Khác biệt giữa các bản “Diêm mạch”

Bước tới điều hướng Bước tới tìm kiếm
merged from Chenopodium quinoa
n
(merged from Chenopodium quinoa)
{{Bảng phân loại|name=Diêm mạch|image=Chenopodium quinoa0.jpg|image_caption=|regnum=[[Plant]]ae|ordo=[[Caryophyllales]]|familia=[[Amaranthaceae]]|genus=''[[Chenopodium]]''|species='''''C. quinoa'''''|binomial=''Chenopodium quinoa''|binomial_authority=[[Carl Ludwig Willdenow|Willd.]]|range_map=Quinoa Ursprung Verbreitung.png|range_map_width=250px|range_map_caption=Natural distribution in red, Cultivation in green|unranked_divisio=[[Angiosperms]]|unranked_classis=[[Eudicots]]|unranked_ordo=[[Core eudicots]]|subfamilia=[[Chenopodioideae]]|synonyms={{Plainlist | style = margin-left: 1em; text-indent: -1em; | * ''Chenopodium canihua'' <small>[[Orator F. Cook|O.F.Cook]]</small> * ''Chenopodium ccoyto'' <small>Toro [[John Torrey|Torr.]]</small> * ''Chenopodium ccuchi-huila'' <small>Toro [[John Torrey|Torr.]]</small> * ''Chenopodium chilense'' <small>[[Christiaan Hendrik Persoon|Pers.]]</small> ''[[validly published name|nom. inval.]]'' * ''Chenopodium guinoa'' <small>[[Anton Johann Krocker|Krock.]]</small> * ''Chenopodium nuttalliae'' <small>[[William Edwin Safford|Saff.]]</small> }}|synonyms_ref=<ref>{{cite web |url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2717733 |title=The Plant List: A Working List of All Plant Species |accessdate=May 1, 2014 }}</ref>}}
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Taxobox
| status =
| status_system =
| status_ref =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật hai lá mầm thật sự|Eudicots]]
| ordo = [[Bộ Cẩm chướng|Caryophyllales]]
| familia = [[Họ Dền|Amaranthaceae]]
| genus = ''[[Chenopodium]]''
| species = '''''C. quinoa'''''
| binomial = ''Chenopodium quinoa''
| binomial_authority = [[Carl Ludwig von Willdenow|Willd.]], 1798
| image = QuinoaGrains.jpg
| synonyms = {{collapsible list |
{{plainlist | style = margin-left: 1em; text-indent: -1em; |
* ''Chenopodium album'' subsp. ''quinoa'' (Willd.) Kuntze
* ''Chenopodium album'' var. ''quinoa'' (Willd.) Kuntze
* ''Chenopodium album'' f. ''subspontaneum'' Kuntze
* ''Chenopodium ccoyto'' Toro Torrico
* ''Chenopodium ccuchi-huila'' Toro Torrico
* ''Chenopodium chilense'' Pers. nom. inval.
* ''Chenopodium guinoa'' Krock.
* ''Chenopodium hircinum'' f. ''laciniatum'' (Moq.) Aellen
* ''Chenopodium hircinum'' var. ''quinoa'' (Willd.) Aellen
* ''Chenopodium hircinum'' f. ''rubescens'' (Moq.) Aellen
* ''Chenopodium hircinum'' f. ''viridescens'' (Moq.) Aellen
* ''Chenopodium nuttalliae'' Saff.
* ''Chenopodium purpurascens'' var. ''punctulatum'' Moq.
}}
}}
 
}}
[[Tập tin:Lanscape_with_Chenopodium_quinoa_Cachilaya_Bolivia_Lake_Titicaca.JPG|phải|nhỏ|Ảnh chụp với ''Diêm mạch'' gần Cachilaya, [[Hồ Titicaca|Hồ Tầng]], [[Bolivia]]]]
'''Diêm mạch''' (phát âm là kēn’wä trong tiếng Quechua kinwa hoặc kinuwa) là tên gọi chung của Chenopodium quinoa, một họ thực vật có hoa thuộc [http://www.uphcm.edu.vn/caythuoc/index.php?q=book/export/html/261 họ rau dền]. Diêm mạch được trồng như một loại cây ngũ cốc chủ yếu để cho hạt. Diêm mạch là loại “[https://Pseudocereal|giả ngũ cốc]”, không phải ngũ cốc thực sự, và không phải thuộc họ cỏ. Diêm mạch gần giống với cây củ cải đường, rau bina  và rau dền và các loại giả ngũ cốc khác. Sau khi thu hoạch, hạt diêm mạch thường được xử lý để loại bỏ lớp vỏ bên ngoài có chứa saponin có vị đắng. Hạt diêm mạch được nấu chín như gạo và có thể được sử dụng trong rất nhiều món ăn. Lá diêm mạch được sử dụng như lá rau giống như rau dền, tuy nhiên việc sử dụng lá diêm mạch như rau xanh vẫn còn hạn chế.
 
'''''Chenopodium quinoa''''' là loài [[thực vật có hoa]] thuộc [[họ Dền]]. Loài này được Willd. mô tả khoa học đầu tiên năm 1798.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2717733| title=''Chenopodium quinoa''|accessdate=ngày 23 tháng 6 năm 2013| author=The Plant List | year =2010}}</ref>
Nó chứa lượng protein cao và chịu được đất khô. Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp của Liên hợp quốc (FAO), tuyên bố năm 2013 là Năm Quốc tế về Quinoa.
Quinoa có nguồn gốc ở vùng Andes của Peru, Bolivia, Ecuador và Colombia, nơi nó được thuần hóa 3.000 đến 4.000 năm trước để phục vụ cho nhu cầu tiêu thụ của con người, dù các bằng chứng khảo cổ cho thấy loài này chưa được thuần hóa và cho gia súc ăn 5.200 đến 7.000 năm trước đây.
 
Khi được nấu chín, các thành phần dinh dưỡng trong diêm mạch tương đương với các loại ngũ cốc thông thường, cung cấp một lượng vừa phải chất xơ và khoáng chất. Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp của Liên Hợp Quốc tuyên bố năm 2013 là Năm Quốc tế của Diêm mạch. <ref>{{Chú thích web|url=http://www.fao.org/quinoa-2013/iyq/en/|title=International Year of Quinoa 2013|accessdate=18 August 2015|website=Food and Agricultural Organisation of the United Nations}}</ref>
Tập tin:Quinoa flower.JPG|Hoa diêm mạch
Tập tin:Dev black seed in quinoa flower.JPG|Tạo hạt
</gallery>
 
== Hình ảnh ==
<gallery>
Tập tin:Chenopodium quinoa0.jpg
Tập tin:Red quinoa.png
Tập tin:quinoa.jpg
Tập tin:500g bag of quinoa.jpeg
Tập tin:Quinoa-cornflakes.jpg
File:Chenopodium quinoa -red faro- MHNT.BOT.2007.43.66.jpg|Chenopodium quinoa -red faro- - Museum specimen
</gallery>
 
==Tham khảo==
{{Reflist|30em}}
 
==Liên kết ngoài==
*{{commons|Chenopodium quinoa}}
*{{wikispecies-inline|Chenopodium quinoa}}
*{{IPNI2|Chenopodium quinoa|165175-1|accessdate=ngày 23 tháng 6 năm 2013}}
 
[[Thể loại:Trang có tham số chú thích dư]]
[[Thể loại:Rau lá]]
[[Thể loại:Nông nghiệp nhiệt đới]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1844]]
33

lần sửa đổi

Trình đơn chuyển hướng