Đế quốc Durrani

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Jump to navigation Jump to search
Đế quốc Durrani
د درانیانو ټولواکمني (tiếng Pashtun)

 

 

 

1747–1826
 

 


Quốc kỳ

Đế quốc Durrani ở mức tối đa dưới thời Ahmad Shah Durrani.[1]
Thủ đô Kandahar (1747–1776)
Kabul (1776–1823, 1839–1842)
Peshawar (1776–1818; thủ dô mùa đông)[2][3]
Herat (1818–1826)[4]
Ngôn ngữ Pashto (chính thức),[5][cần dẫn nguồn] Ba Tư
Tôn giáo Đạo Hồi
Chính quyền Chế độ quân chủ tuyệt đối
Shah
 •  1747–1772 Ahmad Shah Durrani (đầu tiên)
 •  1839–1842 Shuja Shah Durrani (cuối cùng)
Giai đoạn lịch sử Thời kỳ hiện đại sớm
 •  Thành lập tháng 10 năm 1747
 •  Bãi bỏ 1826
Hiện nay là một phần của  Afghanistan
 Ấn Độ
 Iran
 Pakistan
 Tajikistan
 Turkmenistan
 Uzbekistan

Đế quốc Durrani (tiếng Pashtun: د درانیانو واکمني ), còn gọi là Đế quốc Afghanistan (د افغانانو واکمني),[6] được thành lập và xây dựng bởi Ahmad Shah Durrani. Ở mức độ tối đa, đế chế bao phủ Afghanistan, Pakistan ngày nay, cũng như một số phần của đông bắc Iran, miền đông Turkmenistan, và tây bắc Ấn Độ bao gồm cả Kashmir region.[7]

Sau cái chết của Nader Shah vào năm 1747, vùng Kandahar được Ahmad Shah Durrani tuyên bố chủ quyền. Từ đó, ông bắt đầu chinh phục Ghazni, tiếp theo là Kabul. Năm 1749, hoàng đế của Mughal đã nhượng quyền chủ quyền khu vực nay là Pakistan và tây bắc Punjab cho người Afghanistan. Sau đó, Ahmad Shah tiến về phía tây để chiếm hữu Herat, lúc đó đang thuộc quyền cai trị của Shahrokh Shah. Tiếp theo, ông đã phái một đội quân để chinh phục các khu vực phía bắc của Ấn giáo Kush và trong ngắn hạn tất cả các bộ tộc khác nhau bắt đầu tham gia vào nguyên nhân của mình. Ahmad Shah và các lực lượng của ông đã xâm chiếm Ấn Độ bốn lần, nắm quyền kiểm soát vùng Kashmir và Punjab. Đầu năm 1757, ông chiếm được Delhi, nhưng cho phép triều đại Mughal duy trì quyền kiểm soát danh nghĩa chừng nào người cai trị thừa nhận chủ quyền của Ahmad Shah đối với Punjab, Sindh và Kashmir. Lực lượng của Durrani đã xúi giục Vaḍḍā Ghallūghārā khi họ giết hàng ngàn người Sikh ở Punjab.[8][9][10]

Sau cái chết của Ahmad Shah vào khoảng năm 1772, con trai ông Timur Shah đã trở thành hoàng đế tiếp theo của triều đại Durrani, người đã quyết định biến Kabul thành thủ đô mới của đế chế, và sử dụng Peshawar làm thủ đô mùa đông. Đế chế Durrani được coi là nền tảng của nhà nước hiện đại của Afghanistan, với Ahmad Shah Durrani được ghi nhận là "Quốc phụ".[11]

Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Mazheruddin Siddiqi. Phát triển Nhà nước và Xã hội Hồi giáo (ban đầu từ Đại học Michigan). Viện Văn hóa Hồi giáo, 1956. trang 310
  2. ^ Hanifi, Shah Mahmoud. "Timur Shah transferred the Durrani capital from Qandahar in 1775-76. Kabul and Peshawar then shared time as the dual Durrani capital cities, the former during the summer and the latter during the winter season." p. 185. Connecting Histories in Afghanistan: Market Relations and State Formation on a Colonial Frontier. Stanford University Press, 2011. Retrieved 2012-08-04.
  3. ^ Singh, Sarina (2008). "Like the Kushans, the Afghan kings favoured Peshawar as a winter residence, and were aggrieved when the upstart Sikh kingdom snatched it in 1818 and levelled its buildings." p. 191. Pakistan and the Karakoram Highway. Retrieved 2012-08-10.
  4. ^ L. Lee, Jonathan (1996). The Ancient Supremacy: Bukhara, Afghanistan and the Battle for Balkh, 1731-1901 . BRILL. tr. 116. ISBN 9004103996. Truy cập ngày 8 tháng 3 năm 2013. [The Sadozai kingdom] continued to exist in Herat until the city finally fell to Dost Muhammad Khan in 1862. 
  5. ^ Schimmel, Annemarie (1976). Pain and Grace: A Study of Two Mystical Writers of Eighteenth-Century Muslim India. BRILL. tr. 12. ISBN 978-9004047716. 
  6. ^ “Last Afghan empire”. Louis Dupree, Nancy Hatch Dupree và những người khác. Encyclopædia Britannica. 2010. Truy cập ngày 25 tháng 8 năm 2010. 
  7. ^ “Archived copy” (PDF). Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 7 tháng 2 năm 2013. Truy cập ngày 7 tháng 2 năm 2013. 
  8. ^ ^ Khushwant Singh, A History of the Sikhs, Volume I: 1469-1839, Delhi, Oxford University Press, 1978, pp. 144-45.
  9. ^ ^ According to the Punjabi-English Dictionary, eds. S.S. Joshi, Mukhtiar Singh Gill, (Patiala, India: Punjabi University Publication Bureau, 1994) the definitions of "Ghalughara" are as follows: "holcaust, massacre, great destruction, deluge, genocide, slaughter, (historically) the great loss of life suffered by Sikhs at the hands of their rulers, particularly on 1 May 1746 and 5 February 1762" (p. 293).
  10. ^ Syad Muhammad Latif, The History of Punjab from the Remotest Antiquity to the Present Time, New Delhi, Eurasia Publishing House (Pvt.) Ltd., 1964, p. 283; Khushwant Singh, A History of the Sikhs, Volume I: 1469-1839, Delhi, Oxford University Press, 1978, p. 154.
  11. ^ “Afghanistan”. CIA. The World Factbook. Truy cập ngày 25 tháng 8 năm 2010.