Tội phạm có tổ chức tại Việt Nam

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(đổi hướng từ Xã hội đen ở Việt Nam)
Bước tới: menu, tìm kiếm

Xã hội đen là từ chỉ thế giới ngầm, với các thế lực ngầm trong bóng tối của một xã hội. Từ này được biết đến và xuất phát từ các phim Hồng Kông nhập vào Việt Nam nhiều từ thập niên cuối của thế kỷ 20[cần dẫn nguồn], sau đó thành sinh ngữ và đến nay đã là một từ phổ biến, kể cả trên báo chí.

Xã hội đen có nhiều cấp bậc khác nhau. Trong đó cấp thấp nhất là dân anh chị, dao búa, đầu gấu, đâm thuê chém mướn... không có tổ chức, đến cao cấp hơn là tội phạm có tổ chức thành các băng đảng và trên cùng là các maphia, các gia đình maphia.

Thành phần[sửa | sửa mã nguồn]

Các tên gọi Đầu gấu, dân anh chị, dân đao búa, du đãng,..., gần đồng nghĩa với gangster của xã hội Mỹ, là từ chỉ những người làm nhiều nghề bất hợp pháp và thuộc về một thế giới ngầm. Họ nổi lên trên xã hội do nghề dao búa.

Đầu gấu có thể có tổ chức như Khánh Trắng, Phúc Bồ... hoặc không có tổ chức rõ ràng. Những côn đồ nổi lên ở một khu vực nào đó được gọi là "đầu gấu". Đồng thời đầu gấu, dù có tổ chức cũng không bài bản, quy mô và nguy hiểm như maphia kiểu Năm Cam, Luciano, Al Capone, Mickey Cohen...

Các nhóm đầu gấu thường sống bằng những dịch vụ đặc biệt trong một xã hội như bốc vác (dân cửu vạn), xe ôm, kinh doanh bia ôm, karaoke ôm, vũ trường, massage, cho vay nặng lãi, ghi đề, cá độ bóng đá... thậm chí đòi nợ thuê[1], buôn ma túy, vận chuyển ma túy, bán lẻ ma túy[2].

Nhưng các nhóm đầu gấu cũng có thể sống bằng các dịch vụ mang tính chất trái pháp luật hơn như bảo kê hoặc trực tiếp kinh doanh các dịch vụ đen[cần dẫn nguồn]. Họ tự tạo thế lực, dằn mặt người dân trong khu vực để kiếm ăn. Đầu gấu cũng được dùng để giải quyết các vụ việc mà pháp luật không thể nhúng tay[3]. Khá nhiều vụ đâm chém, giết người được ghi nhận do đầu gấu tiến hành[4].

Đầu gấu có thể là nam hoặc nữ, thậm chí có thể là học trò [cần dẫn nguồn] và là nữ[5]. Thế giới này còn đa dạng hơn thế nữa khi đầu gấu có thể là ngoại quốc sang Việt Nam. Song Moon-gul, người Hàn Quốc là người làm thuê, nhưng khi được chủ cho lên đến chức giám đốc điều hành 2 câu lạc bộ vui chơi giải trí dành cho người nước ngoài tại Hà NộiVũng Tàu thì tự cho mình là ông chủ, gây mâu thuẫn với nhà đầu tư rồi lôi kéo "đầu gấu" Hàn Quốc đến Việt Nam gây áp lực với những nhà đầu tư nhằm trục lợi bất chính[6].

Hoạt động[sửa | sửa mã nguồn]

Theo thống kê mới nhất, hiện còn 313 băng nhóm tội phạm, 1460 đối tượng hình sự có biểu hiện hoạt động phạm tội trên địa bàn cả nước. Riêng tại 14 địa bàn trọng điểm còn 192 băng nhóm, 745 đối tượng (chiếm 61,3% số băng nhóm trong cả nước).

Với tính chất là tội phạm có tổ chức, có sự cạnh tranh địa bàn làm ăn, cạnh tranh bảo kê, cạnh tranh ảnh hưởng.v.v... nên giữa các băng đảng xã hội đen tường có sự thanh toán nhau và được các thế lực kinh tế-xã hội (kể cả hợp pháp và không hợp pháp) thuê để triệt hạ đối thủ.

Gần đây, nạn băng đảng xã hội đen tăng cao và các quan chức ngành công an đôi khi bất lực, thậm chí dẫn đến buông lỏng quản lý, đặc biệt với thành phần có gốc ("con ông cháu cha").

Theo cơ quan điều tra tại Nha Trang, từ tháng 10/2005 - 7/2006, tổ chức tội phạm nguy hiểm ở Nha Trang do Hà "lê" (tức Võ Quảng Hà) và Nguyễn Ngọc Thành Hạnh (tức Hạnh “Nhật”, SN 1974) cầm đầu đã gây ra nhiều vụ đâm chém nghiêm trọng, đặc biệt là vụ hàng chục tên mang mã tấu, súng bắn cá đến một cơ sở massage trên đường Hùng Vương, TP Nha Trang; đuổi đánh nhân viên, đập phá tài sản; vụ thuê chém ông Võ Đình Thu, Tổng thư ký Hiệp hội Du lịch Khánh Hòa với giá 50 triệu đồng...[7]. Tuy vậy, trong suốt nhiều năm, các băng nhóm xã hội đen ở Khánh Hòa lại trở nên lộng hành. Nhiều vụ thậm chí còn đánh, chém đến cả công an đã xảy ra nhưng vẫn chưa được xử lý triệt để[8].

Ghi nhận ở Quảng Ninh cho thấy, trong nhiều năm, trên địa bàn tỉnh này đã xuất hiện một băng nhóm tội phạm có tổ chức với sự tham gia của khoảng gần 100 đối tượng. Với các vũ khí phổ biến là mã tấu, dao, kiếm... chúng đã gây ra hàng loạt, vụ cố ý gây thương tích, gây rối trật tự công cộng, cưỡng đoạt tài sản công dân, gieo rắc nỗi khiếp sợ cho người dân[9].

Tại Hải Phòng, gần đây liên tiếp xảy ra những vụ đấu súng kiểu xã hội đen [10][11] và nổi tiếng là liều lĩnh và hung bạo [12].

Tại Hà Nội, gần đây nạn bắt cóc trẻ em vị thành niên để hiếp dâm hay ép bán dâm cũng tăng vọt và nhiều vụ không thể điều tra [13][14]. Trong số đó, nổi tiếng có vụ án băng nhóm "My Sói" [15][16] hoặc người có quyền, có tiền thuê xã hội đen để đánh đập đòi nợ [17][18]. Trước đây, đầu những năm 90, tại Hà Nội đã có vụ án băng nhóm "Khánh Trắng", "Phúc Bồ" là nỗi kinh hoàng của người dân nhiều năm [19].

Trong phim ảnh, văn học[sửa | sửa mã nguồn]

Tuy có một cuộc sống giang hồ và gây nhiều tội ác, song có những đầu gấu lại có máu nghĩa hiệp của dân giang hồ [cần dẫn nguồn] và họ trở thành đối tượng, thành nguồn cảm hứng cho một số tác phẩm văn học hay như tiểu thuyết Bỉ vỏ của nhà văn Nguyên Hồng, phim truyền hình dài tập Cảnh sát hình sự của Hãng phim Truyền hình Việt Nam, Tác phẩm Bố già của Mario Puzo.

Quan điểm khác về Xã hội đen - Mafia[sửa | sửa mã nguồn]

Có quan điểm cho rằng sự ra đời của Mafia thể hiện một nhu cầu tất yếu trong xã hội, một quá trình hình thành biện chứng. Nhu cầu này xuất hiện khi một cá nhân hoặc tổ chức nào đó muốn đòi lại "công bằng của họ" theo "cách của họ", hoặc khi pháp luật hoàn toàn không đứng về phía họ. Trong hoàn cảnh nêu trên, Mafia xuất hiện với công cụ "độc" trong tay trở thành giải pháp tình thế.[cần dẫn nguồn]

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]