Bình Minh, Hà Nội
|
Bình Minh
|
||
|---|---|---|
| Xã | ||
Cổng làng Khúc Thủy | ||
| Hành chính | ||
| Quốc gia | ||
| Vùng | Đồng bằng sông Hồng | |
| Thành phố | Hà Nội | |
| Địa lý | ||
| Tọa độ: 20°53′31″B 105°46′00″Đ / 20,891865°B 105,766667°Đ | ||
|
| ||
| Diện tích | 24,73 km² | |
| Dân số (2025) | ||
| Tổng cộng | 74.504 người | |
| Mật độ | 3.013 người/km² | |
Bình Minh là một xã ngoại thành nằm ở phía Nam thành phố Hà Nội, Việt Nam.
Vị trí địa lý và hành chính
[sửa | sửa mã nguồn]Xã Bình Minh có vị trí địa lý:
- Phía Bắc giáp phường Yên Nghĩa, phường Phú Lương và xã Đại Thanh
- Phía Tây giáp phường Chương Mỹ và xã Quảng Bị với ranh giới là sông Đáy
- Phía Nam giáp xã Thanh Oai
- Phía Đông giáp xã Tam Hưng
Xã Bình Minh có làng Bình Đà từng là một làng nghề truyền thống nổi tiếng là sản xuất pháo nổ và pháo hoa. Rìa phía Tây của xã Bình Minh có đường quốc lộ 21B, theo hướng Bắc-Nam, từ xã Bích Hòa chạy qua sang xã Thanh Mai. Đường 71 từ Bình Minh qua Tam Hưng tới thị trấn Thường Tín.
Xã Bình Minh chia thành 3 tổ dân phố: Thanh Hà 1, Thanh Hà 2, Thanh Hà 3 và 14 thôn: Bãi, Bình Đà 1, Bình Đà 2, Cao Bộ, Cao Viên, Cự Đà – Khúc Thủy, Đàn Viên, Khê Tang, Minh Sinh, Thạch Bích 1, Thạch Bích 2, Thanh Cao, Thanh Kỳ, Thượng Thanh.
Xã hội
[sửa | sửa mã nguồn]Văn hóa
[sửa | sửa mã nguồn]Lễ hội Bình Đà đã được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Bức phù điêu Quốc tổ Lạc Long Quân đã được công nhận là bảo vật quốc gia năm 2015.[1]
Làng nghề
[sửa | sửa mã nguồn]Xã Bình Minh có các nhiều ngành nghề với các làng nghề:
Lịch sử
[sửa | sửa mã nguồn]Vùng đất xã Bình Minh tới đầu thế kỷ 19, là các làng xã thuộc tổng Bảo Đà huyện Thanh Oai phủ Ứng Thiên trấn Sơn Nam Thượng. Tổng Bảo Đà đầu thế kỷ 17 gồm các làng xã: Bảo Đà (Bình Đà), Thạch Tuyền, Sinh Quả, Tê Quả, Suối Bi.[4] Năm 1831 niên hiệu Minh Mạng thứ 12 nhà Nguyễn, tổng Bình Đà cùng với toàn bộ huyện Thanh Oai phủ Ứng Hoà được chia về tỉnh Hà Nội nhà Nguyễn.
Làng Bình Đà có Đền Nội Bình Đà thờ Đức Quốc tổ Lạc Long Quân của Việt Nam. Ngôi đình Ngoại thờ Linh Lang đại vương, hoàng tử nhà Lý con vua Lý Thánh Tông, người hy sinh trong chiến tranh chống Tống. Lễ hội Bình Đà được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2014. Bức giá tượng quốc tổ Lạc Long Quân tại đền Nội được khởi dựng từ thời nhà Đinh, khi Đinh Tiên Hoàng lên ngôi Hoàng đế đã cho xây đền Hùng tại Phong Châu cũng cho xây dựng đền Nội ở làng Bình Đà để thờ Lạc Long Quân. Vua Đinh đã giao cho Hoàng hậu Đan Gia và Đinh Quốc công Nguyễn Bặc đặc trách, cùng với Bộ Lễ tuyển các thợ giỏi để chế tác,[5] Bức phù điêu được công nhận là bảo vật quốc gia năm 2015.
Làng Bình Đà xưa là một căn cứ chính của vùng Đỗ Động Giang mà tướng Đỗ Cảnh Thạc trong thời loạn 12 sứ quân đã xây dựng. Ông là người chiếm đóng căn cứ Đỗ Động Giang, có công trấn giữ bình yên cho khu vực này trong thời loạn lạc nên được dân lập đền thờ ở xã này. Cây trôi hơn nghìn năm tuổi là nơi Đỗ Cảnh Thạc lập căn cứ ở vùng Đỗ Động Giang được công nhận là cây di sản Việt Nam năm 2016. Đình Sinh Liên ở xã Bình Minh là nơi thờ Thần Vương Nguyễn Siêu, ông cũng là một sứ quân, từng kéo quân về đây tranh chấp ngôi Vua với Đỗ Cảnh Thạc.
Giao thông
[sửa | sửa mã nguồn]Các hệ thống giao thông đường bộ ở xã Bình Minh: Quốc lộ 21B,[6] đường trục phía Nam thành phố Hà Nội, tỉnh lộ 427...
Hệ thống xe buýt: 33, 85, 91,[7] 94, 103A, 103B, 123, 125
Chú thích
[sửa | sửa mã nguồn]- ↑ nhipsonghanoi.hanoimoi.vn. "Về Bình Đà tìm những dấu xưa". nhipsonghanoi.hanoimoi.vn. Lưu trữ bản gốc ngày 28 tháng 3 năm 2025. Truy cập ngày 22 tháng 11 năm 2025.
- ↑ Thuonghieuvaphapluat. "Về thăm làng Cự Đà với nghề làm tương truyền thống". thuonghieuvaphapluat.vn. Truy cập ngày 16 tháng 10 năm 2025.
- ↑ Thị, Báo Kinh Tế Đô. "Dự án khu giết mổ gia cầm tại xã Bình Minh, huyện Thanh Oai: Bỏ hoang đến bao giờ?". Báo Kinh Tế Đô Thị. Truy cập ngày 16 tháng 10 năm 2025.
- ↑ cuốn Tên các làng xã Việt Nam đầu thế kỷ 19, trang 50
- ↑ Khám phá ngôi đền lưu giữ Bảo vật quốc gia
- ↑ "Khó hẹn ngày "về đích"?". BÁO PHỤ NỮ THỦ ĐÔ - CƠ QUAN NGÔN LUẬN CỦA ỦY BAN MTTQ VIỆT NAM THÀNH PHỐ HÀ NỘI. Truy cập ngày 16 tháng 10 năm 2025.
- ↑ Thị, Báo Kinh Tế Đô. "Thay mới phương tiện tuyến buýt 62, 91 và 92". Báo Kinh Tế Đô Thị. Truy cập ngày 16 tháng 10 năm 2025.