Đảo chính Chile 1973

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Đảo chính Chile 1973
Một phần của the history of Chile, Operation Condor, and the Chiến tranh Lạnh
Golpe de Estado 1973.jpg
The bombing of La Moneda on 11 September 1973 by the Chilean Armed Forces
.
Thời gian 11 September 1973
Địa điểm Chile
Hành động Armed forces put the country under military control. Little and unorganised civil resistance.
Kết quả *Popular Unity government overthrown
Tham chiến
Chile Chilean Government
Flag of the MIR - Chile.svg Revolutionary Left Movement
"Group of Personal Friends"
Other "working-class" militants[1]
Chile Chilean Armed Forces
Supported by:
Hoa Kỳ United States[2][3]
Brasil Brazil[4]
Chỉ huy và lãnh đạo
Chile Salvador Allende 
Chile Max Marambio
Flag of the MIR - Chile.svg Miguel Enríquez
Chile Augusto Pinochet
Chile José Toribio Merino
Chile Gustavo Leigh
Chile César Mendoza


Thương vong và tổn thất
46 GAP
60 in total during the coup
.


Đảo chính năm 1973 tại Chile là một cuộc đảo chính lật đổ chính quyền, là một sự kiện bước ngoặt của Chiến tranh Lạnhlịch sử của Chile. Sau một thời gian dài của tình trạng bất ổn xã hội và chính trị giữa các Quốc hội do những người bảo thủ chi phối và vị Tổng thống được bầu cử theo đường lối xã hội chủ nghĩa Salvador Allende, Allende bị lật đổ trong cuộc đảo chính. Ông đã tuyên bố không từ chức và bị giết hại, phe đảo chính tuyên bố là ông tự sát. Chính quyền quân sự đã nắm chính quyền và lập nên chính quyền quân sự.

Chính quyền quân sự bao gồm người đứng đầu của Không quân, Hải quân, Carabineros (lực lượng cảnh sát) và Lục quân, mặc dù Augusto Pinochet vươn lên nắm quyền lực tối cao trong vòng một năm sau cuộc đảo chính, chính thức nắm giữ chức vụ Tổng thống Chile vào cuối năm 1974. Pinochet sau đó đã nắm giữ quyền lực và kết thúc chính phủ thống nhất nhân dân được bầu cử Salvador Allende, kích động chiến dịch khủng bố nhằm vào những người ủng hộ chính phủ Allende bao gồm các vụ giết chết cựu Ngoại trưởng Orlando Letelier. Trước khi cai trị của Pinochet, Chile đã có trong nhiều thập kỷ được ca ngợi như là một tín hiệu của dân chủ và ổn định chính trị trong một Nam Mỹ tràn ngập bởi các chính quyền quân sự và Caudillismo.

Trong thời gian không kích và tấn công mặt đất diễn ra trước cuộc đảo chính, Allende đã đọc diễn văn cuối cùng của ông, trong đó ông tuyên bố sẽ ở lại dinh tổng thống, phản đối kịch liệt đề nghị ông được ra đi an toàn nếu ông chọn lưu vong thay vì đối đầu. Nhân chứng trực tiếp về cái chết của ông đồng ý rằng ông tự tử trong cung điện. Sau cuộc đảo chính, chính quyền thành lập một chế độ độc tài quân sự với sự hỗ trợ phương Tây cai trị Chile cho đến năm 1990, chính quyền này được đánh dấu bởi nhiều vi phạm nhân quyền. Một phong trào nổi dậy yếu chống lại chính phủ Pinochet được duy trì bên trong Chile bởi các nhân vật có cảm tình với chính phủ Allende cũ, và một cuộc trưng cầu ý dân năm 1988 đã loại bỏ Pinochet khỏi quyền lực.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Lawson, George (2005). Negotiated Revolutions. tr. 182. The only armed resistance came in a handful of factories, the La Legua poblacion in Santiago and in isolated gunfights with MIR activists. 
  2. ^ McSherry, J. Patrice (2011). “Chapter 5: "Industrial repression" and Operation Condor in Latin America”. Trong Esparza, Marcia; Henry R. Huttenbach; Daniel Feierstein. State Violence and Genocide in Latin America: The Cold War Years (Critical Terrorism Studies). Routledge. tr. 107. ISBN 978-0415664578. 
  3. ^ Walter L. Hixson (2009). The Myth of American Diplomacy: National Identity and U.S. Foreign Policy. Yale University Press. p. 223. ISBN 0300151314
  4. ^ Kornbluh, Peter. “Brazil Conspired with U.S. to Overthrow Allende”. National Security Archive (bằng tiếng English). George Washington University. Bản gốc lưu trữ ngày 8 tháng 7 năm 2018. Truy cập ngày 16 tháng 5 năm 2019.