Thượng đế

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(đổi hướng từ Đấng Tối Cao)
Bước tới: menu, tìm kiếm

Thượng đế, dịch nghĩa là "vua ở trên cao", là từ dùng để gọi các nhân vật thần thánh khác nhau tùy theo tôn giáo, tín ngưỡng cụ thể, thường chỉ đến vị vua cao nhất của tôn giáo hay tín ngưỡng đó. Là đấng tối cao và toàn năng sáng tạo ra vạn vật này. Vua của trời đất

Trong tín ngưỡng Trung Hoa[sửa | sửa mã nguồn]

Ký họa tên của Thiên Chúa YHWH trong ký tự tiếng Do Thái, trên bức tường phía sau bục giảng trong 1 nhà thờ cổ tại Ragunda (Thụy Điển)
Ngọc Hoàng, tranh vẽ thời Minh, thế kỷ 16
Tượng Shiva của Ấn Độ giáo, tại Bangalore, Ấn Độ

Đời ThươngTrung Quốc, vua được gọi là "đế", do đó họ suy luận trên trời cao cũng có một vị vua cai trị, và gọi là Thượng đế. Đến các giai đoạn sau, vị Thượng đế này được mang các tên cụ thể khác nhau, nên từ Thượng đế trở thành tôn hiệu chung dành cho không phải chỉ một vị thần.

Có một số vị thần được mang tôn hiệu Thượng đế như:

Nghĩa trong tôn giáo[sửa | sửa mã nguồn]

Trong tiếng Việt, Thượng đế là vị thần tối cao duy nhất cai quản tất cả. Tuỳ vào tôn giáo có tin vào việc có thuyết sáng thế hay không, mà Thượng đế là đấng sáng thế hoặc chỉ là đấng cai trị, và Thượng đế mang các tên riêng.

  • Thượng đế trong Đạo giáo Trung Quốc là Nguyên Thủy Thiên Tôn (ông trời).
  • Thượng đế trong các tôn giáo khởi nguồn từ Abraham:
    • Thượng đế trong Do Thái giáo có danh hiệu là Đấng Tự Hữu - YHWH (yé-ho-wa-hé) (phát âm tiếng Việt là Gia-vê, hoặc Giê-hô-va), cũng còn gọi là Thiên Chúa, hoặc Đức Chúa Trời, tức là Chủ tể của Trời và Đất vì Ngài là Đấng Tạo hóa nên vạn vật từ hư không.
    • Thượng đế trong Kitô giáo cũng là Thiên Chúa của Do Thái giáo vì Kitô giáo tuyên bố họ là tôn giáo kế thừa và kiện toàn Do Thái giáo. Mặc dù Kitô giáo thường không gọi Thiên Chúa của họ là YHWH như Do Thái giáo, họ tin thuyết Thiên Chúa Ba Ngôi. Kitô giáo dùng chung một số bản Thánh Kinh cổ truyền của Do Thái giáo gọi là Cựu Ước để phân biệt với các bản Thánh Kinh từ sau Chúa Giêsu gọi là Tân Ước.
    • Thượng đế trong Hồi giáoAllah, có nghĩa là Thần-Linh. Nhìn chung, Allah được tin cũng là Thiên Chúa của Do Thái giáo và Kitô giáo. Cách gọi khác là cha trời, chúa trời.
  • Thượng đế trong Ấn Độ giáoBrahma (hoặc tập hợp cả Brahma, Vishnu, Shiva)
  • Thượng đế trong đạo Cao Đài là Đức Chí Tôn (Đức Cao Đài)
  • Thượng đế trong Phật giáo gọi là phật tổ và đó là đại bồ tát Di-lặc.

Bản ngã của Thượng đế[sửa | sửa mã nguồn]

Trong các tôn giáo, Thượng đế có bản ngã (hữu ngã), có mang nhân tính, có hiểu biết, tình cảm, hành động, và có thể có hình dạng cụ thể, hoặc thể hiện mình ra dưới hình dạng cụ thể cho con người đoán nhận. Tuy nhiên có niềm tin cho rằng Thượng đế chỉ là cội nguồn quy luật của tự nhiên, là tạo hoá tự nhiên, hoàn toàn khách quan không mang tính chất nào của bản ngã, nhân tính. Cũng có niềm tin cho rằng Thượng đế là kết hợp của cả hai, vừa hữu ngã vừa vô ngã, hoặc con người không thể nhận biết được bản chất của Thượng đế.

Nghĩa bóng[sửa | sửa mã nguồn]

Trong ngôn ngữ kinh doanh, Thượng đế còn được dùng cách bóng bẩy để chỉ khách hàng để thể hiện sự coi trọng: "Khách hàng là thượng đế".

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]