Khác biệt giữa các bản “Ninh Tốn”

Bước tới điều hướng Bước tới tìm kiếm
n
n (→‎top: replaced: . → . using AWB)
n (→‎Sơ lược nội dung và giá trị nghệ thuật: replaced: cả 6 → cả sáu using AWB)
*Khởi đầu, Ninh Tốn, vốn là người lạc quan, tích cực (bài "Tự thuật" [''làm lúc trẻ''], "Du học kinh sư" [''Du học ở kinh đô'']...). Sau khi trải qua nhiều cơn lốc xoáy của thời đại Lê mạt-đầu Nguyễn, nhà thơ đã không khỏi day dứt khi nghĩ đến chuyện hành tàng, xuất xử, họa phúc, an nguy, và lẽ phế hưng, thành bại của các triều...Cho nên trong thơ ông lúc này đã hé lộ ý muốn về ở ẩn ("Tự thuật" [''làm khi đã có tuổi''], "Hiệp đồng phủ thuận đạo hải đồn ngẫu hứng" [''Ngẫu hứng khi làm Hiệp đồng ở đồn Động Hải'']...)...
*Ông không những vui buồn cùng người dân, mà cả đến ước mơ và hy vọng cũng vậy ("Tặng Ngọc Động Đinh huynh chi huyện" [''Tặng ông họ Đinh ở Ngọc Động đi làm quan huyện''], "Bính Thân xuân khiển Doãn tác man niết" [''Năm Bính Thân được phê chuẩn làm Án sát Sơn Nam'']...). Ông luôn mong ước được sống trong một triều đại thịnh vượng, mà ở đó vua tôi đều là người tài đức, đều biết yêu thương và chăm sóc việc làm ăn của dân ("Vọng Hùng Vương cố đô" [''Trông kinh đô cũ thời vua Hùng''], "Chương Dương mộ bạc" [''Chiều đậu thuyền ở bến Chương Dương''], "Ký kiến" [''Ghi những điều trông thấy''], "Sơn cư xuân mộ" [''Chiều xuân ở núi''], "Kinh thái hòa cung" [''Qua cung thái hòa''], "Bát tràng" [''Lò bát'']...).
*Một điểm nổi bật nữa, đó là ông đã đánh giá lại những nhân vật phụ nữ trong lịch sử, như chuyện nàng Bích với nhà sư [[Huyền Quang]] ("Vân Bích nương" [''Thương tiếc nàng Bích'']), chuyện công chúa [[Huyền Trân]] với tướng Trần Khắc Chung (''dưới mắt ông, Huyền Trân không hư hỏng về nhân cách, mà chỉ là một nạn nhân của một xã hội cưỡng hôn'')<ref>Ninh Tốn đã cho Huyền Trân và Trần Khắc Chung lần lượt họa đáp tất cả 6sáu bài thơ, cốt để nói lên tâm trạng cùng tình cảm của hai người.</ref>...Và họ Ninh cũng đã công khai ca ngợi tài năng của phái đẹp ("Mã thượng mỹ nhân" [''Người đẹp trên ngưa''], "Ký tài nữ Thụy Liên" [''Gửi bậc tài nữ Thụy Liên'']). Thái độ này rất hiếm thấy trong giới nhà nho lúc bấy giờ.
 
Nói gọn, bên cạnh những giá trị nghệ thuật, người đọc còn phần nào nhận thức được cái xã hội cuối Lê, đầu Nguyễn; phần nào hiểu được giới nho sĩ và nông dân cùng với những ước mơ, những khát vọng chân chính của họ. Bởi những giá trị ấy, các danh sĩ đương thời như Phạm Nguyễn Du, Phan Huy Ích, Ngô Thì Nhậm, Vũ Huy Tấn, [[Đoàn Nguyễn Tuấn]], Nguyễn Thế Lịch, Vũ Huy Đĩnh, Hi Tứ, Nguyễn Quýnh...đều có thơ từ khen tặng <ref>Căn cứ theo Hoàng Lê, ''Thơ văn Ninh Tốn'', bài giới thiệu ở đầu sách.</ref>.

Trình đơn chuyển hướng