnh hưởng không ít đối với những ca sĩ chân chính, nghiêm túc trong nghệ thuật. Họ vì muốn nổi tiếng nhanh chóng hoặc đánh bóng tên tuổi đã vướn vào nhiều tiêu cực như đạo nhạc, đạo ý tưởng của các ca sĩ nước ngoài. Điều đó bắt nguồn từ tư duy xem ca hát như là nghề kiếm tiền hơn là vì yêu nghệ thuật, chỉ mong nổi tiếng trong nước hơn là nghĩ tầm vóc quốc tế. Cũng có nhiều ý kiến khác nhau, nhưng khi đem ra đối sánh nhiều bài hát Việt với các ca khúc nước ngoài thì khó có thể chối cãi. Những cái tên lai nửa Việt nửa ngoại dùng làm nghệ danh cũng nhằm thu hút sự chú ý của giới yêu nhạc. Bệnh ngôi sao, tự phong danh hiệu, lăng-xê quá mức, các bài hát "thảm họa" cũng là những căn bệnh hiện nay của V-pop.[5]

Các đại diện, sứ giả âm nhạc từ Hàn QuốcNhật Bản cũng đang đánh giá, nêu ra nền V-Pop nói riêng và cho cả nhạc Việt nói chung. Báo chítruyền thông cũng đang nói lên V-Pop hay nhạc trẻ cũng chưa phải thành một nền công nghiệp âm nhạc, thiếu văn hóa hay thẩm mỹ trong âm nhạc mà một phần công nghiệp văn hóa ở Việt Nam, dư luận thường gọi là nền công nghiệp văn hóa Việt Nam như "Con gà, Suy dinh dưỡng"

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]