Đường cỏ ngọt

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới điều hướng Bước tới tìm kiếm
Cấu trúc phân tử của đường cỏ ngọt

Đường cỏ ngọt (tiếng Anh: stevia, /ˈstviə, ˈstɛviə/) là một loại đường chiết xuất từ loài cây Stevia rebaudiana (cỏ ngọt) có nguồn gốc ở BrazilParaguay.[1][2] Loại đường này ngọt hơn đường thông thường 30 - 150 lần,[3] có độ cháy cố định, pH cố định và không lên men được.[4]

Cây cỏ ngọt (sweetleaf, candyleaf, sweetherb, cỏ stevia) còn được gọi là cỏ đường, cỏ mật hay cúc ngọt, có nguồn gốc ở thung lũng Rio Monday, đông bắc Panama,Trung Mỹ. Ngày nay, cỏ ngọt cũng đã được trồng nhiều nơi như ở Brazil, Argentina, Paraguay, Mexico, Nhật bản, Hoa Kỳ, Israel, Trung Quốc, Đài Loan, Đại Hàn, Thái Lan. Từ 1988, ở Việt Nam cỏ ngọt được trồng tại Hà Giang, Hà Tây, Cao Bằng, Lâm Đồng.

Cỏ ngọt thuộc loại Stevia rebaudiana, thuộc họ Cúc Asteraceae. Cỏ được đặt theo tên của người bác sĩ, nhà thực vật người Tây Ban Nha, Petrus Jacobus Stevus (1500–1556) một giáo sư thực vật tại ĐH Valencia. Năm 1899, Moises Santiago Bertoni, nhà thực vật học người Thụy Sĩ, khi nghiên cứu ở Paraguay đã mô tả kỹ lưỡng cỏ ngọt này. Phải đến năm 1931, hai nhà hóa học Pháp đã chiết tách được các glycosides tạo vị ngọt của cỏ stevia và cấu trúc chính xác được công bố vào năm 1955.

Hoạt chất gây ngọt là những steviol glycoside, chủ yếu là stevioside và rebauside, có độ ngọt gấp 250–300 lần đường mía, chất ngọt này không bị nhiệt phân, có độ pH ổn định và không lên men được, nghĩa là không bị vi khuẩn, nấm men sử dụng.

Vì những steviosides trong cỏ ngọt không ảnh hưởng lên nồng độ glucose máu, cho nên cỏ ngọt stevia có thể dùng làm phụ gia thực phẩm cho người ăn kiêng, ăn ít ngọt như người bị đái tháo đường.

Đường Cỏ ngọt Stevia đã được người dân Guarani, Nam Mỹ dùng hơn 1.500 năm. Người Brazil và Paraguay đã dùng cả trăm năm nay để pha trà, pha thuốc và làm gia vị.

Hiện nay, khi thế giới càng ngày càng sợ các loại đường hóa học, người ta tìm về chất ngọt thiên nhiên của cỏ ngọt stevia: Ở Mỹ, cơ quan Quản lý Thuốc và Thực phẩm FDA đã cho phép sử dụng stevia từ 2008 và sản phẩm đường cỏ ngọt SweetLeaf là thương hiệu đầu tiên được FDA công nhận là an toàn. Bên cạnh đó, Liên minh châu Âu EU cho phép 2011.

Từ 30 năm nay, các nhà khoa học Nhật Bản đã nghiên cứu rất kỹ các hoạt chất của cỏ ngọt stevia, nhưng chưa thấy báo cáo độc hại hoặc gây ung thư cả.Vì vậy ở Nhật Bản đường cỏ ngọt stevia đã được sử dụng rộng rãi nhiều thập niên nay.

Ngoài ra, các quốc gia Châu Á khác như Trung Quốc, Hàn Quốc, Malaysia, Singapore…và Nam Mỹ đều công nhận và cho phép sử dụng stevia như một chất phụ gia thay thế đường: Người Brasil và Paraguay đã dùng để pha trà và thuốc. Trung Quốc xem cỏ ngọt như một dược liệu thiên nhiên rất tốt để giúp làm giảm cân, ăn ngon và trợ tiêu hóa. Nhật Bản là quốc gia sử dụng cây cỏ ngọt nhiều nhất trên thế giới.

Chính vì vậy đường cỏ ngọt Stevia SweetLeaf là một chất phụ gia độc đáo không thể thiếu trong chế độ dinh dưỡng dành cho người tiểu đường và kiêng đường.[5]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ “Stevia”. British & World English. Oxforddictionaries.com. Ngày 7 tháng 2 năm 2013. Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 2 năm 2013. Truy cập ngày 13 tháng 2 năm 2013. 
  2. ^ “Stevia”. US English. Oxforddictionaries.com. Ngày 7 tháng 2 năm 2013. Bản gốc lưu trữ ngày 9 tháng 5 năm 2013. Truy cập ngày 13 tháng 2 năm 2013. 
  3. ^ H.M.A.B. Cardello, M.A.P.A. Da Silva, M.H. Damasio (1999). “Measurement of the relative sweetness of stevia extract, aspartame and cyclamate/saccharin blend as compared to sucrose at different concentrations”. Plant Foods for Human Nutrition 54: 119–129. doi:10.1023/A:1008134420339. Bản gốc lưu trữ ngày 1 tháng 1 năm 2018. Truy cập ngày 15 tháng 9 năm 2017. 
  4. ^ Brandle, Jim (Aug. 19, 2004). "FAQ—Stevia, Nature's Natural Low Calorie Sweetener". Agriculture and Agri-Food Canada. Truy cập Aug. 11, 2006.
  5. ^ SweetLeaf, Đường Cỏ Ngọt. “Đường Cỏ Ngọt Có An Toàn Không”. http://duongcongot.vn. 

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

  • Phương tiện liên quan tới Stevia sugar tại Wikimedia Commons