Đam San

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Đam San
Sáng tạo bởi người Ê Đê
Thông tin
Giới tính Nam giới
Ngày sinh Không rõ
Ngày mất Không rõ
Nghề nghiệp Nông nghiệp
Chồng/vợ Hơ Nhí
Hơ Bhí
Tín ngưỡng tín ngưỡng của người Ê Đê
Quốc tịch Việt Nam

Đam San là một người anh hùng trong sử thi "Bài ca chàng Đam San" (phiên âm tiếng Ê Đê: Klei khan y Đam San) của người Ê ĐêTây Nguyên. Là nhân vật chính trong trường ca, sử thi Bài ca về chàng Đam San. Bộ sử thi dài Đăm San (2077 câu), thể hiện nét lịch sử văn hóa của người đồng bào Tây Nguyên.

Tác phẩm được nhiều người sưu tầm, tuy lời kể có khác nhau ít nhiều, nhưng cốt truyện tương đối giống nhau. Sử thi đã được in thành sáchtái bản nhiều lần. Hãng phim Giải phóng đang dự định dựng phim truyện dựa theo sử thi này. Một số bài hát đã được sáng tác lấy cảm hứng từ sử thi Đam San.

Tóm tắt nội dung[sửa | sửa mã nguồn]

Theo tục nối dây trong chế độ mẫu hệ, Đăm Săn phải lấy hai chị em Hơ Nhị và Hơ Bhị làm vợ. Đăm Săn cưỡng lại. Trời "đã chống gậy hèo đến thu xếp việc cưới hỏi". Đăm Săn phải khuất phục trước sức mạnh của tập tục. Nhưng khi về đến nhà vợ, chàng vẫn tiếp tục chống lại cuộc hôn nhân đó. Chàng trễ nải công việc nhà vợ, không chăm sóc vợ và bỏ về nhà chị ruột. Hành động tiêu biểu nhất là Đăm Săn chặt cây smuk, một thứ cây thần, cây "linh hồn", cây "tổ tiên", cây "sinh ra Hơ Nhị và Hơ Bhị". Do những hành động trên của Đăm Săn, Hơ Nhị và Hơ Bhị đã 2 lần chết. Song khi vợ chết, chàng khóc thương "người vợ mà thần linh ban cho chàng", để chàng "có người nấu cơm, sắm thức ăn, dệt khố áo". Chàng đã xin thần linh ban phép cho chàng sống lại.

Là 1 tù trưởng anh hùng, Đăm Săn đã lập nên những kì tích trong lao động như thuần phục voi dữ, làm rẫy, bắt cá,... Kì tích lẫy lừng hơn cả của Đăm Săn là chiến thắng 2 tù trưởng thù địch là Mtao Grư và Mtao Mxây (2 tù trưởng đã cướp vợ Đăm Săn). Đăm Săn chiến thắng, tôi tớ và dân làng của tù trưởng thù địch tự nguyện đi theo mang của cải đi theo. Cứ mỗi lần như vậy, Đăm Săn lại thêm giầu mạnh, sức uy tín càng cao.

Với khát vọng trở thành tù trưởng hùng mạnh, vươn tới cuộc sống phóng khoáng, Đăm Săn đi cầu hôn Nữ thần Mặt Trời nhưng thất bại và bị chết trong rừng sáp đen. Sau khi chết, chàng biến thành con ruồi và chui vào mồm chị gái mình. Chị gái Đăm Săn sinh ra Đăm Săn (cháu Đăm Săn) tiếp tục đi trên con đường của cậu mình.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]