Đổng thái hậu (Nhà Hán)

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Đổng thái hậu (chữ Hán: 董太后; ?-189), thụy hiệu: Hiếu Nhân hoàng hậu, là mẹ vua Hán Linh Đế trong lịch sử Trung Quốc.

Thân thế[sửa | sửa mã nguồn]

Bà sinh ra tại Bảo Định, Hà Bắc hiện nay. Bà là vợ Giải Độc đình hầu Lưu Trường - cháu 4 đời của Hán Chương Đế. Trong thời gian này bà được gọi là Đổng phu nhân.

Năm 156, bà sinh ra Lưu Hoằng. Năm 168, Hán Hoàn Đế qua đời không có con, Lưu Hoằng được Đậu thái hậu lập làm vua, tức là Hán Linh Đế.

Thời Linh Đế[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 169, ngoại thích Đậu Vũ thất bại trong việc mưu trừ hoạn quan, phải cùng Đậu thái hậu rút lui khỏi chính trường. Nhờ vậy Đổng phu nhân được tôn làm thái hậu.

Sau khi Đổng thái hậu có ngôi vị và can dự vào triều chính, cháu bà là Đổng Trọng được vào triều làm Phiêu kỵ tướng quân.

Vua con Linh Đế kém về trí tuệ[1], không chăm lo triều chính, chỉ đam mê tửu sắc. Đổng thái hậu và những người trong hoàng tộc cũng ăn chơi, hưởng lạc xa xỉ. Bà đã thúc giục Linh Đế bán quan chức để thu tiền[2]. Linh Đế cho mua quan bán chức; Đổng thái hậu cũng nhận nhiều tiền hối lộ của các quan lại địa phương[3]. Triều đình thu sưu cao thuế nặng nên đời sống nhân dân rất cực khổ.

Qua đời[sửa | sửa mã nguồn]

Ngoài thái tử Biện là con Hà hoàng hậu, Linh Đế còn một người con nhỏ là Lưu Hiệp – con của Vương mỹ nhân. Vương mỹ nhân bị Hà hậu đầu độc giết hại, Lưu Hiệp được giao cho Đổng thái hậu nuôi nấng.

Năm 189, Hán Linh Đế qua đời, con lớn là Lưu Biện được lập lên ngôi, tức là Hán Thiếu Đế. Đổng thị được tấn tôn thành Thái hoàng thái hậu, Hà thị làm Hoàng Thái hậu.

Ngoại thích Hà Tiến (anh Hà thái hậu) làm phụ chính, mâu thuẫn gay gắt với hoạn quan, trong khi đó Đổng thái hoàng thái hậu lại thân cận với lực lượng này[3]. Đổng thái hậu cũng mâu thuẫn với Hà thái hậu, thấy nhà họ Hà cậy quyền bèn mắng:

Ngươi oai vệ gì? Cậy thế anh ngươi à? Ta bảo Phiêu kỵ tướng quân (Đổng Trọng) giết anh ngươi dễ như trở bàn tay!

Hà thái hậu giận dữ bèn sai Hà Tiến họp các quan lại kể tội Đổng Thái hoàng thái hậu nhận tiền hối lộ của các địa phương, buộc bà phải trở về đất phong cũ của chồng là Giải Độc đình hầu. Đồng thời, Hà Tiến phát binh vây bắt Đổng Trọng cháu bà. Đổng Trọng biết không thể thoát nên tự vẫn.

Không lâu sau đó, Đổng Thái hoàng thái hậu qua đời. Không rõ bà bao nhiêu tuổi. Cùng năm, Lưu Hiệp do bà nuôi nấng được Đổng Trác đưa lên ngôi báu, trở thành Hán Hiến Đế sau khi Thiếu Đế Lưu Biện bị phế truất.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Lê Đông Phương (2007), Kể chuyện Tam Quốc, Nhà xuất bản Đà Nẵng
  • Đặng Huy Phúc (2001), Các hoàng đế Trung Hoa, Nhà xuất bản Hà Nội
  • Nguyễn Khắc Thuần (2003), Các đời đế vương Trung Hoa, Nhà xuất bản Giáo dục

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Lê Đông Phương, Vương Tử Kim, sách đã dẫn, tr 336
  2. ^ Hậu Hán thư, quyển 10 hạ (kỷ hoàng hậu)
  3. ^ a ă Lê Đông Phương, Vương Tử Kim, sách đã dẫn, tr 337