Động đất Sulawesi 2018

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Động đất Sulawesi 2018
Động đất Sulawesi 2018 trên bản đồ Indonesia
Động đất Sulawesi 2018
Độ lớn7,5 [1]
Độ sâu10,0 km
Chấn tâm0°10′41″N 119°50′24″Đ / 0,178°N 119,84°Đ / -0.178; 119.840Tọa độ: 0°10′41″N 119°50′24″Đ / 0,178°N 119,84°Đ / -0.178; 119.840
LoạiĐứt gãy trượt bằng
Cường độ lớn nhấtIX (Violent)
Sóng thần
Tiền chấn6,1, M5,4, M5,0
Dư chấn5 M≥5,5
Thương vong1649 chết, 540 bị thương, 5000+ mất tích [2][3]

Vào ngày 28 tháng 9 năm 2018, một trận động đất nông xảy ra ở phần eo của bán đảo Minahassa, Indonesia, với chấn tâm của nó ở huyện miền núi Donggala, Trung Sulawesi. Trận động đất nằm cách tỉnh lỵ Palu 77 km (48 dặm), và xa tận SamarindaĐông Kalimantan cũng như ở Tawau, Malaysia vẫn cảm nhận được.[4] Sự kiện này được bắt đầu bằng một chuỗi các tiền chấn, mạnh nhất trong số đó là một rung chuyển 6.1 độ xảy ra vào đầu ngày hôm đó. Sau trận động đất, một cảnh báo sóng thần đã được ban hành cho eo biển Makassar gần đó, nhưng được hủy bỏ sau một giờ. Tuy nhiên, một cơn sóng thần cục bộ sau đó tấn công Palu, cuốn đi các ngôi nhà và tòa nhà ven biển nằm trên đường đi của nó, giết chết ít nhất 1203 và làm bị thương 540 người, hơn 100 người vẫn còn mất tích.[5] Cơ quan Khí hậu, Khí tượng và Địa chất (BMKG) của Indonesia xác nhận rằng sóng thần đã xuất hiện cao từ 4 đến 6 mét (13 đến 20 ft), tràn vào các khu dân cư ở Palu, DonggalaMamuju.[6][6]

Bối cảnh kiến tạo[sửa | sửa mã nguồn]

Sulawesi nằm trong vùng tương tác phức tạp giữa các mảng Úc, Thái Bình Dương, PhilippineSunda và nhiều mảng nhỏ khác.[1] Cấu trúc chính đang hoạt động trên đất liền phía bắc Sulawesi là đứt gãy bằng trái hướng Bắc Tây Bắc-Nam Đông Nam Palu-Koro, đứt gãy này tạo ra ranh giới giữa Bắc Sula và khối Makassar.[7]

Sóng thần[sửa | sửa mã nguồn]

Một cảnh báo sóng thần đã được ban hành ở Palu và Donggala. Các cảnh báo đã được Bộ Thông tin và Truyền thông Indonesia gửi qua tin nhắn SMS.[8] Qua đó theo ước tính, cư dân của Donggala sẽ chịu sóng thần cao từ 0,5 đến 3 mét trong khi cư dân ở Palu ước tính sẽ có sóng thần có chiều cao dưới 0,5 mét. Tuy nhiên, sóng thần xảy ra cao hơn dự kiến. Cư dân của Palu đã báo cáo những con sóng có chiều cao hơn 2 mét trong khi nhiều người khác nói rằng sóng đã lên tới tầng hai.[9]

Các quan chức Indonesia đã tính toán thời gian dự kiến sóng thần sẽ đến. Theo tính toán này, sóng thần sẽ đến Palu khoảng 20 phút sau trận động đất. Khoảng 17:27 giờ địa phương, cơ quan khí tượng ở Mamuju đã phát hiện sóng thần. Cảnh báo sóng thần được hủy bỏ lúc 17:37. Vào thời điểm đó, sóng thần đã tấn công Palu.[10][không có trong nguồn trích dẫn]

Do Palu nằm ở cuối một vịnh hẹp, sức mạnh sóng thần đã tăng lên khi nước biển tràn vào.[11] Các quan chức xác nhận rằng những con sóng đâm vào Palu thực sự đã đạt đến độ cao 5 mét, với một số cao gần 6 mét.[12] Sóng thần khiến các nhà địa chất bất ngờ. Vì trận động đất là một trận động đất trượt ngang, sóng thần được tính toán sẽ ở độ cao thấp, với chiều cao tối đa khoảng 2 mét. Trong một trận động đất trượt ngang, chuyển động của lớp vỏ phần lớn là chuyển động ngang trong khi hầu hết sóng thần xảy ra trong các trận động đất với chuyển động dọc. Một giải thích là trận động đất đã kích hoạt lở đất dưới nước, gây ra sóng thần.[13]

Tổn thất[sửa | sửa mã nguồn]

Tại Palu, thủ phủ của Trung Sulawesi, một nhà thờ Hồi giáo [14] và một phần lớn của Bệnh viện Antapura sụp đổ. Trung tâm mua sắm Tatura của Palu, một trong những trung tâm mua sắm lâu đời nhất ở Palu, cũng đã sụp đổ, hàng chục người bị mắc kẹt ở dưới.[15] Một khách sạn tám tầng, được xác định là Roa-Roa Hotel, cũng đã sụp đổ,[16] hàng chục người, rát nhiều du khách khách sạn, một số là những người tham gia lễ hội dù lượn hàng năm của Palu. Vào thời điểm xảy ra trận động đất, 76 trong số 80 phòng ngủ của khách sạn có khách.[17]

Sân bay Mutiara SIS Al-Jufrie của Palu bị buộc phải đóng cửa vì những vết nứt lớn, một trong số đó có chiều dài 500 mét, hình thành trên đường băng. Các quan chức sân bay xác nhận rằng hệ thống định vị bị hư hại và tháp điều khiển sân bay bị sập. Một người điều khiển không lưu, người đang xem một chiếc máy bay Batik Air cất cánh trong trận động đất, đã bị giết. Sân bay này được mở cửa trở lại nột cách giới hạn vào ngày 29 tháng 9 năm 2018. Hàng trăm hành khách vẫn bị mắc kẹt tại sân bay. Nó hoạt động bình thường trở lại vào ngày 30 tháng 9.[18]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă Bản mẫu:Cite anss
  2. ^ Times, IDN. “ACT: 1.203 Orang Meninggal dalam Gempa dan Tsunami Palu-Donggala”. IDN Times (bằng tiếng Indonesia). Truy cập ngày 1 tháng 10 năm 2018. 
  3. ^ “Gempa dan Tsunami Palu: 29 Orang Hilang, 540 Orang Luka Berat”. Detik.com (bằng tiếng id-ID). 29 tháng 9 năm 2018. Truy cập ngày 29 tháng 9 năm 2018. 
  4. ^ "Massive earthquake North of Palu, Sulawesi, Indonesia"
  5. ^ “Indonesia earthquake: Hundreds dead in Palu quake and tsunami”. BBC. Truy cập ngày 29 tháng 9 năm 2018. 
  6. ^ a ă “BMKG Pastikan Tsunami 1,5 Meter hingga 2 Meter Melanda Palu dan Donggala”. KOMPAS (bằng tiếng Indonesia). 28 tháng 9 năm 2018. Truy cập ngày 28 tháng 9 năm 2018. 
  7. ^ Socquet A.; Simons W.; Vigny C.; McCaffrey R.; Subarya C.; Sarsito D.; Ambrosius B.; Spakman W. (2006). “Microblock rotations and fault coupling in SE Asia triple junction (Sulawesi, Indonesia) from GPS and earthquake slip vector data”. Journal of Geophysical Research: Solid Earth 111 (B8). doi:10.1029/2005JB003963. 
  8. ^ “Komunikasi Lumpuh di Donggala Usai Gempa, Menkominfo Kirim 30 Telepon Satelit”. Liputan6. Truy cập ngày 29 tháng 9 năm 2018. 
  9. ^ “Usai Gempa di Donggala, Air Laut Naik hingga Lantai 2 Hotel Mercure”. Detik. Truy cập ngày 29 tháng 9 năm 2018. 
  10. ^ “Gempabumi Tektonik M=7.7 Kabupaten Donggala, Sulawesi Tengah pada hari Jumat, 28 September 2018, Berpotensi Tsunami”. BMKG. Truy cập ngày 30 tháng 9 năm 2018. 
  11. ^ “Tsunami leaves bodies in streets in Indonesia after quakes”. news.com.au. 29 tháng 9 năm 2018. Truy cập ngày 29 tháng 9 năm 2018. 
  12. ^ “BNPB: Tinggi Tsunami Capai 5 Meter di Palu”. Detik. Truy cập ngày 29 tháng 9 năm 2018. 
  13. ^ “Indonesia's Surprise Tsunami, Explained”. National Geographic. 
  14. ^ “VIRAL: Kubah Masjid di Sebelah Palu Grand Mall Ambruk Akibat Gempa”. IDN Times. Truy cập ngày 29 tháng 9 năm 2018. 
  15. ^ “Gempa Bumi di Donggala, Mal Tatura Palu Dilaporkan Rubuh”. Tribun News. Truy cập ngày 29 tháng 9 năm 2018. 
  16. ^ “3 Atlet Paralayang di Hotel Roa Roa Palu Saat Gempa, Tak Bisa Dikontak”. Detik. Truy cập ngày 29 tháng 9 năm 2018. 
  17. ^ “Indonesia earthquake: At least 30 dead in Palu”. BBC. Truy cập ngày 29 tháng 9 năm 2018. 
  18. ^ “Para Calon Penumpang Pilih Menginap di Bandara Palu”. Detik. Truy cập ngày 30 tháng 9 năm 2018.