Đúng đắn chính trị

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm

Thuật ngữ Đúng đắn chính trị (Đúng đắn về mặt chính trị, thường được viết tắt là PC trong tiếng Anh, bắt nguồn từ chữ political correctness) được sử dụng để mô tả ngôn ngữ, chính sách, hoặc các biện pháp nhằm tránh các hành vi gây bất lợi cho các thành viên của các nhóm cụ thể trong xã hội [1][2][3][4][5] Từ cuối những năm 1980, thuật ngữ này đề cập đến việc tránh sử dụng ngôn ngữ hoặc hành vi mà có thể bị coi là làm bất lợi hoặc phân biệt đối xử, loại trừ về mặt xã hội các nhóm người được xác định bởi giới tính hoặc chủng tộc. Trong các cuộc thảo luận công cộng và các phương tiện truyền thông, nó thường được sử dụng với nghĩa xấu, ngụ ý rằng các chính sách này là quá đáng.[3][6][7][8][9]

Việc sử dụng thuật ngữ hiện nay xuất hiện từ những lời chỉ trích của New Left về các quan điểm bảo thủ vào cuối thế kỷ 20. Cụm từ này đã được sử dụng rộng rãi trong cuộc tranh luận về cuốn sách The Closing of the American Mind năm 1987 của Allan Bloom,[7][10][11] và trở nên phổ biến để đối đáp với cuốn sách Tenured Radicals của Roger Kimball (1990),[7][12] và tác giả bảo thủ Dinesh D'Souza của cuốn sách Illiberal Education (1991), trong đó ông lên án những gì ông coi là những nỗ lực tự do nhằm thúc đẩy tự nạn nhân hóa và đa văn hóa thông qua ngôn ngữ, hành động khẳng định và để thay đổi nội dung chương trình trường học và đại học [13] Nó cũng là chủ đề của các bài viết trong The New York Times và các phương tiện truyền thông khác trong suốt thập niên 90.[14][15][16][17][18][19]

Các nhà bình luận cánh Tả cho rằng những người bảo thủ sử dụng khái niệm đúng đắn chính trị để hạ thấp và chuyển hướng sự chú ý từ hành vi kỳ thị phân biệt đối xử với các nhóm bị thiệt thòi.[20] Họ cũng cho rằng cánh Hữu thực thi các hình thức đúng đắn chính trị của riêng họ để ngăn chặn những lời chỉ trích về các cử tri và hệ tư tưởng được họ ưa chuộng [21]. Thuật ngữ này đóng một vai trò quan trọng trong cuộc chiến tranh văn hoá Hoa Kỳ giữa những người tự do cấp tiến và bảo thủ.[22]

Giới thiệu giản lược[sửa | sửa mã nguồn]

Đúng đắn chính trị, còn gọi là chính xác chính trị, hoặc chính trị chính xác, là từ ngữ chuyên ngành ở trong tư tưởng cận đại và nghiên cứu chính sách, nghĩa rộng chỉ về phương diện ngôn luận và hành vi, không ngó ngàng tới sự thật khách quan, ứng đón đối chiếu đường hướng phát triển giá trị quan, đạo đức và dư luận chủ yếu. Ngoài ra, nó cũng chỉ những cái đó chưa thẩm sát sự thật, đứng ở điểm cao pháp chế đạo đức rồi lại chống giữ ủng hộ toàn lực người có giá trị quan chủ yếu.

Chính xác chính trị ở trong giá trị quan của thế giới phương Tây, là chỉ việc che giấu và lấp liếm quan điểm chân thật và sự thật khách quan về phương diện lập trường chính trị, không có khả năng "mạo phạm" dân tộc hậu duệ thiểu số và quần thể thế yếu, "cực kì quan tâm, chăm nom, ngó tới" quần thể yếu thế (đặc quyền), không thẩm sát nhu cầu bình thường phù hợp với quy luật chung của quần thể thế mạnh, một mực yêu cầu nó nhường nhịn, bao dung, nhún nhường, chi ra, v.v

Người ủng hộ chính xác chính trị khuynh hướng tiếp thu chọn dùng "ngôn ngữ trung lập" (inclusive language) và "lời nói văn minh" (civility) để hình dung chính xác chính trị. Người phản đối chính xác chính trị cho biết là chính xác chính trị thuộc loại từ ngữ hoặc lời nói mang ý nghĩa chê trách hoặc giễu cợt, gần giống như ý nghĩa của đạo học giả, mẫn cảm quá độ hoặc so đo tính toán từng chút.[23]

Phân tích và giải nghĩa[sửa | sửa mã nguồn]

Chính xác chính trị bắt nguồn ở một khái niệm tư pháp của Hợp chúng quốc Hoa Kì vào thế kỉ XIX, chủ yếu là chỉ ở trong ngôn ngữ tư pháp cần chính trị chính xác, tức là ăn khớp quy định của tư pháp hoặc phù hợp pháp luậthiến pháp. Song, đến niên đại 80 thế kỉ XX khái niệm tư pháp này lại dần dần diễn biến thành là "ngôn luận ăn khớp nhau với dư luận đại chúng". Vậy nói đúng là, ở trong đàm thoại sinh hoạt thường ngày, phàm cái gì không phù hợp dư luận mà chiếm ưu thế đại chúng, thì được coi xét là "chính trị không chính xác".[24]

Chính xác chính trị không chỉ giới hạn ở trong phạm vi cấp độ chính trị của quốc gia, cùng một hình dạng cũng có thể tồn tại ở nội bộ cơ cấu xã hội khá lớn. Nó lấy quan niệm ảnh hưởng ngôn luận, cái nhận thức này làm tiền đề lí luận cơ bản, lấy lí luận chính trị có lập trường chính xác hoặc một cái chính xác nào đó làm cách thức tiêu chuẩn cơ bản, trực tiếp can dự lo liệu giải quyết về quan niệm tư tưởng của loài người ở bên trong quần thể xã hội đó.

Thí dụ[sửa | sửa mã nguồn]

Cần sử dụng "người Hoa Kì thổ dân" mà không nên sử dụng "người Anh-điêng"; không được nói "xác suất lây truyền chứng AIDS ở người đồng tính luyến cao", mà là làm tăng thêm tuyên truyền "chứng AIDS của dị tính luyến càng hung hãn thêm" (hoặc là một loại chuyển loạn thành chính ? Tạm thời chưa có số liệu chắc chắn để ủng hộ đường lối giải thích ấy là sự thật ép buộc hoặc chẳng qua chỉ là "tính chính xác của chính trị"); không được đùa cợt, trêu, giỡn, v.v với người theo chủ nghĩa nữ quyền, phải phân biệt kĩ lưỡng tỉ mỉ, những cái "tính chính xác của chính trị" kiểu này có cái có thể chỉ là một loại khống chế ý thức, có cái thì là cần chuyển loạn thành chính, tất cả đừng chắc chắn bàn bạc và giải thích cho nội hàm "tính chính xác của chính trị" là tốt hoặc là không tốt.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ For definitions see:
  2. ^ Gibson, Caitlin (13 tháng 1 năm 2016). “How ‘politically correct’ went from compliment to insult”. Washington Post. Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2017. 
  3. ^ a ă Kohl, Herbert (1992). “Uncommon Differences: On Political Correctness, Core Curriculum and Democracy in Education”. The Lion and the Unicorn 16 (1): 1–16. doi:10.1353/uni.0.0216. Truy cập ngày 10 tháng 11 năm 2015. 
  4. ^ Florence, Joshua (30 tháng 10 năm 2015). “A Phrase in Flux: The History of Political Correctness”. Harvard Political Review. Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2017. 
  5. ^ Chow, Kat (14 tháng 12 năm 2016). 'Politically Correct': The Phrase Has Gone From Wisdom To Weapon”. NPR (National Public Radio). Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2017. 
  6. ^ Friedman, Marilyn; Narveson, Jan (1995). Political correctness : for and against. Lanham: Rowman & Littlefield. ISBN 0847679861. Truy cập ngày 31 tháng 10 năm 2015. 
  7. ^ a ă â Roberts, Peter (1997). “Paulo Freire and political correctness”. Educational Philosophy and Theory: Incorporating ACCESS 29 (2): 83. doi:10.1111/j.1469-5812.1997.tb00022.x. 
  8. ^ Duignan, Peter; Gann, L.H. (1995). Political correctness. Stanford, [Calif.]: Hoover Institution – Stanford University. ISBN 0817937439. Truy cập ngày 25 tháng 10 năm 2015. 
  9. ^ Hughes, Geoffrey (2011). “Origins of the Phrase”. Political Correctness: A History of Semantics and Culture. John Wiley & Sons. "1975 – Peter Fuller". ISBN 978-1444360295. 
  10. ^ Bellow, Allan Bloom ; foreword by Saul (1988). The closing of the American mind (ấn bản 1). New York: Simon and Schuster. ISBN 0671657151. 
  11. ^ Robinson, Sally (2000). Marked men white masculinity in crisis. New York: Columbia University Press. tr. 17, 55–86. ISBN 023150036X. 
  12. ^ Kimball, Roger (1990). Tenured radicals : how politics has corrupted our higher education (ấn bản 1). New York: Harper & Row – Originally from The University of Michigan. ISBN 0060161906. 
  13. ^ D'Souza, Dinesh (1991). Illiberal education : the politics of race and sex on campus. New York: Free Press. ISBN 0684863847. Truy cập ngày 20 tháng 11 năm 2015. 
  14. ^ Bernstein, Richard (28 tháng 10 năm 1990). “Ideas & Trends: The Rising Hegemony of the Politically Correct”. The New York Times. 
  15. ^ McFadden, Robert D. (5 tháng 5 năm 1991). “Political Correctness: New Bias Test?”. The New York Times. 
  16. ^ Berman, edited by Paul (1992). Debating P.C. : the controversy over political correctness on college campuses. tr. Introduction. ISBN 0307801780. 
  17. ^ Heteren, Annette Gomis van (1997). Political correctness in context : the PC controversy in America. Almeria: Universidad de Almería, Servicio de Publicaciones. tr. 148. ISBN 8482400835. 
  18. ^ Smith, Dorothy E. (1999). Writing the social : critique, theory, and investigations . Toronto (Ont.): University of Toronto press. tr. 175. ISBN 0802081355. Truy cập ngày 22 tháng 10 năm 2015. 
  19. ^ Schwartz, Howard S. (1997). “Psychodynamics of Political Correctness”. Journal of Applied Behavioral Science. 33 (2): 133–49. Truy cập ngày 21 tháng 10 năm 2015. 
  20. ^ Mink, Eric. “Trump’s Political-Correctness Con Job”. huffingtonpost.com. Huffington Post. Truy cập ngày 8 tháng 11 năm 2016. 
  21. ^ “Don Williams comments – Dixie Chicks Were Right”. Truy cập ngày 20 tháng 5 năm 2017. 
  22. ^ Kaufman, Scott Barry (20 tháng 11 năm 2016). “The Personality of Political Correctness; The idea of political correctness is central to the culture wars of American politics”. blogs.scientificamerican.com. Scientific American. Truy cập ngày 2 tháng 12 năm 2016. 
  23. ^ "Chính trị chính xác" của Hoa Kì rốt cuộc đã đến mức độ gì ?”. http://edu.163.com. 网易公司. Ngày 26 tháng 10 năm 2016. 
  24. ^ “Ở Hoa Kì, lưu tâm và lưu ý tai hoạ từ miệng ra”. http://www.xinhuanet.com. 新华网. Ngày 30 tháng 08 năm 2017.