Yên vương Hỉ
|
||||||||||||||||||||||||||||||
Yên vương Hỉ (chữ Hán: 燕王喜; trị vì: 254 TCN-222 TCN[1][2]), tên thật là Cơ Hỉ là vị vua cuối cùng của nước Yên, chư hầu nhà Chu trong Lịch sử Trung Quốc.
Ông là con của Yên Hiếu vương, vua thứ 42 của nước Yên. Năm 255 TCN, Hiếu vương mất, Cơ Hỉ lên nối ngôi.
Mục lục |
Hành trạng trong lịch sử [sửa]
Khi Yên vương Hỉ lên ngôi, nước Triệu vừa thất bại trước Tần trong trận Trường Bình, 40 vạn quân Triệu bị giết, nước Triệu trở nên suy yếu. Năm 253 TCN, thừa tướng Lật Phúc nói với Yên vương Hỉ:
Những người trai tráng của Triệu đều chết ở Trường Bình, bọn trẻ mồ côi chưa lớn. Hãy nhân lúc này đánh Triệu.
Yên vương Hỉ nghe theo, sai Lật Phúc đem quân đánh Triệu. Triệu Hiếu Thành vương sai lão tướng Liêm Pha làm tướng ra đánh. Liêm Pha phá tan quân Yên ở Hạo, giết chết Lật Phúc. Sau đó Liêm Pha thừa thắng kéo quân đang đánh nước Yên, vây kinh thành nước Yên. Nước Yên phải cắt năm thành để cầu hoà.
Năm 247 TCN, quân Tần vây hãm kinh đô Đại Lương của nước Ngụy. Vua Ngụy sai sứ đến mời Ngụy Vô Kỵ về nước trao binh quyền. Yên vương Hỉ nghe tin Ngụy Vô Kỵ làm tướng, sai tướng đem quân hợp sức cứu Ngụy.
Tín Lăng quân cầm quân cả năm nước chư hầu ở Sơn Đông đánh tan quân Tần ở Hà Ngoại, thừa thắng đuổi quân Tần đến ải Hàm Cốc, chẹn đường quân Tần, quân Tần không dám ra.
Năm 241 TCN, Bàng Noãn nước Triệu khởi xướng hợp tung. Nước Yên liên minh với Triệu, Sở và Ngụy tấn công đất Loát của nước Tần. Tuy nhiên quân Tần giữ vững, quân 4 nước không hạ được phải rút lui về.
Yên vương Hỉ có một người con trai là thái tử Đan, bị gửi làm con tin ở nước Triệu, cùng lúc thì con của Tần Trang Tương vương là Doanh Chính cũng ở Triệu, hai người chơi thân với nhau. Sau khi Doanh Chính về Tần lên ngôi, Yên Đan cũng bị gửi sang Tần làm con tin.
Năm 232 TCN, Tần vương Chính đối đãi với thái tử Đan không tử tế cho nên Đan giận trốn về nước.
Năm 228 TCN, Tần diệt nước Triệu, sau đó tiến sát nước Yên, nước Yên nguy khốn. Thái tử Đan chiêu nạp một thích khách Kinh Kha để làm thích khách vua Tần nhưng thất bại. Vua Tần nổi giận, ra lệnh tấn công nước Yên. Năm 226 TCN, quân Tần tràn vào chiếm Kế Thành, Yên vương Hỷ sợ hãi cùng thái tử Đan bỏ Kế Thành chạy sang Bình Nhưỡng, cùng đường ông đành lừa bắt giết thái tử Đan, nộp đầu cho nước Tần để tạ tội với Tần vương Chính. Tuy nhiên năm 222 TCN, vua Tần sai Vương Bí tấn công Yên. Yên vương Hỉ bị bắt.
Sau không rõ ông mất năm nào. Nước Yên tính từ Yên hầu Khắc đến Yên vương Hỉ tổng cộng có 43 vua.
Xem thêm [sửa]
Tham khảo [sửa]
- Sử kí Tư Mã Thiên, thiên
- Yên Thiệu công thế gia, Thích khách liệt truyện
- Phương Thi Danh, (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, NXB Thế giới
Ghi chú [sửa]
|
||||||||
