Wikipedia:Lời khuyên dành cho phụ huynh

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Một mẹ thiên nga trắng và chín bé thiên nga con bơi theo sau
Mục đích của trang này là đưa ra những lời khuyên hữu ích cho gia đình bạn

Sứ mệnh của Wikipedia là tạo ra "khối kiến thức chung của toàn nhân loại" dưới hình thức sao chép, chỉnh sửa và tái phân phối (chúng tôi gọi là copyleft) một cách hợp pháp cho tất cả mọi người mà không phải trả một xu nào. Luôn ghi nhớ sứ mệnh này trong tiềm thức, chúng tôi đã phát triển Wikipedia trở thành một trong những trang tổng hợp thông tin lớn nhất trong lịch sử theo tinh thần cộng tác, và hãnh diện được đứng trong một thứ hạng cao của bảng xếp hạng những website phổ biến nhất thế giới. Chúng tôi hy vọng các bạn sẽ tìm được những giá trị mang tính giáo dục cực lớn trong dự án này; và trong số hàng vạn bài viết của chúng tôi, các bạn chắc chắn sẽ tìm thấy nhiều thông tin liên quan đến hầu như mọi lĩnh vực học tập. Tuy nhiên, không có bách khoa toàn thư nào có thể xem là "đã hoàn thành" con đường nghiên cứu, và chúng tôi hy vọng các bạn sẽ tìm thấy trong những bài viết của chúng tôi một bản đồ toàn diện những con đường hữu ích cho việc học hỏi tri thức trong một phạm vi rộng lớn các lĩnh vực.

Wikipedia cho phép tự do sửa đổi bởi bất cứ ai và tất cả mọi người, nhưng điều này không có nghĩa là bất cứ ai cũng có thể viết bất kỳ thứ gì. Có hai vấn đề mà dự án này phải đối phó hàng ngày, đó là: thông tin bị viết không chính xác và sự phá hoại từ một số người. Tuy nhiên, có một số biện pháp hữu hiệu đang bảo vệ dự án. Các biện pháp có thể kể đến là nhấn mạnh với mọi người tầm quan trọng của việc trích dẫn từ các nguồn đáng tin cậy, cũng như Tuần tra các Thay đổi gần đây để chống phá hoại, và Tuần tra các Trang mới để kiểm tra nội dung những bài viết vừa được tạo.

Mục đích của trang này là giúp các bạn xem xét chọn ra cách tốt nhất cho phép con em của các bạn tham gia Wikipedia một cách an toàn và thú vị.

Nội dung Wikipedia[sửa | sửa mã nguồn]

Wikipedia không bị kiểm duyệt, mà nghĩa cụ thể hơn là trong các bài viết thuộc một số lĩnh vực của website này, các bạn sẽ tìm thấy những nội dung khiếm nhã hay những hình ảnh minh họa các đề tài như hoạt động tình dục hay thô tục tùy theo bối cảnh bài viết. Các thông tin như vậy, hiện tại chỉ có trong một ít bài viết, thể hiện trực tiếp đến những nội dung khiêu dâm. Nếu muốn, các bạn có thể cấu hình Wikipedia sao cho không hiển thị ra những hình ảnh thiếu tế nhị — có thể làm theo các bước tại trang hướng dẫn bằng tiếng Anh của chúng tôi. Do phạm vi rộng rãi về độ tuổi hay văn hóa địa phương của các biên tập viên mà những nội dung đó sẽ bị xem là thô tục ở một bộ phận người xem.

Các trang thích hợp cho trẻ em xem có thể cũng bị phá hoại với những từ ngữ thô tục, nội dung khiếm nhã. Các phá hoại thường sẽ bị nhận ra và bị loại bỏ sau vài phút hoặc thậm chí vài giây (qua chức năng theo dõi các thay đổi gần đây); nhưng đôi khi các phá hoại đó cũng có thể không bị ai phát hiện trong nhiều ngày, và thậm chí nếu ngắn hơn rất nhiều, ai đó sẽ vô tình nhìn thấy nội dung đó trước khi nó bị loại bỏ, và "ai đó" ở đây có thể là "bất kỳ ai".

Cộng đồng Wikipedia[sửa | sửa mã nguồn]

Wikipedia không kiểm tra độ tuổi của từng biên tập viên cũng như không thể xác nhận có phải chúng tôi "đang làm việc với trẻ em" hay không, và những biên tập viên của chúng tôi giao tiếp với nhau qua khung soạn thảo văn bản, hoặc qua thư điện tử (email) nếu biên tập viên đó đã cung cấp địa chỉ thư được xác nhận cho Wikipedia khi đăng ký tài khoản. Việc giao tiếp giữa các biên tập viên có thể không được các biên tập viên khác giám sát, và chúng tôi cực kỳ khuyến nghị các biên tập viên không nên công bố chi tiết thông tin cá nhân, chẳng hạn như cách liên lạc với họ ngoài đời thực (có thể là số điện thoại, địa chỉ nhà, v.v). Các thông tin cá nhân hay cách liên lạc vô tình bị tiết lộ có thể yêu cầu giám sát viên loại bỏ, đấy là hình thức xóa triệt để vĩnh viễn các thông tin khỏi cơ sở dữ liệu.

Hầu hết các thông tin liên lạc trong Wikipedia đều ở chế độ mở, công khai, được xem lại nhiều lần (thậm chí các tin nhắn trong "thảo luận" của trang cá nhân cũng có thể được đọc bởi bất kỳ ai). Tuy vậy, cần lưu ý rằng trái với một số website hướng đến thanh thiếu niên, các nhân viên Wikimedia Foundation (điều hành Wikipedia) không thường xuyên tuần tra các trang thảo luận hoặc loại bỏ các bình luận không phù hợp; dự án này chỉ có các bảo quản viên tình nguyên, là những người có thể ngăn chặn những ai vi phạm quy tắc ửng xứ, nhưng họ không kiểm duyệt các cuộc thảo luận, ngay cả khi họ phải đối phó với các vấn đề dành cho người trên 18 tuổi.

Những bạn trẻ và phụ huynh của các bạn phải hiểu rằng bất cứ ai, dù là với động cơ tốt hay động cơ xấu, đều được tư do tham gia dự án. Trong khi có một số cộng đồng trực tuyến dành cho các thành viên là trẻ em sẽ luôn quan sát/đề phòng những đối tượng gây nguy hại cho trẻ em trong thế giới "thực/ngoại tuyến", nhưng Wikipedia không như vậy, quy định của chúng tôi là không được phép yêu cầu người dùng tiết lộ danh tính của họ, và do đó chúng tôi không thể ngăn chặn họ khi căn cứ theo bất kỳ yếu tố nhận dạng nào, bao gồm cả có hay không hồ sơ phạm pháp hay tội phạm tình dục. Một bạn trẻ, hay bất kỳ ai khác, không bao giờ nên có suy nghĩ rằng nếu ai đó có một tài khoản trên Wikipedia thì tức là người đó đủ an toàn để cho bạn gặp mặt. Wikipedia là một dự án bách khoa toàn thư chứ không phải một mạng xã hội. Sự đề phòng an toàn bản thân là quan trọng dù ở bất kỳ không gian nào thuộc dự án, và phải đặc biệt ghi nhớ rằng bất cứ ai trên internet đều có thể khác xa với bản chất ngoài đời thực của họ.

Wikipedia vẫn sẽ loại bỏ các tài khoản của bất kỳ người dùng nào sử dụng website với mục đích không lành mạnh, chẳng hạn như cố gắng tạo nên hoặc hợp pháp hóa mối quan hệ với trẻ em. Nếu các bạn cần tư vấn về những gì nên làm khi quan sát thấy động thái tiêu cực trên, vui lòng xem Wikipedia:Bảo vệ trẻ em.

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Các trang dưới đây là những bài luận mô tả một số suy nghĩ của các thành viên Wikipedia, chúng không nên được loan truyền rộng rãi như một hướng dẫn chính thức hoặc quy định, nhưng có liên quan đến vấn đề này: