Xung đột Thái Lan-Việt Nam 1982-1988

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Xung đột biên giới Thái Lan - Việt Nam
Một phần của Chiến tranh Đông Dương lần 3
.
Thời gian 1979 – 1989
Địa điểm Biên giới Thái Lan-Campuchia, Vịnh Thái Lan
Kết quả Phá hủy nhiều căn cứ du kích và các trại tị nạn dọc theo biên giới Campuchia-Thái Lan và cô lập sự bùng nổ những hành động thù địch công khai giữa quân đội Việt Nam và Thái Lan.
Tham chiến
Flag of Vietnam.svg Quân đội Nhân dân Việt Nam
Cờ của Campuchia Quân đội Nhân dân Cách mạng Campuchia (KPRAF)
Flag of Thailand.svg Lực lượng Vũ trang Hoàng gia Thái Lan
Flag of Democratic Kampuchea.svg Khmer Đỏ
Cờ của CampuchiaMặt trận Dân tộc Giải phóng nhân dân Khmer (KPNLF)
Cờ của CampuchiaArmée Nationale Sihanoukiste (ANS)[1]
.

Sau khi quân đội Việt Nam tiến vào Campuchia lật đổ chế độ Pol Pot trong chiến tranh biên giới Tây Nam năm 1979, các tàn quân Khmer Đỏ rút về các khu vực biên giới gần Thái Lan. Với sự trợ giúp từ quân đội Trung Quốc, đội quân của Pol Pot đã tái tập hợp và tổ chức lại trong các khu rừng và miền núi vùng biên giới Thái Lan-Campuchia. Trong thời gian từ 1980 tới đầu những năm 1990, lực lượng Khmer Đỏ từ bên trong trại tị nạn ở Thái Lan đã tiến hành chiến tranh du kích nhằm chống lại sự ổn định của nước Cộng hòa Nhân Dân Campuchia. Trong các cuộc hành quân càn quét lực lượng du kích, quân đội Việt Nam đã tiến sát và thậm chí vượt qua biên giới Thái Lan để tấn công các căn cứ Khmer Đỏ. Trong bối cảnh địa chính trị những năm 1980, Việt Nam và Thái Lan là hai nước có hệ tư tưởng đối nghịch. Sau khi chế độ Khmer đỏ rút khỏi Phnôm Pênh, Thái Lan không công nhận chính phủ Cộng hòa Nhân Dân Campuchia được Việt Nam hậu thuẫn và cùng với phần lớn các nước trên thế giới vẫn công nhận Khmer đỏ là đại diện hợp pháp của Campuchia. Sự hiện diện quân sự lớn của Việt Nam ngay kề bên một Thái Lan quân chủ làm nước này hết sức lo ngại. Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trong và sau Chiến tranh Việt Nam cũng đã hỗ trợ một lực lượng du kích cộng sản Thái lên đến 20 nghìn người hoạt động ở vùng Đông Nam Thái Lan. Căng thẳng trên mở màn cho một chuỗi những vụ đụng độ và đối đầu lẻ tẻ, tuy chưa bao giờ được tuyên bố là một cuộc xung đột chính thức nhưng đã kéo dài cho đến khi Việt Nam rút quân khỏi Campuchia năm 1989.

Nguyên nhân[sửa | sửa mã nguồn]

Căn cứ ở biên giới của các lực lượng chống đối chính phủ Cộng hòa Nhân dân Campuchia; 1979-1984.

Chính phủ Thái Lan nghi ngờ mục tiêu lâu dài của Việt Nam và lo sợ Việt Nam hỗ trợ cho phong trào cộng sản bên trong Thái Lan nổi dậy đã khiến chính phủ Thái Lan ủng hộ mục tiêu của Hoa Kỳ ở Nam Việt Nam trong chiến tranh Việt Nam. Năm 1979, sự hiện diện quân sự của Việt Nam tại Campuchia một lần nữa những mối quan tâm tương tự lại dấy lên, Bangkok liên minh với Khmer Đỏ - một kẻ thù của Việt Nam và tìm đến sự hỗ trợ an ninh của Bắc Kinh. Trong cả hai trường hợp, hành động của Thái Lan cứng rắn hơn thái độ của Hà Nội đối với Bangkok. Là thành viên ASEAN dễ bị tổn thương nhất một cuộc tấn công giả định của Việt Nam, Thái Lan đã cho Khmer Đỏ trú ẩn ở các trại bên trong lãnh thổ của mình [2], Thái Lan là nước đầu tiên trong khối ASEAN phản đối “cuộc xâm lược năm 1978 của Việt Nam vào Campuchia”.

Năm 1973, chính phủ dân sự mới của Thái Lan tạo ra một cơ hội hòa giải ở mức độ nào đó với Bắc Việt Nam khi chính phủ Thái đề nghị xóa bỏ sự hiện diện của quân đội Hoa Kỳ trên đất Thái và chấp nhận lập trường trung lập hơn. Hà Nội đáp lại bằng việc gửi một phái đoàn đến Bangkok, nhưng các cuộc đàm phán đã đổ vỡ trước khi đạt được bất kỳ tiến bộ nào trong việc cải thiện mối quan hệ. Thảo luận được nối lại vào tháng 8 năm 1976, sau khi Việt Nam thống nhất. Kết quả là đề nghị cho một cuộc trao đổi đại sứ và mở các cuộc đàm phán về thương mại và hợp tác kinh tế, nhưng một cuộc đảo chính quân sự vào tháng 10 năm 1976 mở ra một chính phủ Thái Lan mới có ít cảm tình với những người cộng sản Việt Nam. Liên lạc đã được nối lại một thời gian ngắn tháng 5 năm 1977, khi Việt Nam, Thái Lan, và Lào đã tổ chức một cuộc họp để thảo luận việc nối lại làm việc của Ủy hội sông Mê Công, một nỗ lực hợp tác lớn đã bị ngừng lại do chiến tranh Việt Nam. Bắt đầu từ tháng 12 năm 1978, tuy nhiên, cuộc xung đột ở Campuchia đã có ảnh hưởng lớn đến trao đổi ngoại giao, và theo chiến dịch tấn công quân sự của Việt Nam bao gồm các cuộc xâm nhập qua biên giới Thái Lan và nhiều thương vong của phía Thái Lan làm mối quan hệ 2 nước trở nên đặc biệt căng thẳng.

Diễn biến[sửa | sửa mã nguồn]

1979[sửa | sửa mã nguồn]

  • Tháng 10: một cuộc tấn công lớn của Việt Nam vào các vị trí trú ẩn của quân Khmer đỏ tại các vùng núi biên giới đã đẩy hàng ngàn binh lính Khmer Đỏ cùng gia đình và người dân trong vùng kiểm soát của họ về biên giới Thái Lan [3].
  • Ngày 8 tháng 11: Pháo binh Thái Lan nã vào khu trại tị nạn Nong Chan [4], khiến khoảng 100 người chết.
  • Ngày 12 tháng 11: Việt Nam tấn công vào Ban Laem, đẩy 5000 binh lính và thường dân Khmer Đỏ vào biên giới Thái Lan. Một nửa trong đó đi vào Kamput Holding Center [5].

1980[sửa | sửa mã nguồn]

  • Ngày 23 tháng 6: Phản ứng với việc tổ chức hồi hương của hàng ngàn người tị nạn, 200 quân nhân Việt Nam vượt qua biên giới lúc 2 giờ sáng vào khu vực Ban Non Mak Mun, bao gồm khu trại tị nạn Nong Chan, một trận đấu pháo kéo dài ba ngày bỏ lại khoảng 200 người chết, bao gồm từ 22 đến 130 binh sĩ Thái, một dân làng Thái Lan và 72 bộ đội Việt Nam thiệt mạng. Hàng trăm người tị nạn đã được báo cáo thiệt mạng, nhiều người thiệt mạng khi pháo binh Thái Lan tấn công một trong những ngôi trại. Những người khác được tìm thấy giữa hai làn đạn [6]. Hàng trăm người tị nạn chống lại Việt Nam bị xử tử [7]. Quân đội Việt Nam tạm chiếm hai ngôi làng biên giới Thái Lan bao gồm cả Ban Non Mak Mun và pháo kích vài nơi khác.
  • Ngày 24 tháng 6: Quân Việt Nam vẫn còn kiểm soát Nong Chan, đã đấu pháo và nổ súng nhỏ với binh sĩ Thái Lan và tấn công các cứ điểm của quân du kích. Việt Nam bắn rơi hai máy bay quân sự Thái Lan [8].
  • Ngày 26 tháng 6: Quân đội Việt Nam đã bắt giữ hai quan chức cứu trợ (Robert Ashe và Tiến sĩ Pierre Perrin - điều phối viên y tế của Ủy ban Chữ thập đỏ quốc tế (ICRC)) và hai nhiếp ảnh gia Mỹ tại trại Nong Chan [9][10].

1981[sửa | sửa mã nguồn]

  • Ngày 4 tháng 1: Quân Việt Nam tràn qua biên giới, khai hoả với súng phóng lựu và vũ khí tự động vào các đơn vị Thái trước khi bị đẩy lui [11]. Đây là hoạt động đầu tiên của Việt Nam ở Thái Lan kể từ tháng 6 năm 1980. Hai lính Thái bị giết, một bị thương sau 90 phút giao tranh lúc sáng sớm. Theo tường trình, khoảng 50-60 lính Việt Nam đã nổ súng vào đội tuần tra Thái Lan sâu nửa dặm bên trong đất Thái. Không có số liệu thương vong của Việt Nam [12].
  • Ngày 5 tháng 1: Lính tiếp viện Thái vội vã được đưa đến biên giới Thái-Cam, đặt trong tình trạng báo động nhằm chống lại các cuộc đột kích qua biên giới khác của Việt Nam. Đây là hành động quân sự tiếp theo cuộc tấn công ngày trước đó [13].

1982[sửa | sửa mã nguồn]

  • Đầu tháng 3: Một loạt xô xát dọc biên giới mà đỉnh cao là sự kiện hơn 300 lính Việt Nam vượt biên giới và giết vài lính biên phòng Thái Lan.
  • 21 tháng 10: Quân Việt Nam nã đạn về phía một máy bay do thám Thái Lan bay gần biên giới, nhưng nó không bị trúng đạn.Chiếc máy bay trở về căn cứ của nó bên trong Thái Lan [14].

1983[sửa | sửa mã nguồn]

  • Tháng 1: Quân Chính phủ Cambodia được hỗ trợ bởi các đơn vị Việt Nam đã tiến hành một cuộc tấn công lớn chống lại Chính phủ Liên minh Kampuchea Dân chủ - tổ chức được hợp nhất bới 3 lực lượng chống chính phủ. Chiến trận lan sang đất Thái. Hơn 47 ngàn người bỏ chạy sang Thái Lan.
  • Ngày 16 tháng 1: Quân Việt Nam tái chiếm thôn Yeang Dangkum, ngay phía đông trại Nong Chan, mà trước đó quân nổi dậy chống cộng sản (KPNLF) đã chiếm giữ vào ngày 26 tháng 12 năm trước, như một phần của các hoạt động nhằm giành thế chủ động vào cuối năm.
  • Ngày 21 tháng 1: Pháo binh Việt Nam tấn công buộc quân Khmer Đỏ tại O'Bok di chuyển doanh trại sang Thái Lan. Không chiến binh nào trở lại vào cuối tháng.
  • Ngày 31 tháng 1: Được hỏa lực mạnh của pháo binh yểm trợ, 4000 quân Việt Nam với xe thiết giáp mở cuộc tấn công lớn vào Nong Chan, một trong những trại tị nạn lớn nhất ở biên giới và phá hủy nó. Giao tranh được ghi nhận diễn ra quanh trại giữa quân Việt Nam trú đóng tại Campuchia với khoảng 2000 lính du kích Khmer Đỏ [15]. Trong trận đánh, phe Việt Nam duy trì một hàng rào lửa đạn liên tục của pháo, rocket và súng cối. Ít nhất 50 viên rơi vào đất Thái, giết chết một nông dân 66 tuổi, gây hư hại vài ngôi nhà và một ngôi chùa gần đó [16]. 24000 dân tị nạn bỏ chạy, không rõ thương vong. Quân Khmer Đỏ rút sau 36 giờ giao tranh. Bệnh viện Khao-I-Dang nhận được 100 người dân bị thương [16].
  • Ngày 31 tháng 3: Việt Nam mở một loạt trận tấn công dữ dội, với 1000 binh lính Việt Nam và 600 lính tình nguyện của Cộng hòa Nhân dân Campuchia, đánh vào các trại tị nạn thuộc sự kiểm soát của Khmer Đỏ tại Phnom Chat và Chamkar Kor, dưới sự yểm trợ của pháo binh, rocket và xe tăng T-54. Quan chức Thái Lan tuyên bố cuộc tấn công một lần nữa làm số lượng lớn đạn pháo và đạn súng cối của quân Việt Nam rơi vào lãnh thổ Thái Lan [17]. Các đơn vị Việt Nam đã không ngần ngại bắn pháo, bắt đầu xả đạn xối xả vào trụ sở chính của Khmer Rouge trên lãnh thổ Thái Lan, dẫn tới đụng độ với các lực lượng quân đội Thái Lan trong vài ngày, kéo Bangkok vào một chiến dịch phòng thủ thật sự. Đạn pháo binh và xe tăng giết chết 30 thường dân và làm bị thương khoảng 300 người. Khoảng 22000 dân Cambodia chạy sang đất Thái tị nạn.
  • Đầu tháng tư: Quân Việt Nam phá hủy trại Phnom Chat, dân thường sơ tán lên Red Hill. Trại David của Sihanouk bị tấn công và thường dân chuyển đến Green Hill. Một máy bay phản lực Thái Lan bị bắn rơi.
  • Ngày 3 tháng 4: Khoảng 100 quân Việt Nam xâm nhập vào Thái Lan và đánh giáp lá cà với lực lượng biên phòng Thái Lan giết 5 và làm bị thuơng 8 lính Thái Lan [18]. Một cuộc tấn công vào Ampil Camp, trụ sở chính của KPNLF, bị bãi bỏ do các kho xăng phục vụ cuộc tấn công bị phá hủy ngay tuần trước, khiến sư đoàn Việt Nam không thể sử dụng xe thiết giáp [19].
  • Ngày 27 tháng 12: Việt Nam đưa bộ binh cùng thiết giáp và xe chiến đấu bộ binh tới biên giới phía đông Thái Lan, và có vẻ như chuẩn bị tấn công lực lượng du kích Cambodia. 350 quân Việt Nam cùng một số T-54 xe tăng và xe bọc thép đến làng Thmar Puok - làng ở phía tây Campuchia từ Phnom Penh, nơi chỉ cách doanh trại quân du kích chống cộng sản 14 dặm về phía đông nam, và cách biên giới Thái Lan 16 dặm. Quân đội Thái Lan và các quan chức an ninh dự kiến ​​một cuộc tấn công mùa khô của Việt Nam chống lại du kích Campuchia vào tháng tới [20].
  • Tháng 12: quân đội Việt Nam liên tục giao tranh trên bộ với quân Thái, trong khi tàu chiến Việt Nam bắn vào các tàu cá Thái đang hoạt động cách bờ biển Việt Nam khoảng 20 dặm, bắt giữ 5 thuyền đánh cá cùng 130 ngư dân [21].

1984[sửa | sửa mã nguồn]

  • 25 tháng 3 tới đầu tháng 4: Một cuộc tấn công lớn thứ ba trong năm năm của phía Việt Nam, một chiến dịch kéo dài 12 ngày xâm nhập Thái Lan để truy quét quân Khmer Đỏ, với xe tăng T-54, pháo 130mm yểm trợ 400-600 quân. Pháo binh và không quân Thái được điều tới đáp trả. Kết quả là hàng chục thương vong cho cả hai bên và 1 máy bay quân sự của Thái Lan bị bắn rơi. Cuộc đột kích qua biên giới của Việt Nam, cùng với những thương vong quân đội và dân thường Thái Lan, được đánh giá là làm phá hoại nghiêm trọng an ninh của Thái Lan. Các vụ xung đột nhỏ trong khu vực trại của Khmer Đỏ - Chong Phra Palai Pass đã liên kết Cam-pu-chia và Thái Lan [22].
  • Ngày 15 tháng 4: 600 lính Việt Nam của Sư Đoàn 5 và Trung Đoàn bộ binh 8 phòng thủ biên giới sau khi nã pháo đã tràn vào Ampil Camp, một căn cứ du kích gần biên giới, giết chết 85 và làm bị thương 60 dân Cambodia [23]. Cuộc tấn công vào lúc bình minh được hỗ trợ bởi xe tăng và pháo. Khoảng 50 quả đạn pháo rơi trên đất Thái gần căn cứ của quân du kích KPNLF. Trên truyền hình tại Bangkok, những du kích trung thành với Norodom Sihanouk cho biết Việt Nam có tám tiểu đoàn đặt tại biên giới phía Bắc Campuchia. Quân đội Thái Lan đã được đặt trong tình trạng báo động cao nhất để ngăn chặn cuộc chiến lan rộng [24].
  • Cuối tháng Năm đầu tháng Sáu: Hải quân Việt Nam liên tục tấn công các tàu đánh bắt cá ngoài khơi bờ biển Việt Nam Thái Lan, dẫn đến cái chết của ba ngư dân Thái Lan.
  • Ngày 10 tháng 8: Bộ binh Việt Nam cùng xe thiết giáp và pháo binh đóng quân phía bắc Ampil Camp nã pháo vào Nong Chan và Ampil, buộc 10.000 người gồm cả du kích Khmer Đỏ và dân tị nạn chạy trốn sang Thái Lan. Kể từ khi cuộc chiến 15 tháng 4 tại Ampil, du kích Khmer Đỏ đã chiếm lại quyền kiểm soát trại [25].
  • Ngày 28 tháng 10: Lính biên phòng Thái Lan bắt giữ 5 lính bộ binh chính quy Việt Nam không vũ trang đã vào Thái Lan gần Ban Wang Mon, phía đông nam của Aranyaprathet nhằm tìm kiếm thực phẩm [26].
  • Ngày 06 tháng 11: Quân đội Việt Nam tấn công lính biên phòng Thái Lan ở tiền đồn biên giới gần Surin. 2 binh sĩ Thái đã thiệt mạng, 25 người bị thương và 5 người mất tích trong cuộc chiến kiểm soát Đồi 424 ở Traveng, 180 dặm về phía đông bắc của Bangkok [27]. Khoảng 100 binh lính từ Trung đoàn 73d của Quân đội nhân dân Việt Nam tiến sâu một dặm vào lãnh thổ Thái Lan, nhưng sau đó đã buộc phải quay lại vào Cam-pu-chia bởi quân đội Thái Lan. Một nguồn tin quân sự Thái Lan cho biết quân Việt Nam vượt qua biên giới trong khi truy kích du kích Khmer Đỏ [28].
  • Từ ngày 18 đến 26 tháng 11: Trại tị nạn Nong Chan bị tấn công bởi hơn 2000 binh sĩ của Sư Đoàn 9 của quân đội nhân dân Việt Nam và giảm sau một tuần chiến đấu [29], trong thời gian này có 3 đại úy Việt Nam và 66 binh sĩ thuộc Quân đội Nhân dân Cách mạng Campuchia đã thiệt mạng [30]. 30000 dân thường đã được chuyển đến Site 3 (Ang Sila) sau đó là Site 6 (Prey Chan).
  • Ngày 08 tháng 12: Nam Yuen, một trại nhỏ ở phía Đông Thái Lan gần biên giới với Lào, bị pháo kích và được sơ tán.
  • Ngày 11 tháng 12: Sok Sann[31] bị pháo kích và được sơ tán.
  • Ngày 25 tháng 12: Quân nổi dậy trú trong trại tị nạn Nong Samet bị tấn công lúc bình minh [32]. Toàn bộ Sư đoàn Bộ binh số 9 (hơn 4000 người) cộng với 18 khẩu pháo và 27 xe tăng T-54 và xe bọc thép tham gia vào cuộc tấn công này [33]. Phía Việt Nam triển khai cả lựu pháo 105mm và 130mm, Pháo M-46 130 mm là lựu pháo dã chiến nòng dài (dã pháo hạng nặng) do Liên Xô thiết kế và chế tạo có tầm bắn lên tới 27 km. Du kích KPNLAF tuyên bố trong thời gian chiến sự 14 xe tăng và xe bọc thép của Việt Nam đã bị phá hủy [34]. Ước tính có khoảng 55 du kích đối lập và 63 dân thường thiệt mạng trong cuộc tấn công [35] 60.000 thường dân đã được sơ tán tới Red Hill [36]. Khoảng 200 người bị thuơng trong cuộc chiến được chuyển tới Khao-I-Dang. Nhiều sĩ quan và binh lính KPNLAF trong đó có cả Tướng Dien Del tuyên bố rằng trong thời gian chiến đấu tại Nong Samet vào ngày 27 tháng 12, quân đội Việt Nam sử dụng khí "màu xanh lá cây" [37] "Loại khí gas mạnh trên chiến trường nhưng không gây chết người"[38] làm choáng váng nạn nhân [39][40] gây buồn nôn và sùi bọt ở miệng [41]. Hơn 3500 quân KPNLAF phân chia giữ khu trại đến khoảng 1 tuần sau [42], nhưng cuối cùng nó đã bị từ bỏ [43].
  • Ngày 31 tháng 12: Quân đội Việt Nam phục kích hai đơn vị tuần tra biên giới bán vũ trang của Thái Lan tại tỉnh Buriram, làm bị thương 6 người và ghim chặt họ ở đó trong hơn 24 giờ bằng vũ khí hạng nhẹ [44].

1985[sửa | sửa mã nguồn]

  • Tháng 1 - tháng 2: Quân đội Việt Nam mạnh mẽ tấn công vượt qua hầu như tất cả các căn cứ chính của quân du kích dọc biên giới Campuchia, đặt người Thái và Việt Nam trong cuộc đối đầu trực tiếp trải dài nhiều nơi.
  • Ngày 5 tháng 1: Paet Um bị tấn công và được sơ tán.
  • Ngày 7 - 8 tháng 1: 5 đến 6000 quân Việt Nam được hỗ trợ bởi pháo binh và 15 xe tăng T-54 và 5 xe bọc thép [45], tấn công Ampil (Ban Sangae). Quân đội Việt Nam được hỗ trợ bởi 400 đến 500 binh sĩ thuộc Quân đội Nhân dân Cách mạng Campuchia [46]. Cuộc tấn công được mở đầu bằng việc pháo kích dữ dội khoảng 7000 [47] đến 20000[48] quả đạn pháo trong vòng 24 giờ. Nong Chan và Nong Samet cùng bị pháo kích [49]. Quân Việt Nam chiếm được trại Ampil sau vài giờ giao tranh bất chấp dự đoán của Tướng Dien Del [50]. Quân KPNLAF loại khỏi vòng chiến đấu 6 hoặc 7 xe tăng, nhưng cũng thông báo mất 103 lính chết khi chiến đấu [51]. Dân thường ở San Ro được di tản vào Site 1. Một máy bay cường kích phản lực A-37 Dragonfly của Thái Lan bị bắn rơi ở tỉnh Buriram khi tham chiến [52] giết chết một trong hai thành viên phi hành đoàn. Trong cuộc tấn công ở Ampil, quân đội Thái Lan bảo vệ Hill 37 gần Ban Sangae và chịu đựng thiệt hại gồm 11 người chết và 19 người bị thương [48].
  • Ngày 23 - ngày 27 tháng 1: Trại Dong Ruk và San Ro bị pháo kích, 18 thường dân thiệt mạng [53]. 23000 dân bỏ chạy vào Site A[54].
  • Ngày 28 - ngày 30 tháng 1: Pháo binh Việt Nam bắn khoảng 100 quả pháo 130mm, súng cối và rockets vào các vị trí của Sư đoàn 320 Khmer Đỏ, gần trại tị nạn Khao Din, khoảng 34 dặm về phía nam của Aranyaprathet. Tiếp theo sau là một cuộc tấn công của bộ binh vào Khao Ta-ngoc [55].
  • Ngày 13 tháng 2: Nong Pru, O'Shallac và Taprik (Nam Aranyaprathet) bị tấn công và đượcsơ tán vào Site 8.
  • Ngày 16 tháng 2: Trong một cuộc giao tranh với lực lượng nổi dậy chống cộng sản gần Ta Phraya, bốn quả rocket của Việt Nam có chứa khí độc đã được bắn, khiến người dân Thái Lan trong khu vực phàn nàn bị chóng mặt và ói mửa. Phòng thí nghiệm quân đội Hoàng gia Thái Lan xác nhận rằng các tên lửa có chứa khí gas Phosgene [56].
  • Ngày 18 tháng 2: 300 quân Việt Nam tấn công các vị trí của Khmer Rouge gần Khlong Nam Sai, 19 dặm về phía đông nam của Aranyaprathet. Cuộc chiến đấu bắt đầu bằng các vũ khí hạng nhẹ và leo thang khi Việt Nam bắn trọng pháo và súng cối. Quân đội Thái Lan đã bắn súng cảnh cáo quân nhân Việt Nam khi họ vượt qua biên giới trong việc theo đuổi du kích Khmer Đỏ chạy trốn. Một dân làng Thái Lan đã bị giết [57].
  • Ngày 20 tháng 2: Quân đội Việt Nam và Thái Lan chiến đấu trên một ngọn đồi gần biên giới giữa Thái Lan và Cam-pu-chia. Lực lượng Việt Nam đã cố gắng để chiếm Hill 347, khoảng nửa dặm bên trong tỉnh đông bắc Thái Lan Buriram [58]. Một sĩ quan Thái Lan đã thiệt mạng và hai binh sĩ bị thương trong cuộc giao tranh, trong đó có một trận đấu pháo qua biên giới [59].
  • Ngày 5 tháng 3: Tatum bị tấn công. Dân chúng ở Green Hill sơ tán vào Site B. Dong Ruk, San Ro, Ban Sangae, và người tị nạn Việt Nam được chuyển vào Site 2. Khoảng 1000 quân Việt Nam đã thường xuyên xâm nhập vào lãnh thổ Thái Lan với mục tiêu đánh vào sườn đơn vị của các nhóm kháng chiến Campuchia. Khi các nhóm này nhận được sự hỗ trợ thông qua Thái Lan và thậm chí có thể chạy thoát hiểm thông qua lãnh thổ Thái Lan, phía sau của họ được an toàn cho đến khi quân đội Việt Nam tấn công phe kháng chiến còn tôn trọng lãnh thổ Thái Lan [60].
  • Ngày 06 tháng 3: Quân đội và máy bay Thái Lan buộc quân đội Việt Nam rút lui khỏi một trong ba ngọn đồi trên lãnh thổ Thái Lan mà Việt Nam đã bị chiếm trong các ngày trước. Máy bay ném bom của Không quân Hoàng gia Thái Lan đã bay trong nhiệm vụ chống lại khoảng 1000 lính Việt Nam vượt qua biên giới Thái Lan-Campuchia ở hai nơi [61]. Thái Lan phản công chống lại quân đội Việt Nam xâm nhập và giết 60 lính Việt Nam [62].
  • Ngày 07 tháng 3: Binh sĩ quân đội Thái Lan hỗ trợ bởi pháo binh và máy bay A-37 Dragonfly do Mỹ cũng cấp chiếm lại ba ngọn đồi bị chiếm ngày 05 tháng năm bởi binh sĩ Việt Nam. Hàng trăm binh sĩ Việt Nam đã được cho biết đã bị đẩy trở lại về phía bên kia biên giới Campuchia. Tuy nhiên, Việt Nam phản công tại Hill 361 trên đất Thái Lan, đằng sau các cơ sở du kích Campuchia bị bao vây tại Tatum, và kết quả của trận đánh không rõ ràng. 14 binh sĩ Thái và 15 dân thường Thái đã bị giết [63].
  • Ngày 05 tháng 4: Một cuộc đụng độ xảy ra tại Laem Nông Ian, một khu vực diện tích 15 dặm về phía đông nam của thị trấn biên giới Thái Lan, sau 5 người Việt xâm nhập khoảng 875 mét vào Thái Lan. Lính biên phòng Thái Lan giết chết một người lính Việt Nam ở Thái Lan sau 10 phút giao tranh gần biên giới [64].
  • Ngày 20 tháng 4: Tại tỉnh Trat phía đông nam của Thái Lan, khoảng 1200 lính quân đội Việt Nam tấn công các vị trí của Thái Lan dài 3 đến 4 km từ Vịnh Thái Lan. Thay vì rút lui Việt Nam lập một căn cứ cố định trên một ngọn đồi ở Thái Lan, khoảng một nửa dặm từ biên giới, nơi họ đã đặt mìn và các boong ke. Sau đó, các cuộc tấn công Thái Lan leo thang đã đẩy một số lính Việt Nam trở lại Cam-pu-chia, nhưng Hà Nội đã cử một tiểu đoàn mới gồm 600 đến 800 lính để củng cố đỉnh đồi nửa dặm bên trong Thái Lan [65].
  • Ngày 10 tháng 5: Một người lính Thái Lan đã bị chết sau khi giẫm phải mìn trong khi tuần tra
  • Ngày 11 tháng 5: Máy bay chiến đấu phản lực của Thái Lan do Mỹ sản xuất và pháo hạng nặng tấn công mạnh vào quân đội Việt Nam đóng trên một ngọn đồi nửa dặm bên trong Thái Lan, và các binh sĩ Thái Lan sẵn sàng cho một cuộc tấn công vào vị trí có cài rất nhiều mìn. Người Thái ném bom và pháo kích vào lính Việt Nam trước khi bộ binh mở chiến dịch trong dãy núi Banthad, 170 dặm về phía đông nam của Bangkok. Người Việt Nam đã được đào dọc theo ngọn đồi và đã đặt một bãi mìn để chống lại bất kỳ cuộc tấn công nào của Thái Lan. 7 binh sĩ Thái Lan đã được báo cáo thiệt mạng và ít nhất 16 người bị thương. Đài tiếng nói Việt Nam phát tuyên bố Bộ Ngoại giao Việt Nam phủ nhận các cáo buộc xâm nhập mới nhất vào Thái Lan. Thái Lan đã cáo buộc Việt Nam ít nhất 40 lần vượt qua biên giới trong các cuộc tìm kiếm du kích Campuchia kể từ tháng 11 năm 1984, nhưng chính phủ Việt Nam đã bác bỏ [65].
  • Ngày 15 tháng 5: Binh lính Việt Nam và Thái Lan đụng độ khoảng tám giờ với súng cối, súng chống tăng và súng máy.
  • Ngày 17 tháng 5: Binh sĩ Thái Lan lái xe đuổi binh sĩ Việt Nam về Cam-pu-chia trong cuộc giao tranh dữ dội dọc theo biên giới phía đông nam của Thái Lan. Sau hơn một tuần chiến đấu, kiểm lâm và thủy quân lục chiến Thái Lan đã chiếm lại được một phần của một ngọn đồi bên trong biên giới Thái Lan bị Việt Nam chiếm đóng trước đó [66]
  • Tháng 5: Khoảng 230000 thường dân Khmer đã được sơ tán tạm thời vào Thái Lan sau cuộc tấn công mùa khô rất thành công của Việt Nam.
  • Ngày 26 tháng 5: Quân nhân Việt Nam tiến vào tỉnh Ubon Ratchathani của Thái Lan từ phía Bắc Campuchia, hiển nhiên là để tìm kiếm du kích Campuchia. Quân Việt Nam đã giết chết năm binh sĩ Thái Lan và một thường dân trong một cuộc đụng độ một giờ với lực lượng tuần tra biên giới ở phía đông bắc Thái Lan. Cuộc giao tranh đã khiến các nhà chức trách trong tỉnh của Thái Lan sơ tán khoảng 600 thường dân ra khỏi hai ngôi làng biên giới đến các khu vực an toàn hơn trong quận Nam Yuen [67].
  • Ngày 13 tháng 6: Quân đội Thái Lan chiến đấu với 400 bộ đội Việt Nam đã vượt qua biên giới vào Thái Lan [68].

1986[sửa | sửa mã nguồn]

  • Ngày 23 tháng 1: Một chướng ngại vật được xây nhắm vào thủy quân lục chiến Thái Lan đóng trong tiền đồn ở Haad Lek, một ngôi làng ở mũi phía nam của biên giới Thái Lan. Bộ đội Việt Nam bắn từ một ngọn đồi nhìn sang Haad Lek, nằm trong lãnh thổ Campuchia. "Điều này dường như là một sự khiêu khích có chủ ý của người Việt Nam," một phát ngôn viên Hải quân Thái Lan cho biết. "Nó không giống như một tín hiệu của sự giao tranh bên trong Campuchia". Một tàu chiến của Thái Lan trong Vịnh Thái Lan phản ứng bằng cách bắn phá các căn cứ pháo binh Việt Nam. Các nguồn tin quân sự tại Aranyaprathet, 135 dặm về phía đông Bangkok, cho biết các tàu chiến đã bắn hơn quả 100 pháo và phía Việt Nam bắn hơn 70 quả [69].
  • Ngày 25 tháng 1: Quân đội Việt Nam dùng súng hạng nặng bắn một trạm biên giới Thái Lan, giết chết ba thủy quân lục chiến và gây ra một trận đấu pháo với một tàu chiến ngoài khơi Vịnh Thái Lan [69].
  • Ngày 07 tháng 12: Quân đội Việt Nam cảnh báo Thái Lan yêu cầu dừng việc tiếp tục hỗ trợ quân du kích Campuchia. Chương trình phát sóng loa và bắn tờ rơi bằng pháo gần Amphoe Aranyaprathet kêu gọi Thái Lan không chứa chấp các du kích và cảnh báo rằng sẽ chịu "hậu quả" nếu từ chối [70].

1987[sửa | sửa mã nguồn]

  • Ngày 25 tháng 3: Tổng tư lệnh quân đội Thái Lan Tướng Chavalit tuyến bố tất cả sẽ tấn công chống lại quân đội Việt Nam vì đã xâm nhập vào lãnh thổ Thái Lan vượt quá giới hạn quy định 5 km.
  • Ngày 17 tháng 4: Quân đội Thái Lan đã cố gắng để đánh bật bộ binh Việt Nam từ Chong Bok, một vùng miền núi biên giới của Thái Lan, Lào và Campuchia. Thương vong lên tới 2 con số đã được báo cáo ở cả hai bên [71].
  • Ngày 30 tháng 5: Lực lượng kiểm lâm tuần tra khu vực Chong Bok đã chiến đấu dữ dội để đánh bật quân Việt Nam từ vị trí cố thủ bên trong lãnh thổ Thái Lan [72].
  • Giữa năm 1987: Toàn bộ 800 km biên giới Thái Lan-Campuchia đã có sự đóng quân của các lực lượng Việt Nam và Campuchia [73].

1988[sửa | sửa mã nguồn]

  • Ngày 22 tháng 4: Quân đội Việt Nam vượt qua biên giới và phục kích một đại đội lính biên phòng Thái Lan, giết chết 4 binh sĩ Thái và làm bị thương 1 người khác trong các cuộc đụng độ đầu tiên giữa hai bên kể từ mùa xuân năm ngoái. Đại đội của 5 lính biên phòng Thái Lan đã tuần tra một điểm chiến lược gần biên giới ở tỉnh Buriram, 174 dặm về phía đông Bangkok, khi một người lính Việt Nam đã ném một quả lựu đạn vào nhóm và xả súng. Những người lính Việt Nam hơn 450 mét bên trong lãnh thổ Thái Lan khi họ tổ chức tấn công [74].
  • Ngày 12 tháng 6: Vào khoảng 09:00, pháo 105mm và 85mm của Việt Nam pháo kích một ngôi làng của Thái Lan, giết chết hai người dân và làm bị thương hai người khác. 6 vỏ đạn pháo rơi sâu bốn dặm bên trong lãnh thổ Thái Lan [75].
  • Ngày 04 tháng 8: Nhà lãnh đạo của Đảng Dân tộc Thái, Tướng Chatichai Choonhavan trở thành Thủ tướng thứ 17 của Thái Lan, ông hứa hẹn " biến chiến trường thành thị trường".

1989[sửa | sửa mã nguồn]

  • Ngày 26 tháng 4: Quân đội Việt Nam đã bắn bốn quả đạn pháo vào Site 2, trại tị nạn lớn nhất với hơn 198.000 dân Campuchia cũng đồng thời là nới trú ngụ của các lực lượng trung thành với Mặt trận Dân tộc Giải phóng nhân dân Khmer, nhóm du kích chống Cộng sản. Ba người đã bị thương nghiêm trọng. Sau khi vụ pháo kích, trại bị đóng cửa bởi các quan chức cứu trợ phương Tây, bao gồm các thành viên thuộc Tổ chức hoạt động cứu trợ biên giới của Liên Hiệp Quốc, trong đó cung cấp viện trợ cho trại [76].
  • Tháng 9 - tháng 12: Quân đội Việt Nam rút khỏi Campuchia.

Đánh giá khả năng quân sự[sửa | sửa mã nguồn]

Sau hơn 30 năm chiến tranh liên tục, các tướng lĩnh Việt Nam trở nên nhiều kinh nghiệm quân sự cũng như sự tự tin.[cần dẫn nguồn] Quân đội Nhân dân Việt Nam đa phần trải nghiệm qua cuộc đọ sức với quân Mỹ nên có năng lực chiến đấu tốt hơn Thái Lan,[cần dẫn nguồn] lại được trang bị thêm nhiều loại khí tài quân sự hiện đại bao gồm cả chiến lợi phẩm của Quân lực Việt Nam Cộng hòa.

Về phía Thái Lan, quân đội hoàng gia khó lòng đương đầu nổi với Quân đội Nhân dân Việt Nam, nhưng họ có lợi thế chiến địa và được sự hậu thuẫn của Mỹ.[cần dẫn nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ since 1982, the KR, the KPNLF and the ANS formed a the Coalition Government of Democratic Kampuchea.
  2. ^ Puangthong Rungswasdisab, Thailand's Response to the Cambodian Genocide
  3. ^ Cambodia Refugee Crisis: History
  4. ^ Pilger, John, Heroes, South End Press, Cambridge, MA, 2001, p. 421
  5. ^ Thai/Cambodia Border Refugee Camps 1975–1999 – Information and Documentation Website
  6. ^ Henry Kamm, New York Times, June 24, 1980, cites Associated Press figures of 130 Thai soldiers, 72 Vietnamese, and up to 400 refugees killed; Time Magazine, July 7, 1980 claims 22 Thais killed and 100 Vietnamese.
  7. ^ Mason L, Brown R. Rice, Rivalry and Politics: Managing Cambodian Relief. Notre Dame: University of Notre Dame Press, 1983, p. 76.
  8. ^ Vietnam, Thai clash continues.
  9. ^ "Courage that Spelt Relief for the Starving," Coventry Evening Telegraph, March 10, 1981.
  10. ^ Vietnam Said to Seize Photographers and Relief Workers at Thai Border; U.S. Envoy Asks Halt Border Is Reported Crossed Repatriation Is Denounced, June 27, 1980, Friday; Page A6, 647 words
  11. ^ Vietnam Troops Clash With Thai.
  12. ^ Thais Report 2 Troops Slain Repelling Vietnamese Force, UPI, Published: January 4, 1981
  13. ^ Thai Troops Placed on Alert After Raid by Vietnamese, UPI, Published: Monday, January 5, 1981
  14. ^ Vietnam Attacks Thai Plane, UPI, Published: October 21, 1982
  15. ^ Van der Kroeff, J. "Refugees and Rebels: Dimensions of the Thai-Kampuchean Border Conflict," Asian Affairs, Vol. 10, No. 1 (Spring. 1983), pp. 19–36.
  16. ^ a b Vietnam Troops Attack Cambodia Refugee Camp, Reuters, Published: Tuesday, February 1, 1983.
  17. ^ The Bangkok Post, April 1, 1983, quoted in Justus van der Kroef, "Kampuchea: Southeast Asia's Flashpoint," Parameters, Journal of the US Army War College, Spring 1984, p. 62.
  18. ^ Vietnamese Battle Thais, AP, Published: Sunday, April 3, 1983
  19. ^ Kenneth Conboy, The NVA and Viet Cong, (1992) p. 29.
  20. ^ Vietnam Moves Troops Into Thai Border Area, Reuters, Published: Tuesday, December 27, 1983
  21. ^ Kampuchea Between China and Vietnam, p. 153
  22. ^ Asia: Non-PC Crises, p. 557
  23. ^ Conboy, p. 29.
  24. ^ Vietnamese Attack Cambodian Rebel Base, Reuters, Published: Sunday, April 15, 1984
  25. ^ "Kampuchean Villagers Flee for Shelter," Xinhua Radio News, Beijing, Aug 10, 1984, 14:31 GMT.
  26. ^ "Thai Border Police Capture Vietnamese Soldiers," Bangkok Post, Oct 29, 1984, Section A.
  27. ^ Another source cited 3 killed and 31 wounded.Thai/Cambodian Border History
  28. ^ "Thailand Sends Troops To Counter Vietnamese," Reuters, November 7, 1984
  29. ^ "Rebels at Nong Chan Hold Out: Assault by Vietnamese Troops on the Kampuchean Resistance Base," The Guardian, November 26, 1984.
  30. ^ "Vietnamese Suffer Heavy Casualties Near Nong Chan," Xinhua General News Service, December 10, 1984.
  31. ^ Thai/Cambodia Border Refugee Camps 1975–1999
  32. ^ "VIETNAM ATTACKS CAMBODIAN REBELS NEAR THAI BORDER," Associated Press, Dec 25, 1984.
  33. ^ “In Cambodia the Resistance Goes On,” Letter to the Editor by Sichan Siv, The New York Times, January 18, 1985.
  34. ^ Sichan Siv, 1985.
  35. ^ "Southeast Asia dry-Season Rite," Time, Jan. 7, 1985
  36. ^ "Vietnam Tries to Split Kampuchea Resistance," Christian Science Monitor, Dec. 28, 1984 p. 1.
  37. ^ "Cambodian Rebels Await Major Push by Viet Troops", LA Times, January 7, 1985, p. 10.
  38. ^ "A Rebel Camp In Cambodia Awaits Attack," New York Times, January 6, 1985, p. 1.
  39. ^ "Cambodian Rebels Reported Under Heavy Viet Shelling," LA Times, January 4, 1985, p. 13.
  40. ^ "KPNLF says Vietnamese Using Suffocant Gas," Bangkok World, January 4, 1985, p. 1.
  41. ^ "Ampil's State of Siege," Newsweek, January 14, 1985.
  42. ^ "Fighting at Samet Continues," Bangkok Post, Dec 30, 1984, p. 1.
  43. ^ "CAMBODIAN REBELS BATTLE HANOI'S TROOPS FOR 7TH DAY," New York Times, Barbara Crossette, Jan 1, 1985
  44. ^ "Vietnamese battle Cambodians as Thais Prepare Protest," Daily news, Jan 3, 1985, p. 10A.
  45. ^ One source states that 12 tanks and 20 APCs were used in the assault: "Vietnamese Troops Overrun Key Cambodia Rebel Base," William Branigin, The Washington Post, Jan 9, 1985, p. A1.
  46. ^ "Hanoi Deals Blow to Guerrilla Camp," Paul Quinn-Judge, Christian Science Monitor, January 8, 1985, p. 9.
  47. ^ "Guerrilla Losses are more Military than Political," Paul Quinn-Judge, Christian Science Monitor, January 8, 1985, p. 9.
  48. ^ a b "Guerrillas Rally after Rout by Viets," Chicago Tribune, Jan 9, 1985, p. 3.
  49. ^ "Vietnamese Attack Cambodia Camp," Barabara Crossette, New York Times, Jan 8, 1985, p. A1.
  50. ^ "Hanoi Goes for the Jugular," Newsweek, January 21, 1985, p. 8.
  51. ^ "Hanoi Goes for the Jugular," Newsweek, January 21, 1985, p. 8.
  52. ^ From Reuters, Jan 8, 1985.
  53. ^ "Vietnamese Troops Shell Sanror Changan," Xinhua General Overseas News Service,Jan 27, 1985, Item No: 012734.
  54. ^ "Vietnamese Attack Cambodian Rebel Camp," Reuters, Jan. 26, 1985.
  55. ^ "Sihanouk Rejects Offer of Talks With Cambodian Regime," Peter Eng, Associated Press, January 31, 1985, Thursday, AM cycle.
  56. ^ "Viets Accused of Using Gas Against Rebels," Associated Press, Feb 19, 1985.
  57. ^ "Vietnamese Troops Battle Rebel Resistance," Associated Press, Feb 18, 1985, AM cycle.
  58. ^ "Thais Report a Clash with Vietnamese Troops," Associated Press, Feb 20, 1985.
  59. ^ Vietnamese and Thais Battle on the Border, AP, Published: Thursday, February 21, 1985.
  60. ^ US Department of State Bulletin, July 1985
  61. ^ "Thais Strike by Air and Ground Against Intruding Viet Forces," Los Angeles Times, Mar 7, 1985, p. 19.
  62. ^ THAI FORCES CLASH WITH VIETNAM
  63. ^ Thai Forces Still Trying to Drive Back Vietnam Troops; 3 Hills Retaken March 8, 1985, From the Washington Post
  64. ^ Thais Kill Vietnam Soldier, UPI, Published: April 6, 1985
  65. ^ a b Thai Jets, Artillery Pound Viet Intruders
  66. ^ Thai Troops Force Vietnamese Soldiers Out, UPI, Published: May 17, 1985
  67. ^ Vietnamese Force Kills 5 Thai Soldiers, REUTERS, Published: May 26, 1985
  68. ^ Thai-Vietnamese Clash, UPI, Published: June 13, 1985
  69. ^ a b Vietnamese Artillery Kills 3 at Thai Post, UPI, Published: Saturday, January 25, 1986
  70. ^ Stop Backing Rebels, Vietnamese Tell Thais
  71. ^ 2 Thai Deals Enlarge China's Asian Arms Role
  72. ^ Thai Border Clash, Published: Saturday, May 30, 1987
  73. ^ Thailand: Potential External Threats
  74. ^ 4 Thais Killed in Border Clash with Vietnamese
  75. ^ VIETNAM SHELLS THAI VILLAGE.
  76. ^ 38 Killed, 42 Wounded in Fierce Thai Border Clash

Tài liệu tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Michael Clodfelter (1995). Vietnam in Military Statistics. McFarland & Company, Inc Publishers. ISBN 0-7864-0027-7. 

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]