Bình phi (Khang Hy)

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Thanh Thánh Tổ Bình phi
清聖祖平妃
Khang Hi Đế phi
Thông tin chung
Phu quânThanh Thánh Tổ
Khang Hi Hoàng đế
Tước hiệu[Cách cách; 格格]
[Quý nhân; 貴人] (đãi ngộ)
[Phi; 妃] (đãi ngộ)
[Quý phi; 貴妃] (đãi ngộ)
Thân phụCát Bố Lạt
Mất1696
An tángPhi viên tẩm của Cảnh lăng, Thanh Đông lăng

Bình phi Hách Xá Lý thị (chữ Hán: 平妃赫舍里氏; ? - 1696), là một phi tần của Thanh Thánh Tổ Khang Hi Hoàng đế và là em gái của Hiếu Thành Nhân Hoàng hậu.

Tiểu sử[sửa | sửa mã nguồn]

Hách Xá Lý thị, không rõ tên thật và năm sinh lẫn ngày sinh, chỉ biết bà xuất thân Mãn Châu Chính Hoàng kỳ, thuộc gia tộc Hách Xá Lý, con gái của Lãnh thị vệ Nội đại thần, Nhất đẳng công Cát Bố Lạt. Chị gái cùng mẹ của bà, Hiếu Thành Nhân Hoàng hậu, là nguyên phối Hoàng hậu của Khang Hi Đế. Với tư cách em gái của Hoàng hậu, Hách Xá Lý thị tự nhiên cũng trở thành phi tần.

Năm Khang Hi thứ 19 (1680), tháng 10, Hách Xá Lý thị lấy thân phận Cách cách nhập cung, ngày 15 tháng 10 (âm lịch) được xác định dùng vị Quý nhân cấp. Năm thứ 23 (1684), tháng giêng, thăng cấp làm Phi. Năm thứ 30 (1691), ngày 26 tháng 1 (âm lịch), Hách Xá Lý thị hạ sinh Hoàng tử Dận Ki (允禨), là con trai thứ 24 của Khang Hi Đế. Sang ngày 1 tháng 3 (âm lịch) cùng năm, Dận Ki mất. Hoàng tử chỉ 2 tháng tuổi, nên trong danh sách chúng Hoàng tử thời Khang Hi thường bị bỏ đi.

Năm Khang Hi thứ 35 (1696), ngày 20 tháng 6 (âm lịch), Hách Xá Lý thị qua đời. Khang Hi Đế tặng làm [Bình phi][1]. Sử ký không ghi lại bà táng vào đâu, có lẽ theo thông lệ táng vào Phi viên tẩm của Cảnh lăng, Thanh Đông lăng.

Tương quan[sửa | sửa mã nguồn]

Hậu cung triều Khang Hi rất phổ biến tình trạng [Không có danh hiệu, vẫn có đãi ngộ], ấy là như Tuyên phi hay Khác Huệ Hoàng quý phi[2]. Căn cứ hồ sơ do Thanh cung Mãn văn lão sư Quất Huyền Nhã (橘玄雅) nghiên cứu được, Hách Xá Lý thị lấy tư cách Cách cách được cưới vào cung, dùng Nam Đại môn (南大門), qua Long Tông môn (隆宗門) theo Nội Hữu môn (內右門) để vào cung, ban cho Trữ Tú cung. Hách Xá Lý thị là em gái Hiếu Thành Nhân Hoàng hậu quá cố, đem bà vào cung chứng tỏ Khang Hi Đế muốn duy trì hôn nhân với Huân cựu thế gia là nhà của Sách Ni.

Bình phi vào cung ban đầu chỉ là Quý nhân cấp, sau 4 năm quyết định đem lên hàng Phi đãi ngộ, lại còn ra chỉ cho Nội quản lĩnh quản. Theo quy chế hậu cung thời Khang Hi, một Phi có 1 Nội quản lĩnh chuyên cung cấp thực nhu phẩm, cứ 2 Tần là có 1 Nội quản lĩnh, dưới nữa không có. Điều này minh xác thấy rõ Hách Xá Lý thị là đã được hưởng cấp Phi sau 4 năm vào cung. Thanh sơ đại thần Vương Hi (王熙) khi soạn tư liệu, có nói Bình phi Hách Xá Lý thị vốn là Quý phi[3]. Do vậy, khi đó ắt hẳn Bình phi đến khi qua đời một lần nữa lại có đãi ngộ án theo như Quý phi. Tuy nhiên, khi qua đời thì Hách Xá Lý thị chỉ được truy tặng làm Phi, nguyên nhân có lẽ bởi vì bà chưa từng được chính thức sách phong.

Hậu cung bài tự[sửa | sửa mã nguồn]

Căn cứ 《Khâm định đại thanh hội điển tắc lệ》cuốn 42, hậu phi bài vị trình tự ghi lại:[4]

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ 康熙三十五年。丙子。六月。康熙皇帝○谕礼部:「原任领侍卫内大臣一等公噶布喇之女何舍里氏,选入宫中,未经册封、倐以疾逝,良用轸恻,今追封为平妃。应行礼仪、尔部察例议奏」。
  2. ^ 《清实录·清圣祖实录·卷之二百七十八》(夏四月丁酉)○谕礼部王阿哥等之母备位宫闱俱年及六十、五十四十有余宫中虽称妃嫔、尚未受封。今封博尔济锦氏、和嫔瓜尔嘉氏、淳郡王允祐之母达甲氏……
  3. ^ 《王熙自定年譜》貴妃薨逝,入內至隆宗門外坐班,初七日發引。恭送於景山東門外至朝陽門外園內安厝。二十七日往暢春園啟奏,奉諭撰進追封妃。上傳並擬諡
  4. ^ Năm Càn Long 29, Dận Đào biên soạn. Đài Loan thương vụ ấn thư quán xuất bản năm 1986.