Vasily Ivanovich Lebedev-Kumach

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Vasily Lebedev-Kumach
Sinh 5 tháng 8 năm 1898
Moskva, Đế chế Nga
Mất 20 tháng 2 năm 1949
Moskva, Liên Xô
Công việc Nhà thơ, Nhà văn
Thể loại Thơ, Văn

Vasily Ivanovich Lebedev-Kumach (tiếng Nga: Васи́лий Ива́нович Ле́бедев-Кума́ч) (5 tháng 8 năm 1898 – 20 tháng 2 năm 1949) – nhà thơ Nga Xô Viết, tác giả lời của nhiều bài hát nổi tiếng thời Liên Xô như: Đất quê ta mênh mông (Широка страна моя родная), Cuộc chiến tranh thần thánh (Священная война), Cơn gió hát (Веселый ветер).

Tiểu sử[sửa | sửa mã nguồn]

Vasily Lebedev-Kumach sinh ở Moskva trong gia đình một thợ đóng giày. Làm thơ từ năm 13 tuổi, bắt đầu in thơ từ năm 1916. Những năm 1919 – 1922 vừa học tại khoa Lịch sử - ngôn ngữ Đại học Quốc gia Moskva và làm ở phòng tuyên huấn của quân đội, cộng tác viên của các tờ báo Беднота, Гудок, Рабочая газета, Крестьянская газета, Красноармеец và tạp chí Крокодил.

Từ năm 1929 Lebedev-Kumach tham gia viết phê bình sân khấu và lập một số nhóm văn nghệ nghiệp dư của công nhân. Năm 1934 cùng với nhạc sĩ Isaak Dunaevsky viết bài hát Марш веселых ребят cho bộ phim Веселые ребята và trở thành nhà thơ nổi tiếng viết lời bái hát. Thời kỳ Chiến tranh Vệ quốc ông làm cán bộ chính trị trong quân chủng hải quân, cộng tác với báo Красный флот. Thời kỳ này ông viết nhiều bài thơ được phổ nhạc thành những bài hát động viên toàn dân đánh giặc và ca ngợi lòng dũng cảm của các chiến sĩ ngoài mặt trận như В бой за Родину!, Будем драться до победы, Вперед к победе!, Комсомольцы-моряки.

Đặc biệt bài thơ – bài hát 'Cuộc chiến tranh thần thánh' (Священная война) trở thành một kiểu «Bài ca chính thức" về chiến tranh bảo vệ Tổ quốc. Bài thơ này được Lebedev-Kumach viết hai ngày sau khi phát xít Đức tấn công Liên Xô, ngay lập tức được nhạc sĩ Alexander Vasilyevich Alexandrov phổ nhạc và được các nhạc công, ca sĩ biểu diễn 5 lần ngay trong ngày hôm đó. Thập niên 1990 Lebedev-Kumach bị kiện về chuyện đạo văn liên quan đến phần lời của bài hát này nhưng cuối cùng tòa xử cho ông thắng kiện trong vụ án này.

Lebedev-Kumach được tặng Giải thưởng Stalin (Giải thưởng Nhà nước Liên Xô) và nhiều huân, huy chương của nhà nước Liên Xô. Ông mất ở Moskva.

Tác phẩm[sửa | sửa mã nguồn]

  • Развод, 1925 г.
  • Чаинки в блюдце, 1925 г.
  • Со всех волостей, 1926 г.
  • Печальные улыбки, 1927 г.
  • Людишки и делишки, 1927 г.
  • Книга песен, 1938
  • Моим избирателям, 1938
  • Газетные стихи 1938 г. (1939),
  • Песни, 1939; 1947
  • Колючие стихи, 1945
  • Стихи для эстрады, 1948
  • Петина лавка, 1927
  • Про умных зверюшек, 1939
  • Под красной звездой, 1941

Thư mục[sửa | sửa mã nguồn]

  • Лебедев-Кумач В. Лирика. Сатира. Фельетон. М. — Л., 1939
  • Лебедев-Кумач В. Песни на стихи Василия Ивановича Лебедева-Кумача. М., 1980
  • Данилин Ю. Воспоминания о Лебедеве-Кумаче. — Москва, 1982, № 9
  • Лебедев-Кумач В. Избранное: Стихотворения. Песни. М., 1984
  • Минералов Ю.И. Так говорила держава: XX век и русская песня. М., 1995

Một số bài thơ[sửa | sửa mã nguồn]

Cuộc chiến tranh thần thánh
 
Hãy đứng lên, đất nước rộng mênh mông
Hãy đứng lên, vào trận đòn quyết tử
Với phát xít, với sức mạnh tối đen
Với bè lũ đến muôn đời nguyền rủa.
 
Hãy để cho cơn cuồng nộ thiêng liêng
Sục sôi lên như là ngọn sóng
Đang diễn ra cuộc chiến tranh nhân dân
Cuộc chiến tranh thần thánh!
 
Giống như hai thái cực – âm và dương
Trong tất cả mọi thứ đều thù nghịch
Ta đấu tranh – vì ánh sáng, hòa bình
Vì vương quốc bóng tối – quân phát xít.
 
Ta giáng trả những kẻ hòng bóp nghẹt
Ý tưởng tự do như lửa cháy bừng
Ta giáng trả bọn áp bức, lũ cướp
Giáng đòn đau lên những kẻ bạo hành.
 
Những đôi cánh màu đen không thể dám
Bay trên bầu trời Tổ quốc yêu thương
Và những cánh đồng quê ta rộng lớn
Không cho quân thù giày xéo, giẫm lên.
 
Với lũ phát xít quỉ ma, thối nát
Đạn ta xuyên vào giữa trán quân thù
Cho lũ cặn bã, cho loài ruỗng mục
Của loài người – dành sẵn những mồ ma.
 
Hãy đứng lên, đất nước rộng mênh mông
Hãy đứng lên, vào trận đòn quyết tử
Với phát xít, với sức mạnh tối đen
Với bè lũ đến muôn đời nguyền rủa.
 
Hãy để cho cơn cuồng nộ thiêng liêng
Sục sôi lên như là ngọn sóng
Đang diễn ra cuộc chiến tranh nhân dân
Cuộc chiến tranh thần thánh!
 
Những lời giản dị
 
Tình yêu và sự dịu dàng
Như đàn chim bay về vui sướng
Hãy nhớ, khi người ta hỏi: "Anh của em?"
Và nói rằng: "Em của anh!" với bạn.
 
Những lời giản dị
Những lời buồn cười
Ở khắp nơi và muôn đời vẫn thế
Nhưng khi tình lên ngôi
Thì tất cả rồi đều lại sẽ
Như lá mùa xuân, thật thắm tươi!
 
Thật dễ chịu buông bàn tay yêu mến
Anh cất bước đi làm
Khi ở nhà vẫn còn người bạn
Và sẽ thì thầm cùng anh.
 
Những lời giản dị
Những lời buồn cười
Ở khắp nơi và muôn đời vẫn thế
Nhưng khi tình lên ngôi
Thì tất cả rồi đều lại sẽ
Như lá mùa xuân, thật thắm tươi!
 
Dù lúc này đang đau khổ
Dù vẫn có những giận hờn
Nhưng giờ khắc khó chịu đi nhanh
Và những bờ môi yêu thương sẽ có.
 
Những lời giản dị
Những lời buồn cười
Ở khắp nơi và muôn đời vẫn thế
Nhưng khi tình lên ngôi
Thì tất cả rồi đều lại sẽ
Như lá mùa xuân, thật thắm tươi!
 
Một khi hãy còn mùa xuân
Và con tim hãy chưa ngừng đạp
Một khi còn mặt trời, Mặt Trăng
Thì chúng sẽ vang lên như tiếng nhạc.
 
Những lời giản dị
Những lời buồn cười
Ở khắp nơi và muôn đời vẫn thế
Nhưng khi tình lên ngôi
Thì tất cả rồi đều lại sẽ
Như lá mùa xuân, thật thắm tươi!
 
Hãy gìn giữ tình yêu
 
Nếu nụ cười âu yếm đã không còn
Và bờ mi mảnh mai chau lại
Và nếu như người bạn đã quay lưng
Thì nghĩa là đã đến thời gian
Và tình sẽ ra đi mãi mãi.
 
Hãy đuổi theo tình
Hãy níu lấy tình
Hãy giữ gìn, bênh vực
Không thì hạnh phúc sẽ quay lưng
Và sẽ nói với bạn rằng: "Vĩnh biệt!"
 
Nếu cái miệng xinh không nở nụ cười
Và đôi má đã không còn đỏ lại
Nếu con tim yêu thương không sục sôi
Thì nghĩa là niềm vui sẽ chia tay
Và tình sẽ ra đi mãi mãi.
 
Hãy đuổi theo tình
Hãy níu lấy tình
Hãy giữ gìn, bênh vực
Không thì hạnh phúc sẽ quay lưng
Và sẽ nói với bạn rằng: "Vĩnh biệt!"
 
Bạn thân yêu
 
Bạn thân yêu, xin bạn đừng hốt hoảng
Bởi hôm nay bạn nhìn thấy tôi buồn
Vì mặt trời không muôn đời tỏa sáng
Vì lúc này đang có bóng mây đen.
 
Nếu trong cơn nóng không có mưa dông
Và cỏ hoa không nở trên đồng cỏ
Vẫn biết nước mắt làm nhẹ nỗi buồn
Nhưng tuôn nước mắt thì tôi không thể.
 
Tôi không thể, không phải loài như vậy
Chỉ một lần tôi để nước mắt tuôn
Đấy là một lần, khi trong trận chiến
Khi những bạn bè đồng đội tôi chôn.
 
Còn bây giờ đừng sợ, người anh em
Nỗi buồn tôi sẽ qua như sương sớm
Lên vai tôi, hãy đấm như mọi lần
Và tôi lại sẽ mỉm cười với bạn.
 
Bạn đừng nhát gan, bạn đừng lùi bước
Nơi đâu cần sẽ có những anh hùng
Còn bây giờ… bạn cùng tôi hãy hát
Vì điều này, bài hát được trời sinh.
Bản dịch của Nguyễn Viết Thắng
Священная война
 
Вставай, страна огромная,
Вставай на смертный бой
С фашистской силой темною,
С проклятою ордой!
 
Пусть ярость благородная
Вскипает, как волна,-
Идет война народная,
Священная война!
 
Как два различных полюса,
Во всем враждебны мы:
За свет и мир мы боремся,
Они - за царство тьмы.
 
Дадим отпор душителям
Всех пламенных идей,
Насильникам, грабителям,
Мучителям людей!
 
Не смеют крылья черные
Над Родиной летать,
Поля ее просторные
Не смеет враг топтать!
 
Гнилой фашистской нечисти
Загоним пулю в лоб,
Отребью человечества
Сколотим крепкий гроб!
 
Встает страна огромная,
Встает на смертный бой
С фашистской силой темною,
С проклятою ордой.
 
Пусть ярость благородная
Вскипает, как волна,-
Идет война народная,
Священная война!
 
Простые слова
 
Как радостно птицей лететь домой,
Любовь и нежность тая,
И знать, что спросят тебя: "Ты мой?".
И скажут тебе: "Я твоя!"
 
Простые слова,
Смешные слова,
Всегда и везде все те же,-
Но вспыхнет любовь,
И все они вновь,
Как листья весенние, свежи!
 
Приятно из милых и теплых рук
Уйти к работе любой
И знать, что дома остался друг
И шепчет он вместе с тобой
 
Простые слова,
Смешные слова,
Всегда и везде все те же,-
Но вспыхнет любовь,
И все они вновь,
Как листья весенние, свежи!
 
Пускай огорченья порой у нас,
Пускай обиды придут...
Уйдет, уйдет нехороший час,
И милые губы найдут
 
Простые слова,
Смешные слова,
Всегда и везде все те же,-
Но вспыхнет любовь,
И все они вновь,
Как листья весенние, свежи!
 
Пока не умрет на земле весна,-
Не кончит сердце стучать,
Пока за солнцем бежит луна,-
Как музыка, будут звучать.
 
Простые слова,
Смешные слова,
Всегда и везде все те же,-
Но вспыхнет любовь,
И все они вновь,
Как листья весенние, свежи!
 
Береги любовь
 
Если милой улыбки не стало
И насупилась тонкая бровь,
Если друг отвернулся устало,-
Это значит, что время настало
И уходит любовь.
 
Догони ее,
Удержи ее,
Береги ее, защищай,-
Не то отвернется счастье твое
И скажет тебе: "Прощай!"
 
Если ласковый рот не смеется,
Если щеки не вспыхнули вновь,
Если милое сердце не бьется,-
Это радость с тобой расстается
И уходит любовь.
 
Догони ее,
Удержи ее,
Береги ее, защищай,-
Не то отвернется счастье твое
И скажет тебе: "Прощай!"
 
Подпевай, если любишь
 
Милый друг, пусть тебя не пугает,
Что сегодня я грустный такой,
Ведь и солнце не вечно сияет,
Ведь и тучи находят порой.
 
Коль в жару не проносятся грозы,
И трава не растет на лугу.
Говорят, что тоску лечат слезы,
Ну, а слезы я лить не могу.
 
Не могу, не такая порода!..
Только раз я слезу уронил,—
Это было во время похода,
Я друзей боевых хоронил.
 
А теперь ты не бойся, товарищ,
Как туман отойдет моя грусть,
По плечу ты, как прежде, ударишь.
И опять я тебе улыбнусь!
 
Я не трус, да и ты не отступишь
Там, где будут герои нужны,
А сейчас... подпевай, если любишь,—
Для того нам и песни даны!

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]