Bão Wutip (2013)

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Bão Wutip
Typhoon 20W
Bão cuồng phong cấp 2 (SSHS)
Wutip Sept 30 2013 0335Z.jpg
Bão Wutip vào ngày 30 tháng 9 năm 2013
Thông tin chung
Hình thành Ngày 25 tháng 9 năm 2013
Tan 1 tháng 10 năm 2013
Sức gió 165 km/h (1 phút)
130 km/h (10 phút)
Áp suất 965 mbar (hPa)
Thiệt hại
Tổn thất 234 triệu USD (11.000 Tỷ đồng Việt Nam)
Tổng số người chết 65
Khu vực chịu ảnh hưởng Philippines  · Việt Nam  · Trung Quốc  · Lào  · Thái Lan
Một phần của Mùa bão Thái Bình Dương 2013

Bão Wuitp (tên của PAGASA: Paolo, Việt Nam: Bão số 10) là một cơn bão nhiệt đới hình thành trên biển Đông từ một áp thấp nhiệt đới vào ngày 27 tháng 9 năm 2013.

Bão Wutip được đánh giá có cường độ mạnh tương đương bão Xangsane năm 2006 từng tàn phá Đà Nẵng, khiến nhiều chuyên gia cho rằng đã đẩy lùi sự phát triển của thành phố này lại 10 năm. Đồng thời, đây cũng được cho là cơn bão mạnh nhất trong vòng 7 năm qua và có đường đi rất phức tạp, di chuyển khá nhanh với sức gió giật cấp 12, 13 sau đó tăng lên 16, 17 trước khi đổ bộ vào đất liền (đã bị siêu bão Nari xô đổ vào giữa tháng 10 năm 2013, bão Nari vào Hội An). Một số nơi gió có cường độ giật mạnh nhất là ở Tuyên Hóa (Quảng Bình) giật cấp 10; Ba Đồn giật cấp 14; Đồng Hới giật cấp 12.[1] Ngày 30 tháng 9 năm 2013, bão đã đổ bộ vào các tỉnh từ Hà Tĩnh đến Thừa Thiên Huế của Việt Nam, trong đó Quảng Bình là tâm bão[2], gây ra một đợt mưa vừa, mưa to và lũ lụt cho các tỉnh miền Trung Việt Nam.[3] Wutip đã làm 65 người chết.[4] Trong khi đó, ngày 29 tháng 9, 74 ngư dân Trung Quốc bị mất tích khi bão đánh chìm 3 tàu cá của ngư dân Trung Quốc và 14 người được cứu sống.[2]

Hình thành và phát triển[sửa | sửa mã nguồn]

Đường đi của bão

Ngày 25 tháng 9 năm 2013, một áp thấp nhiệt đới hình thành ngoài khơi bờ biển phía tây của Philippines và PAGASA đặt tên nó là Paolo, 20W của JTWC.[5] Ngày 27 tháng 9, nó đã mạnh thành bão và được đặt tên quốc tế là Wutip. Ngày 29 tháng 9, Wutip đã trở thành một siêu bão khi một mắt bão hướng về phía Thái Lan và Việt Nam có thể được nhìn thấy rõ.[6][7] Tên gọi "Wutip" (蝴蝶) do Ma Cao đề xuất,[8] âm Hán Việt là Hồ điệp, nghĩa là bướm ngày.

Đến 4 giờ sáng ngày 30 tháng 9 năm 2013, tâm bão cách bờ biển các tỉnh Hà Tĩnh - Huế khoảng 230 km về phía đông đông nam; sức gió tối đa 149 km một giờ (cấp 13), giật cấp 16.[9] 16 giờ cùng ngày, tâm bão đã đổ bộ vào khu vực thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình với sức gió giật cấp 11, cấp 12[2][10]. Đến 19 giờ, tâm bão Wutip ở trên khu vực biên giới các tỉnh Hà Tĩnh - Quảng Bình và nước Lào, sức gió mạnh nhất 102 km một giờ (cấp 10).[2] Tới 1 giờ sáng ngày 1 tháng 10, tâm bão ở trên khu vực Trung Lào, sức gió tối đa 74 km một giờ (cấp 8), giật cấp 10. Sau đó, bão di chuyển theo hướng giữa tây và tây tây bắc, suy yếu dần thành áp thấp nhiệt đới. Sau đó áp thấp nhiệt đới di chuyển về phía tây và suy yếu dần thành vùng áp thấp trên khu vực Thái Lan (sức gió ở trung tâm vùng áp thấp giảm xuống dưới 39 km/h).[11]

Ảnh hưởng[sửa | sửa mã nguồn]

Việt Nam[sửa | sửa mã nguồn]

Theo báo cáo Ban chỉ huy phòng chống lụt bão Trung ương (Việt Nam), bão Wutip đã khiến 12 người thiệt mạng, 2 người mất tích và 225 người bị thương. Siêu bão cũng làm 193.702 nhà bị tốc mái, hư hỏng: 30.118 nhà bị ngập và 528 nhà bị sập, đổ, cuốn trôi, cùng hàng nghìn hec-ta hoa màu bị ngập, đổ. Nhiều cột ăng-ten phát sóng, cột điện trung và cao thế cũng đã bị gãy đổ. Về giao thông, báo cáo cho biết, có 365.372m2 đường giao thông bị sạt lở, vùi lấp; 25.761m đường giao thông bị sạt lở, hư hại; trong đó có các tuyến giao thông quan trọng như tuyến đường sắt Bắc - Nam, quốc lộ 1A, đường Hồ Chí Minh cùng nhiều tuyến quốc lộ qua các tỉnh.[12]

Theo thống kê của các tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh, Bình Thuận, Quảng Bình, tổng thiệt hại do bão Wutip gây ra lên tới 11.000 tỷ đồng (tương đương 234 triệu USD). Trong đó, Quảng Bình, nơi tâm bão đi qua thiệt hại lớn nhất (8.000 tỷ); Nghệ An gần 1.300 tỷ đồng, chủ yếu do vỡ đập hồ chứa và xả lũ. Tại Thanh Hóa, Tĩnh Gia là vùng thiệt hại nặng nhất (ước tính 135 tỷ đồng) do đập Đồng Đáng và Thung Cối bị vỡ, nhấn chìm hàng nghìn ha lúa, hoa màu, diện tích nuôi trồng thủy sản, hơn 1.000 ngôi nhà..., cuốn trôi nhiều tài sản của người dân.[12] Tại Quảng Nam, xả lũ thủy điện đã làm 8 xã của huyện Bắc Trà My bị cô lập. Đã có 6 trên tổng số 21 hồ thủy điện lớn ở miền Trung - Tây Nguyên gần đầy và xả tràn ở mức cao, như Đắk Mi 4A (Quảng Nam), Sông Ba Hạ (Phú Yên), Sê San 4 và Se San 4A (Gia Lai) ở mức 898 m3/s đến 4.200 m3/s.[12]

Cột phát sóng cao 140 m, nặng hàng trăm tấn của VOV Đồng Hới sau khi bị bão Wutip đánh gãy đã đổ vắt ngang tòa nhà, đè bẹp hai xe khách, trúng 3 người, khiến 2 nạn nhân tử vong, người còn lại bị thương nặng. Trạm phát sóng phát thanh Đồng Hới do Đài Tiếng nói Việt Nam quản lý, được xây dựng và sử dụng từ nhiều năm qua. Gió bão cũng đã làm gãy một cột thu phát sóng viễn thông tại huyện Lệ Thủy.[13][14]

Đêm 1 tháng 10 năm 2013, ông Nguyễn Tài Dũng - Phó giám đốc Sở Công thương Nghệ An cùng lái xe riêng đi xe 7 chỗ đến khu vực tập kết hàng cứu trợ (gồm 10 tấn mì tôm và 100 thùng nước uống) để ứng cứu khẩn cấp cho người dân bị ngập lũ ở thị xã Hoàng Mai. Đến hơn 22 giờ, khi còn cách sông Hoàng Mai khoảng 70m, vì trời tối, nước chảy xiết, xe bất ngờ chết máy và bị lũ cuốn trôi. Tài xế đã thoát ra ngoài, còn ông Dũng bị kẹt và trôi cùng chiếc xe. Đến 9h30 sáng 2/10, thi thể ông Dũng được tìm thấy trong xe cách hiện trường tai nạn 300m. Thông tin về cái chết của ông trên đường đi cứu trợ bà con vùng lũ đã khiến nhiều người rơi nước mắt. Chính quyền địa phương đã làm thủ tục công nhận liệt sĩ cho ông.[15][16]

Ngoài ra, gió lớn kèm theo mưa, đặc biệt bão qua Quảng Bình quá mạnh đã tách hai đường dây 500 kV Bắc - Nam ra khỏi lưới. Cụ thể, vào hồi 12 giờ 52 ngày 30 tháng 9 (GMT+7), đường dây 500 kV mạch 2 đoạn Hà Tĩnh - Đà Nẵng đã bị sự cố. Hơn 2 giờ sau, đường dây mạch 1 đoạn Hà Tĩnh - Đà Nẵng tiếp tục bị sự cố, làm mất liên kết hệ thống điện quốc gia và hệ thống điện 2 miền Bắc Nam vận hành độc lập. Tuy nhiên sự cố đã không gây mất điện diện rộng trên hai miền Bắc - Nam. Đồng thời, nhiều đoạn đường dây 220 kV, 110 kV và các đường dây trung hạ áp tại khu vực phía Bắc miền Trung bị sự cố, gây mất điện hoàn toàn tỉnh Quảng Bình (từ 13h35 ngày 30/9), Quảng Trị và một phần tỉnh Thừa Thiên - Huế.[17][18] Bão Wutip cũng làm nhiều cây xanh, trụ điện gãy đổ đè lên đường sắt Bắc - Nam, khiến ít nhất 4 chuyến tàu đang bị mắc kẹt, nhiều chuyến tàu khác chưa thể khởi hành.[18]

Trung Quốc[sửa | sửa mã nguồn]

Mặc dù không trực tiếp đổ bộ vào nước này nhưng bão đã làm lật thuyền Trung Quốc trên vùng biển gần quần đảo Hoàng Sa, khiến 74 người mất tích. 14 người đã được cứu sống.[19][20][21]

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Hương Thu (4 tháng 10 năm 2013). “Bão Wutip tàn phá miền Trung như thế nào”. VnExpress. Truy cập 15 tháng 10 năm 2013. 
  2. ^ a ă â b Nhóm phóng viên VnExpress (30 tháng 9 năm 2013). “Siêu bão Wutip tàn phá Quảng Bình, Quảng Trị”. Báo điện tử VnExpress. Truy cập 8 tháng 10 năm 2013. 
  3. ^ PV VÀ CTV (6 tháng 10 năm 2013). “Khẩn trương khắc phục hậu quả mưa, lũ ở miền trung”. Báo Nhân Dân. Truy cập 8 tháng 10 năm 2013. 
  4. ^ “Typhoon Wutip makes 65 killed in South of China and Eastern Vietnam”. Truy cập ngày 2 tháng 10 năm 2013. 
  5. ^ “Tropical Depression 20W (PAOLO) Update Number 001”. David Michael V. Padua. Truy cập ngày 27 tháng 9 năm 2013. 
  6. ^ “NASA image sees eye in deadly Typhoon Wutip on landfall approach”. Rob Gutro. Truy cập ngày 30 tháng 9 năm 2013. 
  7. ^ “19 provinces on flood alert as Typhoon Wutip heads to Thailand”. Truy cập ngày 30 tháng 9 năm 2013. 
  8. ^ 香港天文台. “熱帶氣旋名稱的意義”. Truy cập ngày 27 tháng 9 năm 2013. 
  9. ^ Hương Thu (30 tháng 9 năm 2013). “Siêu bão Wutip áp sát bờ biển Hà Tĩnh - Huế”. VnExpress. Truy cập 15 tháng 10 năm 2013. 
  10. ^ Diệp Vy (30 tháng 9 năm 2013). “Bão Wutip hoành hành ở Quảng Bình, gió giật cấp 11”. VTC.VN. Truy cập 8 tháng 10 năm 2013. 
  11. ^ Hương Thu (1 tháng 10 năm 2013). “Bão Wutip sang Lào, suy yếu thành vùng áp thấp”. VnExpress. Truy cập 15 tháng 10 năm 2013. 
  12. ^ a ă â Nhóm phóng viên (4 tháng 10 năm 2013). “Gần 11.000 tỷ đồng thiệt hại do bão Wutip”. VnExpress. Truy cập 15 tháng 10 năm 2013. 
  13. ^ Lê Hoàng - Hải Bình (1 tháng 10 năm 2013). “Cột phát sóng bị bão quật đổ khiến 2 người tử vong”. Báo điện tử VnExpress. Truy cập 8 tháng 10 năm 2013. 
  14. ^ Nguyễn Đông (1 tháng 10 năm 2013). “Cột phát sóng nặng hàng trăm tấn gãy vụn, vắt ngang tòa nhà”. Báo điện tử VnExpress. Truy cập 16 tháng 10 năm 2013. 
  15. ^ Hải Bình (2 tháng 10 năm 2013). “Thi thể Phó giám đốc Sở Công thương kẹt trong xe bị lũ cuốn”. VnExpress. Truy cập 16 tháng 10 năm 2013. 
  16. ^ VŨ TOÀN (2 tháng 10 năm 2013). “Làm thủ tục công nhận liệt sĩ cho ông Nguyễn Tài Dũng”. Báo Tuổi trẻ. Truy cập 8 tháng 10 năm 2013. 
  17. ^ Cụ thể, sự cố đường dây 110 kV Lăng Cô - Hòa Khánh khiến trạm biến áp 110 kV Lăng Cô mất điện; sự cố đường dây 220 kV Hoà Khánh - Huế 2 gây mất điện toàn bộ tỉnh Thừa Thiên Huế và trạm biến áp 110 kV Diên Sanh (Quảng Trị); mất điện toàn bộ các trạm biến áp 110 kV tỉnh Quảng Bình và Quảng Trị do sự cố đường dây 220 kV Hà Tĩnh - Đồng Hới...
  18. ^ a ă Nguyễn Đông (30 tháng 9 năm 2013). “Nhiều tỉnh mất điện, đường sắt Bắc Nam gián đoạn vì siêu bão”. Báo điện tử VnExpress. Truy cập 8 tháng 10 năm 2013. 
  19. ^ “Typhoon leaves 74 missing in China as Thailand, Vietnam brace for floods”. Reuters. Truy cập ngày 30 tháng 9 năm 2013. 
  20. ^ Nguyễn Thủy (30 tháng 9 năm 2013). “Siêu bão Wutip làm lật thuyền Trung Quốc, 74 người mất tích”. Báo Tiền Phong. Truy cập 8 tháng 10 năm 2013. 
  21. ^ “Siêu bão nhấn chìm 3 tàu cá Trung Quốc ở Biển Đông”. VTC News. Truy cập ngày 24 tháng 10 năm 2013. 

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]