Át Tất Long

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Át Tất Long (chữ Hán: 遏必隆; tiếng Mãn: ᡝᠪᡳᠯᡠᠨChuyển tảEbilun; ? – 1673) còn gọi là Ngạc Tất Long, họ Nữu Hỗ Lộc thị, người Tương Hoàng kỳ Mãn Châu, là người con thứ 16 của Ngạch Diệc Đô một trong năm vị đại thần khai quốc của Hậu Kim, mẫu thân là Hòa Thạc tứ công chúa Mục Khố Thập, con gái của Thanh Thái Tổ Nỗ Nhĩ Cáp Xích.

Tiểu sử[sửa | sửa mã nguồn]

Năm Thiên Thông thứ 8 (năm 1634), ông tập ấm Nhất đẳng Ngang bang chương kinh của phụ thân, giữ chức Thị vệ. Sau bị tội mất chức. Năm Sùng Đức thứ 6 (năm 1641), đi theo Thanh Thái Tông Hoàng Thái Cực tiến đánh triều Minh, lập nhiều chiến công được ban thưởng trọng hậu. Năm Sùng Đức thứ 7 (năm 1642), phụng mệnh Đại tướng quân A Ba Thái xâm nhập Trường Thành, chiếm được Kế Châu, lại tiến vào Sơn Đông, đánh lấy Hạ Tân, lập công đầu phong chức Ngưu lục chương kinh.

Năm Thuận Trị thứ 2 (năm 1645), đi theo Thuận Thừa quận vương Lặc Khắc Đức Hồn tiến đánh Vũ Xương chém chết Lý Cẩm là cháu của Lý Tự Thành, chiếu theo quân công tấn phong Nhị đẳng Giáp lạt chương kinh. Năm Thuận Trị thứ 5 (năm 1648), kế thừa Nhị đẳng công tước của anh trai là Đồ Nhĩ Cách kiêm Nhất đẳng công tước, nhậm chức Nghị chính đại thần, Lĩnh thị vệ Nội đại thần, gia hàm Thiếu phó kiêm Thái tử thái phó. Năm Thuận Trị thứ 18 (năm 1661), Hoàng đế Thuận Trị bệnh nặng qua đời, để lại di chiếu cho hoàng tử thứ 3 là Huyền Diệp lên ngôi tức Thanh Thánh Tổ Khang Hy. Nhưng do tuổi còn nhỏ, nên Át Tất Long cùng với Sách Ni, Ngao BáiTô Khắc Tát Cáp làm đại thần phụ chính.

Năm Khang Hy thứ 6 (năm 1667), Hoàng đế chính thức thân chính, đặc phong Át Tất Long là Nhất đẳng công, gia hàm Thái sư. Ông luôn tránh nộ khí của Ngao Bái, lại hùa theo hắn mà độc đoán chuyên quyền, nhiều lần tùy tiện tru sát đại thần. Át Tất Long thân là cố mệnh đại thần, không bao giờ phát biểu ý kiến, luôn co đầu rút cổ, theo thanh mà phụ hoạ. Năm Khang Hy thứ 8 (năm 1669), Hoàng đế Khang Hy trừng trị Ngao Bái, Át Tất Long vì là đồng đảng của Ngao Bái cũng bị giam vào ngục. Khang Thân vương Kiệt Thư chiếu theo mười hai hạng tội danh hạch hỏi Át Tất Long, bị xử vào tội chết nhưng thân tộc chỉ bị cách chức tước về làm dân thường. Năm Khang Hy thứ 9 (năm 1670), Hoàng đế Khang Hy niệm tình ông là cố mệnh đại thần tuy bị tước hết chức tước nhưng riêng tước Nhất đẳng công vẫn cho con thế tập. Năm Khang Hy thứ 12 (năm 1673), Át Tất Long lâm trọng bệnh, Khang Hy thân hành tới phủ viếng thăm. Ông qua đời vì bạo bệnh vào năm đó, thụy hiệuKhác Hy.

Gia quyến[sửa | sửa mã nguồn]

Át Tất Long có mấy người con gồm:

Đao Át Tất Long[sửa | sửa mã nguồn]

Thanh đao này nổi tiếng vì mang tên của Át Tất Long. Vỏ dài 94 cm, lưỡi dài 60 cm, tương truyền đây là thanh đao chỉ huy mà Át Tất Long từng sử dụng bên mình, sau khi ông mất, đao được cất giữ trong hoàng cung. Kinh lược Đại học sĩ Phó Hằng chinh phạt Kim Xuyên, Đại học sĩ Tái Thượng A đánh dẹp Thái Bình Thiên Quốc, từng được vua Càn Long và vua Hàm Phong ban thưởng đao Át Tất Long, vì vậy một mặt của thanh đao có khắc hàng chữ "Át Tất Long linh lung đao nhất, Càn Long thập tam niên tứ Kinh lược Đại học sĩ công Phó Hằng bình định Kim Xuyên dụng quá", mặt còn lại khắc chữ "Hàm Phong" in ở một bên và bốn chữ "Thần Phong Ác Thắng".

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]