Ảnh hưởng xã hội của đại dịch COVID-19 tại Việt Nam

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới điều hướng Bước tới tìm kiếm

Trong bối cảnh đại dịch COVID-19, xã hội Việt Nam chịu ảnh hưởng rất lớn bởi sự bùng phát của đại dịch COVID-19.

Giáo dục[sửa | sửa mã nguồn]

Công lập[sửa | sửa mã nguồn]

Một số trường đã quyết định kéo dài thời gian nghỉ Tết Canh Tý đến hết 9 tháng 2.[1] Ngày 6 tháng 2, dưới sự chủ trì của Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ, Ban Chỉ đạo phòng, chống dịch bệnh của Bộ Giáo dục và Đào Tạo (tại đây được gọi tắt là "Bộ GD và ĐT") đã họp và thống nhất đề nghị Chủ tịch UBND các tỉnh/thành phố căn cứ tình hình thực tế kéo dài thời gian nghỉ học của học sinh thêm một tuần nữa.[2] Đến ngày 8 tháng 2, có 62 trên 63 tỉnh, thành phố của cả nước tiếp tục cho học sinh nghỉ học đến hết 16 tháng 2 để phòng, ngừa dịch bệnh.[3] Đến ngày 14 tháng 2, trước diễn biến tạp của dịch, Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ đã có công văn gửi các tỉnh, đề nghị các lãnh đạo tỉnh thành xem xét, cho học sinh, sinh viên tiếp tục nghỉ học đến hết tháng 2 để phòng tránh dịch COVID-19. Sau công văn này, trong ngày 15 tháng 2, hàng loạt tỉnh thành đã ra quyết định cho học sinh trong tỉnh tạm nghỉ học đến hết tháng 2, thay vì trở lại trường vào 17 tháng 2 như các quyết định trước đó.[4] Đến đầu tháng 3, một số tỉnh đã có quyết định cho học sinh THPT và các trường đại học, trung tâm giáo dục thường xuyên đi học trở lại, trong khi một số tỉnh khác tiếp tục cho học sinh, sinh viên nghỉ học đến hết 8 tháng 3 hoặc đến giữa tháng 3.[5][6] Đến 16 giờ ngày 13 tháng 3, nhiều tỉnh thành trong cả nước lại tiếp tục cho học sinh nghỉ học đến hết tháng 3, riêng Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục cho học sinh nghỉ học đến 5 tháng 4.[7][8] Cũng trong ngày hôm đó, Bộ GD và ĐT đã có công văn hỏa tốc đến các địa phương về việc điều chỉnh khung kế hoạch thời gian năm học 2019-2020,[9] cụ thể: dự kiến kết thúc năm học trước ngày 15 tháng 7 năm 2020 và tổ chức thi THPT quốc gia từ ngày 8 đến ngày 11 tháng 8 năm 2020.[10][11] Đáng chú ý, đây là lần điều chỉnh khung kế hoạch lần thứ hai của Bộ GD và ĐT. Trước đó, vào ngày 22 tháng 2, Bộ đã tiến hành điều chỉnh khung kế hoạch thời gian năm học 2019–2020 lần thứ nhất với thời gian kết thúc năm học trước ngày 30 tháng 6 năm 2020 và tổ chức thi THPT quốc gia từ ngày 23 tháng 7 năm 2020 đến ngày 26 tháng 7 năm 2020.[12][13][14] Nhiều ý kiến về việc tổ chức Kỳ thi trung học phổ thông quốc gia đã được đưa ra do sự gián đoạn vì thời gian nghỉ phòng tránh dịch kéo dài.[15][16] Tuy nhiên, dịch bệnh còn diễn biến vô cùng phức tạp, chiều ngày 18 tháng 3, Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Nguyễn Đức Chung ra quyết định kéo dài thời gian nghỉ học của học sinh từ Tiểu học đến THPT tới ngày 5 tháng 4, đồng thời quan ngại khả năng khung thời gian kế hoạch của năm học được chỉnh sửa trước đó sẽ bị phá vỡ.[17]

Trước tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp, có nhiều luồng ý kiến khác nhau xoay quanh việc có nên cho học sinh tiếp tục nghỉ học hay không. Đa phần các phụ huynh và học sinh đều đồng tình nên tiếp tục kéo dài thời gian nghỉ học đến khi dịch bệnh cơ bản được kiểm soát.[18][19][20] Những người ủng hộ ý kiến này cho rằng học sinh là một trong những đối tượng dễ phát tán dịch bệnh nhất. Một số ý kiến khác lại cho rằng, việc nghỉ học liên tục sẽ ảnh hưởng đến kết quả học tập của học sinh. Mặt khác, việc học sinh nghỉ quá lâu cũng ảnh hưởng đến tâm lý, công việc của phụ huynh và nhiều hoạt động kinh tế, xã hội cũng bị tác động lớn.[21] Còn theo ý kiến của PGS.TS Phan Trọng Lân, Viện trưởng Viện Pasteur TP. HCM, đa số bệnh nhân nhiễm COVID-19 do có sự giao lưu, đi lại nhiều nơi, tiếp xúc nhiều người. Tác nhân lây bệnh có khả năng từ hội nghị, đi lại tàu xe. Học sinh nếu đến trường, chịu sự giám sát của thầy cô, nên khả năng sẽ an toàn hơn.[22] Trước đó, tại cuộc họp trực tuyến của Ban chỉ đạo Quốc gia phòng chống dịch COVID-19, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cũng nhấn mạnh, “Chưa làm được cho phụ huynh và học sinh an tâm thì chưa cho đi học trở lại ngay. An toàn cả dưới góc độ chuyên môn lẫn trong suy nghĩ của học sinh và phụ huynh học sinh. Không nên cho đi học trở lại khi học sinh vẫn lo sợ bị lây nhiễm ở trường, vẫn phải đeo khẩu trang trong lớp học”.[23][24]

Trước tình hình gián đoạn việc học tập do ảnh hưởng của đại dịch, nhiều trường học và địa phương đã triển khai việc học tập như ôn tập từ xa, thông qua mạng trực tuyến, truyền hình.[25] Ngày 26 tháng 3, Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố quy định hướng dẫn dạy học qua Internet và truyền hình.[26][27] Ngày 31 tháng 3, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành công văn hướng dẫn thực hiện điều chỉnh nội dung dạy học học kỳ II năm học 2019-2020 đối với cấp THCS, THPT.[28] Khi phân nhóm những vùng có nguy cơ, nguy cơ cao, nguy cơ thấp của dịch COVID 19 tại Việt Nam từ ngày 15 tháng 4, một số tỉnh đã bắt đầu cho học sinh đi học trở lại như Cà Mau (20/4, lớp 9 & lớp 12), Thái Bình (20/4, Lớp 9 & THPT), Thanh Hóa (21/4, THCS & THPT), Hải Phòng (23/4, lớp 9 & lớp 12)...Tháng 5/2020, hầu hết học sinh các tỉnh thành trên cả nước (đặc biệt là học sinh lớp 12) đi học trở lại. Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng cho phép giảm các đầu điểm kiểm tra đối với học sinh cấp THCS và THPT[29].

Ngoài công lập[sửa | sửa mã nguồn]

Việc trẻ mầm non phải nghỉ học đã gây ra nhiều khó khăn cho các trường mầm non Tư thục trong việc chi trả tiền mặt bằng, tiền hỗ trợ, tiền lương chi trả cho giáo viên... do các khoảng kinh phí trên phụ thuộc hoàn toàn vào tiền học phí khi trẻ đến trường.[30][31] Nhiều giáo viên mất việc, phải chuyển công tác, một số trường mầm non Tư thục có nguy cơ phải cắt giảm giáo viên, giải thể trường, thanh lý thiết bị dạy học,...[32][33] do không có nguồn thu để chi trả các khoản kinh phí.

Văn hóa[sửa | sửa mã nguồn]

Âm nhạc[sửa | sửa mã nguồn]

Tại Việt Nam, đại dịch COVID-19 đã trở thành đề tài sáng tác cho nhiều tác phẩm.[34][35][36][37]

Đầu tháng 2 năm 2020, tiến sĩ (TS) Lê Thống Nhất sáng tác ca khúc "Đánh giặc Corona".[38][39] Bài hát ra đời từ việc hưởng ứng tinh thần "chống dịch như chống giặc" của Thủ tướng Chính phủ, nhanh chóng lan tỏa đến nhiều tầng lớp trong xã hội.[40]

Một bài hát pop của Việt Nam có tên "Ghen Cô Vy",[41] là một bản làm lại của bài hát "Ghen"[42] năm 2017, đã được lan truyền trên mạng trong bối cảnh dịch virus corona đang hoành hành trên thế giới. Bài hát nhận được lời khen ngợi từ John Oliver trong chương trình Last Week Tonight with John Oliver, trở nên nổi tiếng và ngày càng phổ biến hơn trong cộng đồng mạng.[43] UNICEF cho rằng video có thể giúp chống lại nỗi sợ virus corona.[44][45] Trước sự ủng hộ đông đảo của cư dân mạng Việt Nam và quốc tế, ngày 9 tháng 4, phiên bản tiếng Anh của ca khúc chính thức ra mắt công chúng.[46][47]

Ngày 20 tháng 3 năm 2020, nhạc sĩ Minh Beta hoàn thành ca khúc "Việt Nam ơi! Đánh bay COVID!" dựa trên giai điệu ca khúc "Việt Nam ơi!". Trong ngày, video âm nhạc cho ca khúc mới này cũng bắt đầu quay. Toàn bộ dự án được Vụ Truyền thông và Thi đua, khen thưởng (Bộ Y tế) bảo trợ và tư vấn nội dung.[48][49] Ngày 1 tháng 4, ca khúc chính thức ra mắt trên nền tảng YouTube.[50][51]

Ngày 21 tháng 3, MV "Người mẹ áo trắng" của ca sĩ Huyền Trang - cựu thí sinh Sao Mai điểm hẹn 2013 đến từ Nghệ An[52] - cũng gây được sự chú ý của báo chí[53][54][55]cộng đồng mạng.[56]

Ngày 22 tháng 3 năm 2020, TS. Lê Thống Nhất cho ra đời ca khúc "Tâm tình ngày xa trò" tặng các thầy cô giáo trong những ngày nhà trường nghỉ học chống dịch nhiều ngày. Ca khúc đã được nhiều giáo viên thể hiện[40]

Ngày 25 tháng 3 năm 2020, TS. Lê Thống Nhất tiếp tục ra mắt ca khúc "Câu hát Việt Nam" truyền thêm sức mạnh từ truyền thống đánh giặc để cổ vũ tinh thần chống dịch với bản demo của nhạc sĩ Vũ Quốc Nam[57]. Bài hát đã được thầy giáo Hoàng Thuấn, giáo viên Trường THPT Phan Huy Chú, Hà Nội thể hiện qua MV đầu tiên vào tối ngày 1/4/2020 [58][40]

Tối ngày 31 tháng 3 năm 2020, MV Việt Nam sẽ chiến thắng do nhạc sĩ Nguyễn Hải Phong sáng tác chính thức ra mắt nhằm hưởng ứng chỉ thị số 16 (cách ly xã hội) của Chính phủ. Bài hát có sự tham gia hòa ca từ 20 nghệ sĩ, bao gồm nhiều gương mặt nổi tiếng với công chúng như Ninh Dương Lan Ngọc, Hồ Quang Hiếu, Đức Phúc...[50][59]. Tiếp theo đó, ca sĩ Trần Trang Dung trình bày ca khúc "Việt Nam ta chống dịch Corona"[60] chế từ bài "Quảng Bình quê ta ơi" của nhạc sĩ Hoàng Vân[61] và "Bản tin Covid" chế từ bài "Trước ngày hội bắn" của nhạc sĩ Trịnh Quý[62].

Ngày 2 tháng 4 năm 2020,TS Lê Thống Nhất ra mắt ca khúc thứ 4 trong đại dịch với ca khúc dành cho thiếu nhi "Hãy ở ngoan trong nhà" do bé Châu Anh thể hiện đầu tiên với bản phối của ba mình[63][40].

Ngày 4 tháng 4 năm 2020, cảm động trước tấm gương của Mẹ Việt Nam anh hùng Ngô Thị Quýt, 95 tuổi đã may khẩu trang tặng người nghèo chống dịch, thầy Lê Thống Nhất đã viết ca khúc "Anh hùng đâu chỉ một lần thôi"[64][65]

Tối ngày 4 tháng 4, ca khúc "Việt Nam Ơi! Cùng Nhau Đồng Lòng" do Lã Phong Lâm sáng tác, thể hiện bởi ca sĩ Tuấn Hưng cùng Xuân Hinh, Thanh Thanh Hiền, Quang Thắng, Tự Long, Xuân Bắc, Vân Dung, Minh Quân, Tô Minh Thắng, Quốc Anh biểu diễn trực tuyến. Ca khúc được phát hành trên mạng vào ngày 5 tháng 4 năm 2020.[66]

Ngày 9 tháng 4, Lê Thiện Hiếu sáng tác, trình bày và cho ra mắt ca khúc "Tiễn Covid"[67]. Ca khúc được Vụ Truyền thông và Thi đua, khen thưởng (Bộ Y tế), Báo Sức khỏe & Đời sống phối hợp thực hiện nhằm tuyên truyền, động viên tinh thần chống dịch của toàn dân và các cấp, các ngành, nằm trong chương trình truyền thông phòng, chống dịch COVID-19 của Bộ Y tế, góp phần vận động người dân nâng cao ý thức tự bảo vệ mình, bảo vệ cộng đồng.[68]

Tối ngày 13 tháng 4, MV "Thank You - Những chiến binh thầm lặng"[69] do nhạc sĩ Phạm Việt Hoàng cùng nhà sản xuất âm nhạc Nguyễn Hoàng Duy ra mắt đã có sức lan tỏa mạnh mẽ[70][71] Bài hát được thể hiện bởi Hồ Ngọc Hà, Noo Phước Thịnh, Đông Nhi, Ngô Kiến Huy, Bảo Anh, Bùi Anh Tuấn cùng sự tham gia của hơn 70 văn nghệ sĩ nổi tiếng, nhằm tri ân những người đang công tác ở tuyến đầu chống dịch[70]

Ngày 24 tháng 4, ca khúc "Tự hào Việt Nam"[72] do nhạc sĩ Nguyễn Xuân Trí sáng tác được ra mắt nhằm khơi dậy niềm tự hào dân tộc và cũng là lời cảm ơn đến những người chiến sĩ trên tuyến đầu chống dịch. Bài hát được thể hiện bởi hơn 200 ca sĩ, nghệ sĩ, y bác sĩ, chiến sĩ...tại 5 điểm cầu trong và ngoài nước[73][74][75].

Tối ngày 25 tháng 4, nhạc sĩ Huy Tuấn công bố dự án cộng đồng Hòa nhịp con tim[76] được nhiều nghệ sĩ, người nổi tiếng tham gia hát vang giữa dịch COVID-19[77][78]

Đầu tháng 5, ca khúc Việt Nam tử tế được trình bày bởi Lam Trường, Tóc Tiên, Hoàng Thùy Linh, Erik và rapper Karik chính thức ra mắt[79]. MV của bài hát[80] ngợi ca những nghĩa cử, phẩm chất tốt đẹp của người Việt Nam - những điều đã giúp đất nước ta vượt qua khó khăn, đặc biệt trong đợt phòng chống dịch.

Ngày 12 tháng 5, nhóm nhạc P336 trình bày ca khúc "Cùng thổi bay Cô Vy"[81] nhằm cổ động phòng chống COVID-19 sau thời gian giãn cách xã hội

Ngày 1 tháng 8 năm 2020, trước sự bùng phát trở lại của dịch bệnh tại Đà Nẵng, thầy giáo Lê Thống Nhất đã viết ca khúc "Tự hào chiến sĩ ngành Y"[82] tặng các chiến binh áo trắng do nhạc sĩ Vũ Quốc Nam hoà âm và các ca sĩ Tiến Lâm, Ngọc Hà, Cảnh Tuấn, Hải Lê thể hiện. Ngày 19 tháng 8, MV của bài hát do Trường Đại học Văn hoá Nghệ thuật Quân đội tổ chức sản xuất[83] với sự tham gia của các ca sĩ Huyền Trang, Thu Thuỷ, Tuấn Dương, Cát Tiên, Minh Quân, Thanh Yên, Phan Quỳnh Anh, Lâm Bảo Nhọc cùng 100 học viên Học viện Quân Y đã là món quà tặng các Y, Bác sĩ ở tuyến đầu chống dịch.[84] [85] Ngày 10 tháng 9, MV thứ 2 của bài hát được Bệnh viện Đa khoa Thành phố Vinh, Nghệ An phối hợp cùng Đài PTTH Nghệ An sản xuất, do Khánh Vy- Hồng Sơn cùng Tập thể y bác sỹ Bệnh viện Đa khoa Thành phố Vinh trình bày[86], nhằm tri ân những hi sinh thầm lặng, sự cống hiến của đội ngũ y bác sỹ trong chiến dịch phòng, chống dịch bệnh COVID-19,

Ngày 18 tháng 8, Trúc Nhân cùng với Chi Pu và Châu Bùi trình bày và cho ra mắt MV "Sáng mắt chưa Cô Vy". Bài hát[87] được viết lời dựa trên giai điệu ca khúc "Sáng mắt chưa", lời bài hát lồng ghép thông điệp kêu gọi mọi người tích cực thực hiện các biện pháp bảo vệ sức khỏe được Bộ Y tế khuyến cáo. MV bài hát[88][89] nằm trong chiến dịch "An tâm mua sắm tại nhà, lạc quan cùng chiến thắng" do Lazada khởi xướng, đạt hơn 1,3 triệu lượt xem trên Youtube sau hơn một ngày[90].

Ngày 19 tháng 8, ca khúc Việt Nam ơi, vững tin![91] do nhạc sĩ Holy Thắng sáng tác được ra mắt nhằm cố vũ các y bác sĩ chống dịch COVID-19[92]. Bài hát được thể hiện bởi hơn 100 nghệ sĩ trên toàn quốc.

Ngày 24 tháng 8, bài hát "Vững tin Việt Nam" ra mắt, trở thành ca khúc chủ đề của chiến dịch "Niềm tin chiến thắng"[93] do Bộ Y tế phát động. MV của bài hát[94] đã tái hiện một cách sống động những lát cắt cuộc sống thường nhật của người dân Việt Nam trong cuộc chiến chống dịch COVID-19[95].

Tranh nghệ thuật[sửa | sửa mã nguồn]

Với mục đích nâng cao ý thức của cộng đồng, nhiều địa phương đã tổ chức phong trào vẽ tranh cổ động phòng chống dịch COVID-19. Phong trào được nhiều bạn trẻ, thanh thiếu niên và học sinh hưởng ứng.[96][97][98][99]

Điện ảnh[sửa | sửa mã nguồn]

Rạp CGV tại Times City, Hà Nội tạm thời đóng cửa

Do ảnh hưởng của dịch khiến các hoạt động xem phim trực tiếp tại rạp bị tạm dừng hoạt động.[100][101][102] Thay vào đó là các kênh truyền thông trực tuyến như truyền hình, mạng được đẩy mạnh.[103] Từ ngày 6 tháng 4, một bộ phim truyền hình của Đài truyền hình Việt Nam có tên Những ngày không quên là sự kết hợp giữa 2 bộ phim Về nhà đi con cùng Cô gái nhà người ta đã được lên sóng trên VTV1 từ thứ hai đến thứ sáu hàng tuần.[104] Bộ phim tái hiện đời sống hai không gian điển hình: thành phố và nông thôn trong khi mỗi cá nhân cần có ý thức trách nhiệm hơn với cộng đồng, sự đoàn kết và chung tay để chống lại dịch bệnh ập đến, những vấn đề nhức nhối như đổ xô đi tích trữ thực phẩm, găm hàng hóa, tăng giá, tin giả, trốn cách ly...

Truyền hình[sửa | sửa mã nguồn]

Trong bối cảnh đại dịch kéo dài, nhiều đơn vị sản xuất chương trình truyền hình, gameshow bị thiếu hụt sản phẩm do phải dừng mọi hoạt động ghi hình trong thời gian chưa xác định, vì không thể quy tụ ê-kíp sản xuất hàng chục người. Nhiều khung giờ buộc phải phát lại các chương trình cũ thay vì phát sóng chương trình mới. Tháng 4 năm 2020, một số chương trình truyền hình buộc phải thay đổi mô hình sản xuất để kịp tiến độ lên sóng mà vẫn đảm bảo hạn chế tiếp xúc. Các đài cũng tạm dừng phát sóng những chương trình du lịch. Thay vào đó, một số chương trình ngắn ra đời với mục đích tuyên truyền về phòng chống dịch được ra mắt. Các chương trình truyền hình được ghi hình trước thời điểm dịch bùng phát có hình ảnh khách mời, khán giả đứng gần nhau đều được nhà đài chú thích về thời điểm thực hiện[105][106].

Thể thao[sửa | sửa mã nguồn]

Vì dịch bệnh, giải đấu V. League (2020) bị trì hoãn đến tháng 3 cho đến khi có văn bản đồng ý từ Tổng cục TDTT, trong đó ảnh hưởng của đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam cho vòng loại World Cup 2022 sắp tới.[107][108] Ngoài ra, trận bóng đá Siêu cúp quốc gia 2020 giữa TP. HCM và Hà Nội phải diễn ra trên sân thi đấu không khán giả để đề phòng dịch lây lan.[109] Liên đoàn Ô tô Quốc tế (FIA) và Chính quyền Hà Nội đã quyết định hoãn Cuộc đua Công thức 1 (F1) tại Hà Nội (Vietnamese Grand Prix).[110]

Các vấn đề xã hội khác[sửa | sửa mã nguồn]

Kỳ thị[sửa | sửa mã nguồn]

Tờ Asia Times báo cáo rằng "Nhiều nhà nghỉ và khách sạn ở Việt Nam đã treo biển không phục vụ khách Trung Quốc, trong khi nhiều người Việt Nam cũng lên mạng yêu cầu chính quyền phải đóng cửa biên giới với Trung Quốc."[111] Một số biển hiệu cấm khách du lịch Trung Quốc cũng có mặt tại một số cửa hiệu và nhà hàng ở Phú QuốcĐà Nẵng.[112] Và khi làn sóng lây nhiễm từ châu Âu bùng phát, tình trạng kỳ thị du khách nước ngoài cũng lan tỏa. Tuy nhiên, chính phủ Việt Nam một mặt gia tăng kiểm soát lây nhiễm, mặt khác quyết liệt xử lý nghiêm mọi hành vi kỳ thị du khách nước ngoài.[113]

Khi dịch bùng phát tại Đà Nẵng, một số hình ảnh, video với nội dung trêu đùa, kỳ thị người tại đây được chia sẻ trên mạng xã hội gây bức xúc dư luận.[114]

Truyền thông đại chúng[sửa | sửa mã nguồn]

Kể từ tháng 2 đến ngày 10 tháng 3, cơ quan chức năng đã xử lý 21 trường hợp đăng tin "không đúng sự thật" trên mạng xã hội liên quan đến dịch COVID-19.[115] Một số trường hợp tung tin "sai sự thật" về bệnh nhân trốn cách ly, tử vong, phong toả thành phố... đã bị xử phạt theo quy định pháp luật.[116][117][118][119][120][121]

Một trường hợp tin giả về ca nhiễm #17 liên quan đến ngày khai trương Uniqlo Hà Nội thì về phía Uniqlo và Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội đã bác bỏ thông tin về trường hợp #17 đi dự khai trương cửa hàng Uniqlo ở Hà Nội, đã có những KOL, phóng viên ảnh khẳng định không thấy bệnh nhân #17 trong danh sách khách mời và không thấy người này tại sự kiện. Nguyễn Đức Chung, Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội xác nhận bệnh nhân #17 không tham gia khai trương Uniqlo như tin đồn trên mạng. Chung cho biết mình đã trực tiếp gọi điện cho bệnh nhân #17 để nắm rõ lịch trình di chuyển của bệnh nhân, và nói: "Tôi là người trực tiếp trao đổi với bệnh nhân và tôi tin rằng bệnh nhân này sau khi từ Nội Bài trở về đã ở tại nhà riêng ở phường Trúc Bạch từ sáng 2 tháng 3. Đến 14h ngày 5 tháng 3, lái xe đã chở cô này đến bệnh viện Hồng Ngọc, sau đó Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương đã tiếp nhận người này. Uniqlo khai mạc lúc 18h ngày 5 tháng 3 nên không thể có chuyện như mạng xã hội thông tin".[122] Thêm vào đó, rạng sáng 7/3, Bệnh viện Bệnh nhiệt đới trung ương (nơi điều trị bệnh nhân #17) cũng đã đăng thông tin phủ nhận sự việc trên trang mạng xã hội của khoa virus - ký sinh trùng của bệnh viện.[123][124] Uỷ ban Nhân dân quận 7 thành phố Hồ Chí Minh ngày 27 tháng 4 gửi văn bản đồng thời đến Trung tâm Báo chí thành phố cùng Sở Thông tin và Truyền thông thành phố nhằm thông cáo khẳng định tin nhắn "yêu cầu người dân treo cổ" là tin giả.[125]

Ngày 3 đến ngày 6 tháng 4 năm 2020, hàng loạt báo đài như Thanh Niên, Tuổi Trẻ, Lao Động, Đài Tiếng nói Việt NamĐài Truyền hình Kỹ thuật số VTC đăng các phóng sự cho hay có những người trên 85 tuổi, thậm chí trên 100 tuổi, ủng hộ số tiền từ vài trăm nghìn đến vài triệu đồng mỗi người cho chính quyền để chống dịch COVID-19.[126] Một số người sử dụng mạng xã hội đặt ra nghi vấn khi những nhân vật được gọi là người "già không nơi nương tựa” lại đeo trên người những đồ trang sức quý giống vàng.[127] Sau đó các báo trên đã gỡ ảnh của Nguyệt ra khỏi các bài viết tương ứng.

Ngày 27 tháng 7 năm 2020, Bộ Y tế phát đi cảnh báo cho biết xuất hiện tin giả mạo phát ngôn của Phó thủ tướng Vũ Đức Đam về tình hình dịch COVID-19 trên Facebook.[128][129][130] Chủ tài khoản này đã bị xử phạt 7,5 triệu đồng.[131]

Tuân thủ cách ly[sửa | sửa mã nguồn]

Dù chính quyền đã đưa ra những biện pháp bắt buộc, vẫn có những trường hợp cố tình trốn tránh cách ly.[132][133] Một số trường hợp "trốn tránh cách ly, khai báo không trung thực đã gây hậu quả nghiêm trọng, lây lan cho nhiều người khác".[134][135][136][137] Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng lỗi phần lớn nằm ở khâu phòng dịch tại các cửa khẩu, cùng với đó là việc rà soát chậm tại địa phương khi đã để cho các trường hợp trên dễ dàng vượt qua trót lọt mà không phải chịu bất kỳ sự kiểm soát nào.[138][139][140]

Trưa 24 tháng 2, chuyến bay từ Daegu (Hàn Quốc) đã đưa 80 hành khách xuống sân bay Đà Nẵng. Chính quyền TP. Đà Nẵng đã yêu cầu cách ly bắt buộc với tất cả các hành khách, trong đó có 22 người là khách du lịch đến từ vùng dịch Deagu. Tuy nhiên, những người này nhất quyết từ chối.[141] Do đó, một số hành khách muốn trở lại Hàn Quốc và được chính quyền sắp xếp cho về nước.[142] Kênh YTN News Hàn Quốc đã đăng một bản tin cho thấy các công dân Hàn Quốc đang bị "giam giữ" trong điều kiện cơ sở vật chất nghèo nàn và điều kiện vệ sinh kém.[143] Việc này vấp phải sự phản ứng từ một bộ phận cư dân mạng Việt Nam. Hashtag #ApologizeToVietNam (Xin Lỗi Việt Nam) trở thành cụm từ hot nhất trên mạng xã hội Twitter.[144] Một số người Hàn Quốc, vlogger và YouTuber nổi tiếng của Hàn Quốc cũng đã lên tiếng xin lỗi.[145][146] Sau đó, YTN News đã đăng thông báo rất "lấy làm tiếc" về sự việc, thừa nhận "đã phát sóng cả một phần thể hiện sự bất mãn cảm tính trong những nội dung phỏng vấn về đồ ăn được cung cấp và tình hình cách ly" và khẳng định sẽ "trung thực trong vai trò truyền đạt tiếng nói tại hiện trường và bảo vệ an toàn cho công dân Hàn Quốc, nhưng đồng thời cũng sẽ thận trọng hơn trong cách truyền đạt để không gây hiểu lầm do khác biệt văn hóa trong quá trình truyền lại phát ngôn của người được phỏng vấn".[147][148]

Ngày 10 tháng 3, một cặp vợ chồng du khách người Anh bị cách ly tại một bệnh viện ở tỉnh Lào Cai vì nghi nhiễm COVID-19 do điều kiện vệ sinh kém.[149] Một số công chức thuộc Trung tâm kiểm nghiệm Bình Dương (do Sở Y tế Bình Dương quản lý) đã ghé vào quán nhậu ngày 27 tháng 4.[150] Hai sĩ quan thuộc Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Vĩnh Long bị tố cáo tự ý "vận động tiền" và buông lỏng quan lý người cách ly, Quân khu 9 thông báo một sĩ quan bị cách chức và một sĩ quan bị kỷ luật.[151] Ngày 22 tháng 5, Cục Quản lý Khám chữa bệnh thuộc Bộ Y tế công văn kiểm điểm Bệnh viện Đa khoa tỉnh Bạc Liêu, bệnh viện đã buông lỏng quản lý cách ly và để người bán hàng tiếp xúc trực tiếp với bệnh nhân COVID-19.[152]

Trong tháng 7, tình trạng nhập cảnh trái phép vào Việt Nam gia tăng[153] gây nguy cơ lây lan dịch bệnh.[154] Ngày 22 tháng 7, tòa án nhân dân huyện Tân Châu - Tây Ninh đã xử phạt 21 năm tù với 4 người chuyên đưa người vượt biên, trốn kiểm tra Covid-19. Nhóm này từng đưa ca nhiễm #315 từ Campuchia vào Việt Nam[155] Số lượng công dân Trung Quốc chiếm tỷ lệ hầu hết, trong đó đã phát hiện trường hợp ca nhiễm #912.[156]

Sau khi Sở Tài nguyên và Môi trường thành phố Hồ Chí Minh ký công văn yêu cầu báo cáo công suất hỏa táng tối đa nếu có bệnh nhân COVID-19 tử vong, phó giám đốc Sở và hai công chức khác bị khiển trách.[157][158] Tổng cục Du lịch ban hành quy định cấm du khách chia sẻ thông tin về đại dịch vào ngày 29 tháng 4, quy định bị cáo buộc vi phạm quyền tự do ngôn luận và bị bãi bỏ vào ngày 1 tháng 5, tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch Nguyễn Trùng Khánh phân trần "đã có chút sơ suất".[159]

Trục lợi và lừa đảo[sửa | sửa mã nguồn]

Ngày 3 tháng 3, một kho hàng chứa 371 thùng khẩu trang (gần 1 triệu chiếc) không rõ nguồn gốc đã bị phát hiện và tạm giữ sau khi lực lượng chức năng kiểm tra ở quận Tân Phú, Thành phố Hồ Chí Minh.[160] Một số trường hợp khác liên quan đến khẩu trang không rõ nguồn gốc bị sản xuất, lưu trữ, buôn bán trái phép đã bị phát hiện, ngăn chặn và xử phạt kịp thời, như ở An Giang,[161] Lạng Sơn,[162][163] Cao Bằng,[164] Quảng Ninh,[165][166] quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh,[167][168] và một số trường hợp khác sai phạm trong việc sản xuất,[169] vận chuyển trái phép ra nước ngoài,[170][171] bao gồm cả các trường hợp thu gom, buôn bán khẩu trang bị vứt đi hay khẩu trang đã qua sử dụng.[172][173][174]

Ngày 16 tháng 3 năm 2020, Công an thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định cho biết đã bắt giữ một đối tượng có hành vi làm giả vắc xin y tế để lừa đảo trục lợi. Trong các loại vắc xin được làm giả này, có cả vắc xin "phòng ngừa COVID-19".[175][176]

Một số cán bộ, bao gồm Giám đốc Nguyễn Nhật Cảm thuộc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Nội (CDC), công ty Nhân Thành, công ty TNHH Vật tư khoa học và Thương mại Việt Nam (MST) và một số đơn vị đã bị điều tra và khởi tố về hành vi vụ án Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng.[177][178]

"Lợi dụng tình hình dịch bệnh, nhu cầu về trang thiết bị phòng dịch tăng", một số "đối tượng" đã sử dụng các trang mạng xã hội để rao bán khẩu trang, nhiệt kế điện tử, thẻ diệt vi-rút... nhưng lại bán hàng giả, hoặc không thực hiện theo đúng nội dung đã quảng cáo nhằm chiếm đoạt tiền.[180] Một số "đối tượng" lợi dụng các website quyên góp từ thiện, giả mạo các cơ quan nhà nước và gửi thư, tin nhắn liên quan tới dịch bệnh nhằm cài mã độc lấy cắp thông tin.[181]

Tại Thanh Hóa, chín hộ gia đình khá giả có quan hệ với công chức ở xã Yên Thọ thuộc Yên Định nằm trong danh sách cận nghèo nhận tiền hỗ trợ COVID-19, trong khi sáu hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn không thuộc danh sách;[182][183] ba hộ gia đình công chức ở xã Thiệu Thành thuộc Thiệu Hóa nằm trong danh sách cận nghèo nhận tiền hỗ trợ COVID-19.[184][185] Tại Hòa Bình, chín hộ gia đình công chức ở xã Tân Lập và ba hộ gia đình công chức ở xã Quý Hòa nằm trong danh sách nhận tiền hỗ trợ dịch bệnh, bốn công chức liên quan bị đình chỉ.[186] Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội yêu cầu chấn chỉnh công chức xã Phước Vinh thuộc Ninh Thuận khi đưa thiếu tiền hỗ trợ dịch COVID-19 cho sáu người nghèo.[187] Một số công chức thôn tại xã Ba Nang (huyện Đakrông, Quảng Trị) xin lại 50.000 đồng 'uống nước' từ mỗi trường hợp hộ nghèo nhận tiền hỗ trợ covid-19, chủ tịch Uỷ ban Nhân dân xã Ba Nang Hồ My nói "đã chỉ đạo cấp dưới làm đúng, chính xác, không nhũng nhiễu, lấy tiền của dân nhưng chuyện tréo ngoe vẫn xảy ra ở một số thôn làm ông rất đau lòng".[188]

Tấn công mạng[sửa | sửa mã nguồn]

Ngày 22 tháng 4 năm 2020, thông tấn xã Reuters của Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland dẫn lời công ty an ninh mạng FireEye có trụ sở tại Hoa Kỳ cáo buộc nhóm tin tặc APT32 do chính phủ Việt Nam hậu thuẫn đã tấn công vào các tổ chức thuộc chính quyền Trung Quốc. FireEye cho biết nhóm tin tặc này đã cố gắng xâm nhập các tài khoản thư điện tử của cá nhân và các nhân viên làm việc tại Bộ Quản lý Khẩn cấp của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa cũng như tại chính quyền thành phố Vũ Hán để khai thác một số thông tin liên quan đến bệnh dịch, những thông tin thu thập được sẽ giúp chính phủ Việt Nam ứng phó với dịch bệnh.[189] Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Ngô Toàn Thắng khẳng định "đây là những thông tin không có cơ sở. Việt Nam nghiêm cấm các hành vi tấn công mạng nhằm vào các tổ chức, cá nhân dưới bất cứ hình thức nào".[190]

Lao động và di cư[sửa | sửa mã nguồn]

Theo South China Morning Post, nhiều gia đình Việt Nam phụ thuộc vào tiền gửi về từ lao động ngoài nước. Theo thống kê của Ngân hàng Thế giới, trong ba năm liên tiếp bắt đầu từ năm 2017, quốc gia này nằm trong top 10 hưởng lợi nhiều nhất từ ​​chuyển tiền đến. Con số đó là khoảng 17 tỷ đô la Mỹ vào năm 2019, nhưng dự kiến ​​sẽ giảm 7,6% vào năm 2020 - mức giảm đầu tiên trong chuỗi 11 năm tăng trưởng kiều hối, đến từ việc có ít lao động rời khỏi đất nước. Theo báo cáo của các phương tiện truyền thông trong nước, khoảng 54.300 lao động đã rời Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài trong 11 tháng đầu năm 2020 - giảm mạnh so với con số 148.000 ra nước ngoài vào năm 2019, năm thứ sáu liên tiếp có hơn 100.000 lao động ra nước ngoài, theo đến Cục Lao động ngoài nước. Tiến sĩ Phùng Đức Tùng - Giám đốc Viện Nghiên cứu Phát triển Mekong, chuyên nghiên cứu các vấn đề về lao động và di cư của Việt Nam cùng các vấn đề khác - cho biết thách thức lớn nhất mà người di cư trở về phải đối mặt là mất việc làm và thu nhập do thiếu thông tin chính thức về việc hồi hương. “[Điều này] đã dẫn đến các vấn đề tâm lý, trầm cảm, bi quan và đã có một trường hợp tự tử khi trở về Việt Nam,” Tùng nói, đề cập đến một tài xế Việt Nam đã tự kết liễu đời mình trong khu cách ly hôm thứ Ba. Anh ta đã giúp một nhóm công dân Trung Quốc nhập cảnh mà không có giấy tờ hợp pháp với giá 260 đô la Mỹ / hành khách và được cho là đang phải đối mặt với các vấn đề tài chính, theo truyền thông địa phương. Theo South China Morning Post Các biện pháp nghiêm ngặt đã khiến nhiều công dân bị mắc kẹt ở nước ngoài. Để đưa họ về nước, từ cuối tháng 4, Hà Nội đã tổ chức các chuyến bay hồi hương hoặc “giải cứu”, hành khách tự trả tiền vé. Theo số liệu của Chính phủ, trong 8 tháng qua, khoảng 65.000 người Việt Nam đã được hồi hương thông qua 235 chuyến bay như vậy. Nhưng mặc dù sáng kiến ​​này có chủ đích tốt, nó có thể không đủ để đáp ứng nhu cầu từ những người muốn quay trở lại. Khanh, một kiều bào Việt Nam ở Madrid, cho biết một chỗ ngồi trên chuyến bay hồi hương của Chính phủ có giá 1.600 € (1.970 USD), cao hơn khả năng chi trả của anh. Trong khi đó, anh ấy đang duyệt Facebook - trang mạng xã hội phổ biến nhất Việt Nam, với hơn 60 triệu người dùng - để tìm những cách khác để trở về nhà. Bài báo ngày 8/1/2021 cũng cho biết tình hình cũng đã dẫn đến nhiều nỗ lực bất thường để về nhà, một số đã thành công. Bộ Công an tuần trước cho biết có 14.000 người nhập cư bất hợp pháp vào năm ngoái, mặc dù không cung cấp thông tin phân loại theo quốc tịch. Truyền thông địa phương, dẫn lời các lực lượng biên phòng, đưa tin rằng 364 công dân Việt Nam nhập cảnh trái phép từ Trung Quốc và Campuchia trong hai ngày đầu năm nay[191].

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ “Nhiều trường học kéo dài nghỉ Tết để phòng virus corona”. Báo điện tử Soha. 31 tháng 1 năm 2020. 
  2. ^ “60 tỉnh, thành phố tiếp tục cho học sinh nghỉ học”. Vietnamnet. 7 tháng 2 năm 2020. 
  3. ^ “62/63 tỉnh, thành phố tiếp tục cho học sinh nghỉ học để phòng, ngừa virus Corona”. Thanh Niên Online. 8 tháng 2 năm 2020. 
  4. ^ “54 tỉnh/thành cho học sinh nghỉ học đến hết tháng 2 để phòng dịch COVID-19”. Lao Động Online. 16 tháng 2 năm 2020. 
  5. ^ Đặng Chung (8 tháng 3 năm 2020). “Lịch nghỉ, đi học của học sinh cả nước: 58 tỉnh thành tiếp tục cho nghỉ học”. Báo Lao Động. 
  6. ^ “Nhiều tỉnh thành tiếp tục cho học sinh nghỉ sau khi thông báo học lại”. Tuổi Trẻ Online. 9 tháng 3 năm 2020. 
  7. ^ “Nhiều tỉnh, thành cho học sinh nghỉ học hết tháng 3 vì Covid-19”. Báo Thanh Niên. 13 tháng 3 năm 2020. 
  8. ^ “TP.HCM tiếp tục cho học sinh nghỉ học đến 5-4”. Tuổi Trẻ Online. 13 tháng 3 năm 2020. 
  9. ^ Nguyễn Hữu Độ (Ngày 13 tháng 3 năm 2020). “QUYẾT ĐỊNH Sửa đổi, bổ sung khoản 3, khoản 4 và khoản 5 Điều 1; điểm b khoản 2 Điều 4 Quyết định số 2071/QĐ-BGDĐT ngày 16 tháng 6 năm 2017 của Bộ trưởng Bộ GD và ĐT ban hành khung kế hoạch thời gian năm học đối với giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên áp dụng từ năm học 2017-2018”. LuatVietnam. Bản gốc lưu trữ Ngày 17 tháng 3 năm 2020. Truy cập Ngày 17 tháng 3 năm 2020. 
  10. ^ Dương Tâm (Ngày 13 tháng 3 năm 2020). “Lùi kỳ thi THPT quốc gia đến ngày 8/8”. VnExpress. Bản gốc lưu trữ Ngày 14 tháng 3 năm 2020. Truy cập Ngày 14 tháng 3 năm 2020. 
  11. ^ “Lùi thời gian kết thúc năm học, dời lịch thi THPT quốc gia sang tháng 8”. Vietnamnet. 13 tháng 3 năm 2020. 
  12. ^ Phùng Xuân Nhạ (Ngày 22 tháng 2 năm 2020). “Công văn 509/BGDĐT-GDTrH 2020 điều chỉnh thời gian năm học 2019-2020”. Luật Việt Nam (VB lưu trữ). Bản gốc lưu trữ Ngày 14 tháng 3 năm 2020. Truy cập Ngày 14 tháng 3 năm 2020. 
  13. ^ Đặng Chung (24 tháng 2 năm 2020). “Lùi thi THPT quốc gia vào cuối tháng 7, lịch tuyển sinh 2020 xáo trộn”. Lao Động Online. 
  14. ^ Nguyễn Hữu Độ (Ngày 22 tháng 2 năm 2020). “QUYẾT ĐỊNH Sửa đổi, bổ sung khoản 3, khoản 4 và khoản 5 Điều 1; điểm b khoản 2 Điều 4 Quyết định số 2071/QĐ-BGDĐT ngày 16 tháng 6 năm 2017 của Bộ trưởng Bộ GD và ĐT ban hành khung kế hoạch thời gian năm học đối với giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên áp dụng từ năm học 2017-2018”. LuatVietNam. Bản gốc lưu trữ Ngày 17 tháng 3 năm 2020. Truy cập Ngày 17 tháng 3 năm 2020. 
  15. ^ Nguyễn Đăng (Ngày 16 tháng 3 năm 2020). “Đề xuất giảm quy mô kỳ thi THPT quốc gia”. VnExpress. Bản gốc lưu trữ Ngày 19 tháng 3 năm 2020. Truy cập Ngày 19 tháng 3 năm 2020. 
  16. ^ Dương Tâm (Ngày 16 tháng 3 năm 2020). “Hiệu trưởng kiến nghị bỏ hai bài thi THPT quốc gia”. VnExpress. Bản gốc lưu trữ Ngày 19 tháng 3 năm 2020. Truy cập Ngày 19 tháng 3 năm 2020. 
  17. ^ Võ Hải (Ngày 18 tháng 3 năm 2020). “Hà Nội cho học sinh nghỉ đến 5/4”. VnExpress. Bản gốc lưu trữ Ngày 19 tháng 3 năm 2020. Truy cập Ngày 19 tháng 3 năm 2020. 
  18. ^ Huy Thịnh - Nguyễn Dũng (28 tháng 2 năm 2020). “Phụ huynh vẫn lo khi con đi học trở lại”. Báo Tiền Phong. 
  19. ^ “Cần có quyết định dứt khoát học sinh tiếp tục nghỉ hay đi học trở lại”. Báo Dân Trí. 14 tháng 2 năm 2020. 
  20. ^ “Đa số phụ huynh muốn kéo dài thời gian nghỉ học”. Kinh Tế Đô thị. 14 tháng 2 năm 2020. 
  21. ^ “Ý kiến trái chiều về thời gian học sinh trở lại trường”. VnExpress. 28 tháng 2 năm 2020. 
  22. ^ Minh Nhật (26 tháng 2 năm 2020). “Viện trưởng Viện Pasteur TP.HCM: 'Học sinh đến trường sẽ an toàn hơn'. Zing News. 
  23. ^ “Phó Thủ tướng: "Phải an toàn, an tâm mới cho học sinh đi học trở lại". Báo Dân Trí. 14 tháng 2 năm 2020. 
  24. ^ “Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam: “Phải an toàn, an tâm mới cho học sinh đi học trở lại””. baoquocte.vn. 14 tháng 2 năm 2020. 
  25. ^ “Học trực tuyến: Đi học an toàn thời COVID-19”. vtv.vn. Ngày 16 tháng 2 năm 2020. Truy cập Ngày 16 tháng 2 năm 2020. 
  26. ^ Vĩnh Hà (Ngày 26 tháng 3 năm 2020). “Bài kiểm tra thường xuyên qua Internet và truyền hình có thể thay thế kiểm tra trên lớp”. Tuổi Trẻ Online. Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 3 năm 2020. Truy cập ngày 27 tháng 3 năm 2020. 
  27. ^ Bộ Giáo dục và Đào tạo (Ngày 25 tháng 3 năm 2020). “Công văn 1061/BGDĐT-GDTrH 2020 hướng dẫn dạy học qua Internet, trên truyền hình”. Luatvietnam. Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 3 năm 2020. Truy cập ngày 27 tháng 3 năm 2020. 
  28. ^ “Bộ GDĐT hướng dẫn điều chỉnh nội dung dạy học học kì II năm học 2019-2020 đối với cấp THCS, THPT”. 
  29. ^ “Bộ GD-ĐT giảm 1/3 số đầu điểm kiểm tra học kỳ 2 cho HS cấp II, cấp III”. Báo Tuổi Trẻ. 22 tháng 4 năm 2020. 
  30. ^ “Trường mầm non tư thục lao đao trong dịch Covid-19”. Báo Thanh Niên. 12 tháng 3 năm 2020. 
  31. ^ “150 cơ sở giáo dục ngoài công lập cầu cứu hỗ trợ do dịch COVID-19”. Báo điện tử VTV. 12 tháng 3 năm 2020. 
  32. ^ “Học sinh nghỉ học vì dịch COVID-19, trường tư khóc ròng”. Báo Tuổi Trẻ. 19 tháng 2 năm 2020. 
  33. ^ “Hệ thống mầm non tư thục khốn đốn vì dịch bệnh”. Báo điện tử VTV. 27 tháng 3 năm 2020. 
  34. ^ “Lan tỏa tinh thần lạc quan từ những ca khúc phòng chống COVID-19”. vtv.vn. 13 tháng 3 năm 2020. 
  35. ^ Hà Thu (3 tháng 3 năm 2020). “Các ca khúc về phòng chống Covid-19”. VnExpress. 
  36. ^ “Xua tan COVID-19 bằng... âm nhạc”. Báo sức khỏe đời sống. 20 tháng 3 năm 2020. 
  37. ^ “Những ca khúc về Corona-COVID-19 lan tỏa tinh thần tích cực”. Báo điện tử VTV. 12 tháng 4 năm 2020. 
  38. ^ Đánh giặc Corona - Hải Lê & Thế Anh trên YouTube 10 thg 2, 2020
  39. ^ “Thầy giáo sáng tác bài hát về virus corona: quá hạnh phúc vì được đón nhận”. thanhnien.vn. 18 tháng 2 năm 2020. 
  40. ^ a ă â b “Tác giả Lê Thống Nhất và những ca khúc giữa mùa dịch”. VOV. 10 tháng 4 năm 2020. 
  41. ^ MIN OFFICIAL (ngày 23 tháng 2 năm 2020). “Ghen Cô Vy”. Youtube. 
  42. ^ MIN OFFICIAL (ngày 23 tháng 5 năm 2017). “Ghen”. Youtube. 
  43. ^ G.C.V (Ngày 8 tháng 3 năm 2020). 'Ghen Cô Vy' tiếp tục gây chú ý trên truyền hình Pháp”. Vietnamnet. Bản gốc lưu trữ Ngày 8 tháng 3 năm 2020. Truy cập Ngày 8 tháng 3 năm 2020. 
  44. ^ “Coronavirus: Vietnam's handwashing song goes global”. BBC. Ngày 6 tháng 3 năm 2020. 
  45. ^ CAITLIN O'KANE (ngày 4 tháng 3 năm 2020). “Catchy PSA about coronavirus turns into viral TikTok challenge about washing your hands”. cbsnews. 
  46. ^ Mi Ly (9 tháng 4 năm 2020). “Bản tiếng Anh của Ghen cô Vy ra mắt cùng dự án 'EndcoV'. Tuổi Trẻ Online. Truy cập ngày 12 tháng 4 năm 2020. 
  47. ^ Ghen Co Vy - Official English Version MV chính thức trên YouTube
  48. ^ 'Việt Nam ơi' phát hành phiên bản chống COVID-19 giống 'Ghen cô Vy'. 
  49. ^ “Lời bài hát “Việt Nam ơi! Đánh bay Covid” gây hot cộng đồng mạng”. 
  50. ^ a ă Mi Ly (Ngày 1 tháng 4 năm 2020) MV Việt Nam sẽ chiến thắng, Việt Nam ơi! Đánh bay COVID cùng lên mạng Tuổi Trẻ Online. Bản gốc: Lưu trữ ngày 4 tháng 4 năm 2020
  51. ^ “VIỆT NAM ƠI! ĐÁNH BAY COVID | MINH BETA | OFFICIAL MUSIC VIDEO”. youtube. 1 tháng 4 năm 2020. 
  52. ^ NGƯỜI MẸ ÁO TRẮNG trên YouTube HUYỀN TRANG | BÀI HÁT TRI ÂN CÁC CHIẾN SĨ BLOUSE TRẮNG TRÊN MẶT TRẬN CHỐNG COVID. Huyền Trang Sao Mai 2013. 21 thg 3, 2020
  53. ^ Xúc động với ca khúc tặng bác sĩ mùa Covid-19 của Sao Mai Huyền Trang Thanh Vân VOV Thứ 2, 10:09, 23/03/2020
  54. ^ MV về 'chiến sĩ áo trắng' chống Covid-19: 'Em không thể về khi Tổ quốc cần em' An An Thanh Niên 13:59 - 23/03/2020
  55. ^ Sao Mai Huyền Trang xúc động tri ân y bác sĩ trong "Người mẹ áo trắng" Thanh Hương Lao Động 23/03/2020 | 07:13
  56. ^ Em sẽ về Hà Linh 15:36 24/3/2020
  57. ^ “Câu Hát Việt Nam (Demo) - Vũ Quốc Nam”. 
  58. ^ “Ca khúc "Câu hát Việt Nam" - Cảm xúc từ những ngày chống đại dịch”. 31 tháng 3 năm 2020. 
  59. ^ “Việt Nam Sẽ Chiến Thắng | Đức Phúc - Jun - Ninh Dương Lan Ngọc...| MV Cổ Vũ Truyền Cảm Hứng”. Youtube. 31 tháng 3 năm 2020. 
  60. ^ “Ra đời nhiều ca khúc, bài nhạc chế cổ vũ tinh thần phòng chống COVID-19”. 
  61. ^ “VIỆT NAM TA CHỐNG DỊCH CORONA”. YouTube. 1 tháng 4 năm 2020. 
  62. ^ “Bản Tin Covid”. YouTube. 4 tháng 4 năm 2020. 
  63. ^ "Hãy ở ngoan trong nhà" - Ca khúc dành cho các bé trong những ngày đánh giặc Corona”. 4 tháng 4 năm 2020. 
  64. ^ “Anh hùng đâu chỉ một lần thôi I Tặng Mẹ Ngô Thị Quýt”. Youtube. 18 tháng 4 năm 2020. 
  65. ^ “Ca khúc kính tặng Mẹ Việt Nam Anh hùng Ngô Thị Quýt may khẩu trang tặng người nghèo”. 17 tháng 4 năm 2020. 
  66. ^ Việt Nam Ơi! Cùng Nhau Đồng Lòng trên YouTube - Tuấn Hưng, Lã Phong Lâm và nhiều Nghệ sĩ | Official MV
  67. ^ “TIỄN COVID - LÊ THIỆN HIẾU”. Youtube. 13 tháng 4 năm 2020. 
  68. ^ “Lê Thiện Hiếu đưa văn hóa dân gian vào “Tiễn COVID””. Bộ Y tế. 8 tháng 4 năm 2020. 
  69. ^ “Thank You | Hồ Ngọc Hà, Noo Phước Thịnh, Đông Nhi, Ngô Kiến Huy, Bùi Anh Tuấn, Bảo Anh & 70 nghệ sĩ”. 13 tháng 4 năm 2020. 
  70. ^ a ă “Vừa ra mắt, MV 'Thank you - Những chiến binh thầm lặng' đã lan tỏa mạnh mẽ”. Báo Tuổi Trẻ. 15 tháng 4 năm 2020. 
  71. ^ “MV "Thank You - Những chiến binh thầm lặng" lọt vào Top trending trên YouTube”. Báo điện tử VTV. 15 tháng 4 năm 2020. 
  72. ^ “Tự hào Việt Nam”. Youtube. 24 tháng 4 năm 2020. 
  73. ^ “Ra mắt dự án "Tự hào Việt Nam" của hơn 200 nghệ sĩ”. Báo điện tử VTV. 24 tháng 4 năm 2020. 
  74. ^ “Hơn 200 nghệ sĩ, y bác sĩ, chiến sĩ... tham gia MV 'Tự hào Việt Nam'. Báo Thanh Niên. 24 tháng 4 năm 2020. 
  75. ^ ““Tự hào Việt Nam” ngợi ca tinh thần chống dịch COVID-19”. Bộ Y tế. 24 tháng 4 năm 2020. 
  76. ^ “Hòa Nhịp Con Tim”. Youtube. 25 tháng 4 năm 2020. 
  77. ^ “Nhiều nghệ sĩ 'Hòa nhịp con tim' giữa dịch COVID-19”. Báo Pháp Luật TP.HCM. 26 tháng 4 năm 2020. 
  78. ^ “Hơn 30 nghệ sĩ hòa nhịp con tim với dự án cộng đồng”. Người Lao Động. 26 tháng 4 năm 2020. 
  79. ^ “Làn sóng xanh ra mắt dự án Việt Nam tử tế”. Báo Thanh Niên. 1 tháng 5 năm 2020. 
  80. ^ “Việt Nam Tử Tế | Lam Trường, Tóc Tiên, Hoàng Thùy Linh, Erik, Karik | Official MV”. Youtube. 5 tháng 5 năm 2020. 
  81. ^ “CÙNG THỔI BAY CÔ VY”. Youtube. 14 tháng 5 năm 2020. 
  82. ^ “TỰ HÀO CHIẾN SĨ NGÀNH Y I Y, BÁC SĨ HÁT TẶNG ĐỒNG ĐỘI VÀO ĐÀ NẴNG”. Youtube. 21 tháng 8 năm 2020. 
  83. ^ “TỰ HÀO CHIẾN SĨ NGÀNH Y I KÍNH TẶNG CÁC CHIẾN BINH ÁO TRẮNG”. Youtube. 19 tháng 8 năm 2020. 
  84. ^ “Ca khúc kính tặng Mẹ Việt Nam Anh hùng Ngô Thị Quýt may khẩu trang tặng người nghèo”. 17 tháng 4 năm 2020. 
  85. ^ “Tác giả và nhạc sĩ hoà âm nói gì về MV "Tự hào chiến sĩ ngành Y"?”. Youtube. 21 tháng 8 năm 2020. 
  86. ^ “MV MỚI NHẤT VỀ COVID-19: "TỰ HÀO NGƯỜI CHIẾN SỸ NGÀNH Y". youtube. 10 tháng 9 năm 2020. 
  87. ^ “Sáng Mắt Chưa Cô Vy - Trúc Nhân, Chi Pu, Châu Bùi”. Zing MP3. 18 tháng 8 năm 2020. 
  88. ^ “Sáng Mắt Chưa Cô Vy - Trúc Nhân, Chi Pu, Châu Bùi”. Zing MP3. 18 tháng 8 năm 2020. 
  89. ^ “SÁNG MẮT CHƯA CÔ VY? (MV) | MEW AMAZING x TRÚC NHÂN x CHI PU x CHÂU BÙI”. Youtube. 18 tháng 8 năm 2020. 
  90. ^ “MV 'Sáng mắt chưa Cô Vy' cán mốc 1,3 triệu lượt view”. VNExpress. 20 tháng 8 năm 2020. 
  91. ^ “MV VIỆT NAM ƠI, VỮNG TIN! - HỢP CA 100 VĂN NGHỆ SĨ CẢ NƯỚC CHỐNG COVID 19 - SÁNG TÁC HOLY THẮNG”. Youtube. 19 tháng 8 năm 2020. 
  92. ^ “100 nghệ sĩ cùng hòa giọng hát 'Việt Nam ơi, vững tin!'. Tuổi Trẻ. 20 tháng 8 năm 2020. 
  93. ^ “Bộ Y tế phát động chiến dịch "Niềm tin chiến thắng" kêu gọi toàn dân chung tay phòng, chống COVID-19”. Bộ Y tế. 6 tháng 8 năm 2020. 
  94. ^ “Vững tin Việt Nam”. Youtube. 24 tháng 8 năm 2020. 
  95. ^ “MV "Vững tin Việt Nam": Lời quyết thắng đẩy lùi dịch COVID-19”. Báo Lao động. 24 tháng 8 năm 2020. 
  96. ^ Báo Thanh Niên Học sinh tiểu học vẽ tranh, thuyết trình tuyên truyền chống dịch Covid-19 Nguyễn Loan 30/03/2020
  97. ^ VTV.vn Thử thách vẽ tranh tại nhà, quyên góp ủng hộ chống dịch COVID-19 03/04/2020
  98. ^ VOV.vn Những “bông hoa nhỏ” Cần Thơ với các bức tranh trong mùa dịch Covid-19 Hồng Phương 28/03/2020
  99. ^ Thanh thiếu nhi Hà Tĩnh vẽ tranh phòng, chống dịch Covid-19 Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh 30/03/2020
  100. ^ Cụm rạp CGV, BHD tại TP. HCM đăng thông báo tạm ngừng hoạt động từ 18h ngày 15/3 phòng lan dịch TTT 15-03-2020
  101. ^ THÔNG BÁO TẠM NGƯNG HOẠT ĐỘNG CỤM RẠP ĐỂ PHÒNG TRÁNH DỊCH COVID-19 CGV
  102. ^ Platinum Nha Trang tạm ngưng hoạt động
  103. ^ Dịch COVID-19: Xem phim, nghe nhạc trực tuyến lên ngôi Mi Ly Tuổi Trẻ 18/03/2020
  104. ^ Phim truyền hình về dịch Covid-19 lên sóng Ngọc An, Thanh Niên 03/04/2020
  105. ^ “Khán giả sẽ xem phim, gameshow cũ trên truyền hình từ tháng 4?”. Báo Thanh Niên. 31 tháng 3 năm 2020. 
  106. ^ “Corona làm rất nhiều chương trình giải trí ngưng trệ, hoãn phát sóng”. Tuổi Trẻ. 15 tháng 4 năm 2020. 
  107. ^ Trung Ninh (ngày 24 tháng 2 năm 2020). “Vì sao Lịch thi đấu V-League 2020 vẫn phải chờ?”. thanhnien.vn. 
  108. ^ Quang Thịnh (ngày 2 tháng 2 năm 2020). “Virus corona khiến các giải bóng đá Việt Nam tạm hoãn”. news.zing.vn. 
  109. ^ Xem trực tiếp Siêu cúp Quốc gia 2020 Hà Nội FC vs TPHCM ở kênh nào?. laodong.vn. Ngày 29 tháng 2 năm 2020.
  110. ^ Quang Phong (Ngày 13 tháng 3 năm 2020). “Hà Nội chính thức hoãn chặng đua F1”. Dân Trí. Bản gốc lưu trữ Ngày 14 tháng 3 năm 2020. Truy cập Ngày 14 tháng 3 năm 2020. 
  111. ^ “Vietnam walls off viral China at its peril”. Asia Times. Ngày 30 tháng 1 năm 2020. Bản gốc lưu trữ ngày 1 tháng 3 năm 2020. Truy cập ngày 1 tháng 3 năm 2020. 
  112. ^ “Anti-China sentiments, racism spreading along with coronavirus”. New York Post. Bản gốc lưu trữ ngày 16 tháng 2 năm 2020. Truy cập ngày 16 tháng 2 năm 2020. 
  113. ^ Xử lý nghiêm mọi hành vi kỳ thị du khách nước ngoài
  114. ^ “Clip giễu cợt, kỳ thị người Đà Nẵng: Trò đùa kém duyên, vô cảm”. Thanh Niên. 27 tháng 7 năm 2020. 
  115. ^ Phạm Dự (10 tháng 3 năm 2020). “Công an: Bản đồ Covid-19 ở Hà Nội không chính xác”. VnExpress. Bản gốc lưu trữ ngày 16 tháng 6 năm 2020. Truy cập 10 tháng 3 năm 2020. 
  116. ^ Trần Thanh - Công Bính (Ngày 12 tháng 3 năm 2020). “Hà Nội: Xử phạt người tung tin khu Trúc Bạch có người trốn cách ly”. Dân Trí. Bản gốc lưu trữ Ngày 13 tháng 3 năm 2020. Truy cập Ngày 13 tháng 3 năm 2020. 
  117. ^ Quốc Anh - Phạm Tâm (Ngày 26 tháng 3 năm 2020). “Xác minh 18 tài khoản đưa tin thất thiệt “phong toả TPHCM””. Dân Trí. Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 3 năm 2020. Truy cập ngày 27 tháng 3 năm 2020. 
  118. ^ Trung tâm Báo chí Thành phố Hồ Chí Minh (Ngày 26 tháng 3 năm 2020). “Thông tin TP.HCM sẽ phong tỏa 14 ngày kể từ 28-3 là hoàn toàn bịa đặt”. Tuổi Trẻ Online. Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 3 năm 2020. Truy cập ngày 27 tháng 3 năm 2020. 
  119. ^ Tiến Long - Thảo Lê (Ngày 26 tháng 3 năm 2020). “Xử phạt chủ 18 tài khoản Facebook tung tin giả phong tỏa toàn TP.HCM”. Tuổi Trẻ Online. Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 3 năm 2020. Truy cập ngày 27 tháng 3 năm 2020. 
  120. ^ Doãn Hoà (Ngày 30 tháng 3 năm 2020). “Chị bán cá rao: ‘Chợ đóng hết rồi, ai ăn mình ship', thế là công an 'ship'. Tuổi Trẻ Online. Bản gốc lưu trữ ngày 31 tháng 3 năm 2020. Truy cập ngày 31 tháng 3 năm 2020. 
  121. ^ Xuân Hoa (Ngày 30 tháng 3 năm 2020). “Sẽ phạt tù người khai báo y tế gian dối trong Covid-19”. VnExpress. Bản gốc lưu trữ ngày 31 tháng 3 năm 2020. Truy cập ngày 31 tháng 3 năm 2020. 
  122. ^ S News (ngày 7 tháng 3 năm 2020). “Chủ tịch Hà Nội phủ nhận tin bệnh nhân COVID-19 dự khai trương Uniqlo”. Youtube. 
  123. ^ “Bệnh viện khẳng định bệnh nhân COVID -19 không có mặt khai trương Uniqlo Hà Nội”. Tuổi Trẻ Online. Ngày 7 tháng 3 năm 2020. Bản gốc lưu trữ Ngày 8 tháng 3 năm 2020. Truy cập Ngày 8 tháng 3 năm 2020. 
  124. ^ Thuỳ An (Ngày 7 tháng 3 năm 2020). “Cô gái mắc nCoV không đến sự kiện Uniqlo”. VnExpress. Bản gốc lưu trữ Ngày 8 tháng 3 năm 2020. Truy cập Ngày 8 tháng 3 năm 2020. 
  125. ^ “UBND quận 7 bác bỏ việc nhắn tin đề nghị người dân 'treo co', đề nghị công an làm rõ”. Tuổi trẻ. 27 tháng 4 năm 2020. Truy cập ngày 27 tháng 4 năm 2020. 
  126. ^ “Cà Mau: 5 cụ bà ở TT BTXH gom hết tiền tiết kiệm ủng hộ phòng, chống Covid-19”. Báo Thanh Niên. 6 tháng 4 năm 2020. Truy cập 8 tháng 4 năm 2020. 
  127. ^ “Nhiều người nghi ngờ loạt bài ‘các cụ’ hiến tiền, vàng chống Covid-19”. VOA. Bản gốc lưu trữ 8 tháng 4 năm 2020. Truy cập 8 tháng 4 năm 2020. 
  128. ^ “Bác bỏ tài khoản Facebook bịa lời của Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam về COVID-19”. VTV. 28 tháng 7 năm 2020. 
  129. ^ “Bác bỏ FB bịa lời của Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam về COVID-19”. 27 tháng 7 năm 2020. 
  130. ^ “COVID-19 nóng trở lại, xuất hiện thông tin giả phát ngôn của Phó thủ tướng”. Tuổi Trẻ. 27 tháng 7 năm 2020. 
  131. ^ “Xử phạt 7,5 triệu đồng người đăng tin giả mạo phát ngôn của Phó Thủ tướng về COVID-19 trên Facebook”. VTV. 29 tháng 7 năm 2020. 
  132. ^ Mai An (26 tháng 2 năm 2020). “Cô gái trở về từ Daegu livestream khoe trốn cách ly đã bị cách ly”. Zing News. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 4 năm 2020. Truy cập ngày 4 tháng 4 năm 2020. 
  133. ^ Kim Dung (14 tháng 3 năm 2020). ““Cách ly” và trách nhiệm công dân trong mùa dịch Covid-19”. Báo điện tử VOV. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 4 năm 2020. Truy cập ngày 4 tháng 4 năm 2020. 
  134. ^ Ngọc Tân (9 tháng 3 năm 2020). “Ca bệnh thứ 17 lọt qua hệ thống kiểm dịch sân bay như thế nào?”. Zing News. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 4 năm 2020. 
  135. ^ Hoài Thanh (9 tháng 3 năm 2020). “48 giờ tìm kiếm và cách ly 201 người trên chuyến bay VN0054”. Zing News. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 4 năm 2020. Truy cập ngày 4 tháng 4 năm 2020. 
  136. ^ Ái Mỹ (13 tháng 3 năm 2020). “Bao nhiêu nạn nhân nữa từ virus gian dối của chị 34?”. Phụ Nữ Online. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 4 năm 2020. Truy cập ngày 20 tháng 3 năm 2020. 
  137. ^ Đức Trong (14 tháng 3 năm 2020). “Bệnh nhân 34 'siêu lây nhiễm' khai gian dối như thế nào?”. Tuổi Trẻ Online. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 4 năm 2020. Truy cập ngày 4 tháng 4 năm 2020. 
  138. ^ Trần Ngọc Thơ (13 tháng 3 năm 2020). “Chờ 4.0 bịt lỗ hổng chống COVID-19 ở sân bay”. Tuổi Trẻ Online. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 4 năm 2020. 
  139. ^ “Virus corona: Ca số 17 soi tỏ nhiều lỗ hổng của phòng dịch Việt Nam”. RFI Tiếng Việt. 7 tháng 3 năm 2020. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 4 năm 2020. 
  140. ^ Tiến Long - Xuân Mai (24 tháng 3 năm 2020). “Lỗ hổng chậm cách ly bệnh nhân COVID-19 thứ 100”. Tuổi Trẻ Online. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 4 năm 2020. Truy cập ngày 4 tháng 4 năm 2020. 
  141. ^ Đoàn Nguyên (24 tháng 2 năm 2020). “22 du khách Hàn Quốc từ chối vào khu cách ly phòng virus corona”. Zing News. Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 4 năm 2020. 
  142. ^ Khánh Hồng (25 tháng 2 năm 2020). “Đà Nẵng đưa nhóm 20 hành khách Hàn Quốc về nước bằng máy bay”. Báo Dân Trí. 
  143. ^ Thanh Chi (26 tháng 2 năm 2020). “Dân mạng phẫn nộ khi nhà đài Hàn Quốc chê khu cách ly Việt Nam”. Zing News. Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 4 năm 2020. 
  144. ^ ““Xin lỗi Việt Nam” thành xu hướng top 1 trên mạng xã hội toàn cầu”. Vietnamnet. 26 tháng 2 năm 2020. Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 4 năm 2020. 
  145. ^ Đăng Bách (2 tháng 3 năm 2020). “Vlogger Hàn đồng loạt xin lỗi Việt Nam: Kênh YTN News tác nghiệp yếu kém”. Zing News. Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 4 năm 2020. 
  146. ^ Hoài Nam (2 tháng 3 năm 2020). “Sau khi cộng đồng mạng dậy sóng vì 20 người Hàn và YTN News chê trách Việt Nam, chủ kênh “ông chú Hàn Quốc” cúi đầu xin lỗi”. Viettimes.vn. Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 4 năm 2020. 
  147. ^ THIÊN ĐIỂU (4 tháng 3 năm 2020). “Đưa tin khách Hàn chê khu cách ly Việt Nam: Đài YTN Hàn Quốc ‘lấy làm tiếc’ và ‘sẽ thận trọng'. Tuổi Trẻ Online. Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 4 năm 2020. 
  148. ^ “Đài Hàn Quốc ‘xin lỗi’ vì đã chỉ trích điều kiện cách ly ở Việt Nam”. VOA Tiếng Việt. 7 tháng 3 năm 2020. Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 4 năm 2020. 
  149. ^ “Khách du lịch Anh chê bệnh viện Việt Nam bẩn, thiếu khẩu trang sạch”. RFA. 10 tháng 3 năm 2020. Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 4 năm 2020. 
  150. ^ “Xe biển xanh chở cán bộ Sở Y tế vào quán nhậu giữa mùa dịch”. VietNamNet. 24 tháng 4 năm 2020. Truy cập ngày 24 tháng 4 năm 2020. 
  151. ^ “Đề nghị cách chức, cho xuất ngũ sĩ quan 'vận động tiền' người cách ly ở Vĩnh Long”. Thanh Niên. 27 tháng 4 năm 2020. Truy cập ngày 27 tháng 4 năm 2020. 
  152. ^ “Để người bán hàng tiếp xúc bệnh nhân Covid-19, Bộ Y tế đề nghị kiểm điểm”. Dân trí. 23 tháng 5 năm 2020. Truy cập ngày 23 tháng 5 năm 2020. 
  153. ^ “Tại sao nhiều người Trung Quốc nhập cảnh trái phép vào Việt Nam?”. VTV. 4 tháng 8 năm 2020. 
  154. ^ “Nguy cơ lây lan dịch bệnh từ người nhập cảnh trái phép”. VTV. 2 tháng 8 năm 2020. 
  155. ^ “Hơn 21 năm tù cho 4 người chuyên đưa người vượt biên, né kiểm tra Covid-19”. Dân trí. 24 tháng 7 năm 2020. 
  156. ^ Lời cảnh báo từ số 912
  157. ^ “Kỷ luật vụ văn bản có đoạn 'hỏa táng bệnh nhân Covid-19'. Thanh Niên. 24 tháng 4 năm 2020. Truy cập ngày 24 tháng 4 năm 2020. 
  158. ^ “Bị kỷ luật vì ký văn bản gây hoang mang dư luận”. VnExpress. 24 tháng 4 năm 2020. Truy cập ngày 24 tháng 4 năm 2020. 
  159. ^ “Tổng cục Du lịch hủy quy định cấm du khách chia sẻ thông tin về dịch vì 'có chút sơ suất'. Tuổi trẻ. 1 tháng 5 năm 2020. Truy cập ngày 1 tháng 5 năm 2020. 
  160. ^ Tạm giữ gần 1 triệu khẩu trang trong kho hàng ở quận Tân Phú. Tuổi trẻ Online. Ngày 3 tháng 3 năm 2020. Truy cập ngày 8 tháng 3 năm 2020.
  161. ^ Chặn đứng hàng chục ngàn khẩu trang y tế 'chảy máu' sang Campuchia. Tuổi Trẻ Online. Ngày 4 tháng 3 năm 2020.
  162. ^ Bắt giữ 30.000 chiếc khẩu trang trên đường xuất lậu sang Trung Quốc. vtv.vn. Ngày 8 tháng 2 năm 2020.
  163. ^ Hoàng Nghĩa (Ngày 3 tháng 2 năm 2020). “Bắt 2 vụ buôn lậu khẩu trang y tế”. Tài Nguyên & Môi trường. Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 3 năm 2020. Truy cập Ngày 11 tháng 3 năm 2020. 
  164. ^ Cao Bằng: Bắt giữ 25.000 khẩu trang y tế xuất lậu qua biên giới. Báo Tài nguyên và Môi trường. Ngày 13 tháng 2 năm 2020.
  165. ^ Phạm Hoạch (Ngày 1 tháng 2 năm 2020). “Bắt vụ vận chuyển 50 nghìn chiếc khẩu trang sang Trung Quốc”. Tài Nguyên & Môi trường. Bản gốc lưu trữ Ngày 11 tháng 3 năm 2020. Truy cập Ngày 11 tháng 3 năm 2020. 
  166. ^ “Thu giữ 20.000 chiếc khẩu trang y tế không rõ nguồn gốc ở Quảng Ninh”. Báo Điện Tử VOV. Ngày 1 tháng 2 năm 2020. Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 3 năm 2020. Truy cập Ngày 11 tháng 3 năm 2020. 
  167. ^ Tạm giữ hàng trăm nghìn khẩu trang chuẩn bị xuất đi nước ngoài. Tuổi trẻ Online. Ngày 7 tháng 2 năm 2020.
  168. ^ Ngọc Khải - Sơn Bình (Ngày 26 tháng 3 năm 2020). “Phát hiện người nước ngoài gom hơn 77.000 khẩu trang y tế ở TP.HCM”. Tuổi Trẻ Online. Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 3 năm 2020. Truy cập ngày 27 tháng 3 năm 2020. 
  169. ^ Phát hiện cơ sở sản xuất khẩu trang y tế có lõi là giấy vệ sinh. Thanh Niên Online. Ngày 14 tháng 2 năm 2020. Truy cập ngày 11 tháng 2 năm 2020.
  170. ^ Nguyễn Hành (Ngày 8 tháng 3 năm 2020). “Chặn bắt vụ vận chuyển 10.000 khẩu trang y tế qua biên giới”. Dân Trí. Bản gốc lưu trữ Ngày 8 tháng 3 năm 2020. Truy cập Ngày 8 tháng 3 năm 2020. 
  171. ^ Việt Tường (Ngày 6 tháng 3 năm 2020). “Xe tải chở gần 46.000 khẩu trang không rõ nguồn gốc”. Zing News. Bản gốc lưu trữ Ngày 8 tháng 3 năm 2020. Truy cập Ngày 8 tháng 3 năm 2020. 
  172. ^ Sơn Nhung (Ngày 8 tháng 3 năm 2020). “Người phụ nữ đi lượm khẩu trang cũ về giặt, rao bán khắp nơi”. Dân Trí. Bản gốc lưu trữ Ngày 8 tháng 3 năm 2020. Truy cập Ngày 8 tháng 3 năm 2020. 
  173. ^ L.Anh (Ngày 6 tháng 3 năm 2020). “Bộ Y tế cảnh báo tình trạng thu gom khẩu trang đã sử dụng tại bệnh viện”. Tuổi Trẻ Online. Bản gốc lưu trữ Ngày 8 tháng 3 năm 2020. Truy cập Ngày 8 tháng 3 năm 2020. 
  174. ^ Xuân Ngọc - Thuỳ Ngân (Ngày 13 tháng 3 năm 2020). “Gom khẩu trang không nguồn gốc bán trục lợi”. VnExpress. Bản gốc lưu trữ Ngày 13 tháng 3 năm 2020. Truy cập Ngày 13 tháng 3 năm 2020. 
  175. ^ Tấn Tài (16 tháng 3 năm 2020). “Giả nhân viên y tế, lừa tiêm vắcxin bằng 'nước cất'. Tuổi Trẻ Online. 
  176. ^ Trị Bình (18 tháng 3 năm 2020). “Nữ quái' lừa đảo tiêm vắc xin Covid-19 bị khởi tố, tạm giam 4 tháng”. Thanh Niên Online. 
  177. ^ Bộ Công an: 'CDC Hà Nội sai phạm mua sắm thiết bị trong Covid-19' VnExpress (Ngày 22 tháng 4 năm 2020).
  178. ^ Giám đốc CDC Hà Nội bị bắt. VnExpress (Ngày 22 tháng 4 năm 2020).
  179. ^ Vì sao Bộ Công an triệu tập một số cán bộ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Nội?. Tuổi Trẻ (Ngày 18 tháng 4 năm 2020)
  180. ^ “Cảnh giác với thủ đoạn lợi dụng dịch bệnh để lừa đảo”. 
  181. ^ “Lợi dụng dịch bệnh để lừa đảo qua mạng”. 
  182. ^ “Nhiều gia đình khá giả lọt vào hộ cận nghèo”. VnExpress. 23 tháng 5 năm 2020. Truy cập ngày 23 tháng 5 năm 2020. 
  183. ^ “Lùm xùm chi hỗ trợ gói 62.000 tỉ ở xứ Thanh”. Tuổi trẻ. 18 tháng 5 năm 2020. Truy cập ngày 18 tháng 5 năm 2020. 
  184. ^ “Đến ngôi nhà một hộ cận nghèo 'tự nguyện’ không nhận tiền hỗ trợ”. Tuổi trẻ. 16 tháng 5 năm 2020. Truy cập ngày 16 tháng 5 năm 2020. 
  185. ^ “Vợ, con cán bộ trong danh sách hộ cận nghèo”. VnExpress. 14 tháng 5 năm 2020. Truy cập ngày 14 tháng 5 năm 2020. 
  186. ^ “Tạm đình chỉ 4 cán bộ do chi sai tiền hỗ trợ người nghèo”. Tiền Phong. 23 tháng 5 năm 2020. Truy cập ngày 23 tháng 5 năm 2020. 
  187. ^ “Phát hiện Thanh Hóa và Ninh Thuận có sai phạm trong chi trả hỗ trợ do Covid-19”. Thanh Niên. 21 tháng 5 năm 2020. Truy cập ngày 21 tháng 5 năm 2020. 
  188. ^ “Nhận tiền hỗ trợ Covid-19 phải 'gửi' tiền uống nước cho cán bộ thôn”. Thanh Niên. 13 tháng 6 năm 2020. Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2020. 
  189. ^ Vietnam-linked hackers targeted Chinese government over coronavirus response: researchers. Reuters (Ngày 22 tháng 4 năm 2020).
  190. ^ Vũ, Hân (23 tháng 4 năm 2020). “Bộ Ngoại giao: Cáo buộc Việt Nam hỗ trợ tấn công mạng là ‘không có cơ sở’”. Thanh Niên. Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2020. 
  191. ^ Vietnam’s tight lid on the coronavirus leaves many citizens desperate to return, with illegal border crossings on the rise