Zoroaster

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(đổi hướng từ Zarathushtra)
Bước tới: menu, tìm kiếm
Zoroaster
(Zaraθuštra Spitāma)
Zoroaster, portrayed here in a popular depiction. This iconographic tradition can be traced to the eighteenth century.
Nổi tiếng vì Người sáng lập của Zoroastrianism
Vợ (hoặc chồng) Hvōvi (traditional)
Con cái Freni, Pourucista, Triti;
Isat Vastar, Uruvat-Nara, Hvare Ciθra (traditional)
Cha mẹ Pourushaspa Spitāma, Dughdova (traditional)

Zarathustra (Avestan: Zaraθuštra IPA: [ˈzaːˌraˈθuːʃˌtrʌ], hay Zoroaster, sinh trong khoảng thế kỷ 18 đến thế kỷ 6 TCN)[1], cũng có tài liệu ghi chép rằng ông sinh vào năm 628 và mất năm 511 TCN. Ông là một nhà tiên tri và triết gia Ba Tư cổ đại (miền Bắc Iraq ngày nay), và là người sáng lập Hỏa giáo (hay là đạo Zoroastrianism, một tôn giáo cổ của Ba Tư). Đạo này kéo dài gần 2.500 năm và đến nay vẫn còn có tín đồ. Ông còn là tác giả của Yasna Haptanghaiti, Gathas trong "Kinh cổ Ba Tư", kinh thánh của Hỏa giáo.

Cách viết Zoroaster hay Zoroastres trong tiếng Latinh là chuyển tự từ tiếng Hy Lạp (Ζωροάστηρ hay Ζωροάστρης) theo nguồn gốc từ tiếng Avestan. "Zarathustra" là cách mô tả hiện đại cách phát âm trong tiếng Avestan. Trong tiếng Ba Tư trung đại và hiện đại (thế kỷ 8-nay), ông được gọi là Zartosht (tiếng Ba Tư: زرتشت [ˈzɑːrˌtoʃt]).

Đọc thêm[sửa | sửa mã nguồn]

  • Ashouri, Daryoush (2003), “Nietzsche, Friedrich Wilhelm, and Persia”, Encyclopaedia Iranica, New York: iranica.com 
  • Bailey, Harold Walter (1953), “Indo-Iranian Studies”, Transactions of the Philological Society 52: 21–42, doi:10.1111/j.1467-968X.1953.tb00268.x 
  • Beck, Roger (1991), “Thus Spake Not Zarathushtra: Zoroastrian Pseudepigrapha of the Greco-Roman World”, trong Boyce, Mary; Grenet, Frantz, A History of Zoroastrianism 3, Leiden: Brill Publishers, tr. 491–565 .
  • Beck, Roger (2003), “Zoroaster, as perceived by the Greeks”, Encyclopaedia Iranica, New York: iranica.com 
  • Blackburn, Simon biên tập (2005), The Oxford Dictionary of Philosophy (ấn bản 2), London: OUP 
  • Boyce, Mary (1975), History of Zoroastrianism, Vol. I, Leiden: Brill Publishers 
  • Buck, Christopher (1998), “Bahá'u'lláh as Zoroastrian saviour”, Baha'i Studies Review 8 
  • Burnouf, M. Eugène (1833), Commentaire sur le Yaçna, Vol. I, Paris: Imprimatur Royale 
  • Effendi, Shoghi (1991), “Buddha, Krishna, Zoroaster”, The Compilation of Compilations, Volume I, Baha'i Publications Australia 
  • Effendi, Shoghi (1944), God Passes By, Wilmette: Bahá'í Publishing Trust, ISBN 0-87743-020-9 
  • Frye, Richard N. (1992), “Zoroastrians in Central Asia in Ancient Times”, Journal of the K. R. Cama Oriental Institute 58: 6–10 
  • Gershevitch, Ilya (1964), “Zoroaster's Own Contribution”, Journal of Near Eastern Studies 23 (1): 12–38 
  • Gnoli, Gherado (2000), “Zoroaster in History”, Biennial Yarshater Lecture Series, Vol. 2, New York: Bibliotheca Persica 
  • Gnoli, Gherardo (2003), “Agathias and the Date of Zoroaster”, Eran ud Aneran, Festschrift Marshak, Venice: Libreria Editrice Cafoscarina 
  • Gronke, Monika (1993), “Derwische im Vorhof der Macht. Sozial- und Wirtschaftsgeschichte Nordwestirans im 13. und 14. Jahrhundert”, Freiburger Islamstudien 15, Stuttgart: Franz Steiner Verlag 
  • Humbach, Helmut (1991), The Gathas of Zarathushtra and the other Old Avestan texts, Heidelberg: Winter 
  • Jackson, A. V. Williams (1896), “On the Date of Zoroaster”, Journal of the American Oriental Society (Journal of the American Oriental Society, Vol. 17) 17: 1–22, doi:10.2307/592499 
  • Jackson, A. V. Williams (1899), Zoroaster, the prophet of ancient Iran, New York: Columbia University Press 
  • Kingsley, Peter (1990), “The Greek Origin of the Sixth-Century Dating of Zoroaster”, Bulletin of the School of Oriental and African Studies 53 (2): 245–265, doi:10.1017/S0041977X00026069 
  • Khlopin, I.N. (1992), “Zoroastrianism – Location and Time of its Origin”, Iranica Antiqua 27: 96–116, doi:10.2143/IA.27.0.2002124 
  • Kriwaczek, Paul (2002), In Search of Zarathustra – Across Iran and Central Asia to Find the World's First Prophet, London: Weidenfeld & Nicolson 
  • Livingstone, David N. (2002), The Dying God: The Hidden History of Western Civilization, Writers Club Press, ISBN 0-595-23199-3 
  • Malandra, William W. (2005), “Zoroastrianism: Historical Review”, Encyclopaedia Iranica, New York: iranica.com [liên kết hỏng]
  • Markwart, Joseph (1930), Das erste Kapitel der Gatha Uštavati (Orientalia 50), Rome: Pontificio Instituto Biblico 
  • Mayrhofer, Manfred (1977), Zum Namengut des Avesta, Viên: Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften 
  • Moulton, James Hope (1917), The Treasure of the Magi, Oxford: Oxford University Press 
  • Moulton, James Hope (1913), Early Zoroastrianism, London: Williams and Norgate 
  • Nietzsche, Friedrich Wilhelm; Ludovici, Anthony Mario, trans.; Levy, Oscar, ed. (1911), Ecco Homo, The Complete Works of Friedrich Nietzsche, Edinburgh: T. N. Foulis 
  • Nock, A. D.; Stuart, Duane Reed; Reitzenstein, R.; Schaeder, H. H.; Saxl, Fr. (1929), “(Book Review) Studien zum antiken Synkretismus aus Iran und Griechenland by R. Reitzenstein & H. H. Schaeder”, The Journal of Hellenic Studies (The Journal of Hellenic Studies, Vol. 49) 49 (1): 111–116, doi:10.2307/625011 
  • Sarianidi, V. (1987), “South-West Asia: Migrations, the Aryans and Zoroastrians”, International Association for the Study of Cultures of Central Asia Information Bulletin 13: 44–56 
  • Shahbazi, A. Shapur (1977), “The 'Traditional Date of Zoroaster' Explained”, Bulletin of the School of Oriental and African Studies 40 (1): 25–35, doi:10.1017/S0041977X00040386 
  • Schlerath, Bernfried (1977), “Noch Einmal Zarathustra”, Die Sprache 23 (2): 127–135 
  • Schmitt, Rüdiger (2003), “Zoroaster, the name”, Encyclopaedia Iranica, New York: iranica.com 
  • Sieber, John (1973), “An Introduction to the Tractate Zostrianos from Nag Hammadi”, Novum Testamentum 15 (3): 233–240 .
  • Stausberg, Michael (2002), Die Religion Zarathushtras, Vol. I & II, Stuttgart: Kohlhammer 
  • Stausberg, Michael (2005), “Zoroaster, as perceived in Western Europe after antiquity”, Encyclopaedia Iranica OT9, New York: iranica.com [liên kết hỏng]
  • Taherzadeh, Adib (1976), The Revelation of Bahá'u'lláh, Volume 1: Baghdad 1853-63, Oxford: George Ronald, ISBN 0-85398-270-8 
  • Watkins, Alison (2006), “Where Got I that Truth? Psychic Junk in a Modernist Landscape”, Writing Junk: Culture, Landscape, Body (Conference Proceedings), Worcester: University College, tr. 3–4 
  • Werba, Chlodwig (1982), Die arischen Personennamen und ihre Träger bei den Alexanderhistorikern (Studien zur iranischen Anthroponomastik), Viên: n.p. (Institut für Südasien-, Tibet- und Buddhismuskunde der Universität Wien) 
  • Widenren, Geo (1961), Mani and Manichaeism, London: Weidenfeld and Nicolson 
  • Zaehner, Robert Charles (1972), Zurvan: A Zoroastrian Dilemma, New York: Biblo and Tannen, ISBN 9780819602800 
  • Zaehner, Robert Charles (1958), A Comparison of Religions, London: Faber and Faber . Cf. especially Chapter IV: Prophets Outside Israel
  • Appleton, E (2005), An Outline of Religion, Kessinger Publishing, ISBN 9781417984602 
  • Boyce, Mary (1989), A History of Zoroastrianism: The Early Period, BRILL, ISBN 9789004088474 

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Nigosian, Solomon (1993). The Zoroastrian faith: tradition and modern research. McGill-Queen's University Press. tr. 15. ISBN 978-0-7735-1144-6. 

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]