Bùi Vịnh

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm

Bùi Vịnh (hay Bùi Vĩnh) sinh năm 1498 và mất năm 1545 là một Bảng nhãn và nhà văn sinh sống dưới thời nhà Lê sơnhà Mạc. Khi là một nhà văn, ông lấy hiệu là Thanh Khê. Ông có rất nhiều tác phẩm văn học được viết bằng cả chữ Hánchữ Nôm, một số tác phẩm còn được lưu giữ đến ngày nay.

Tuổi thơ[sửa | sửa mã nguồn]

Ông sinh ra, lớn lên và học tập tại làng Sét, nay là phường Thịnh Liệt, quận Hoàng Mai, Hà Nội. Bùi Vịnh là một thành viên của gia tộc họ Bùi làng Thịnh Liệt: có con trai là Bùi Bỉnh Uyên, có anh trai cả là Bùi Trụ và là con trai thứ của Bùi Xương Trạch.

Gia tộc[sửa | sửa mã nguồn]

Ông là một thành viên họ Bùi làng Thịnh Liệt, đây là một gia tộc nổi tiếng với rất nhiều nhân vật có công với đất nước: Quan Quốc Tử Giám bạ (1464-1552), Bùi Trụ (khoảng từ đầu đến giữa thế kỷ 16), Bùi Vịnh (1498-1545), Bùi Bỉnh Uyên (1520-1613), Bùi Bỉnh Quân (1580-1630), Bùi Bỉnh Trục (1730-1815), Bùi Huy Bích (1744-1818), Bùi Phổ (1776-1836), Bùi Bành (1866-1935), Bùi Liêm (1881-1916) (1). Các nhân vật này đều có công đóng góp cho văn học, chính trị và việc cai quản đất nước.

Tác phẩm[sửa | sửa mã nguồn]

Các tác phẩm của ông được chia thành hai loại, được viết bằng 2 thể chữchữ Nômchữ Hán. Dưới đây là một số tác phẩm nổi tiếng (2):

Chữ Hán:[sửa | sửa mã nguồn]

  • Thơ Ngũ ngôn trường thiên: Đây là bài thơ nổi tiếng được viết dưới dạng thơ 49 vần.
  • Đế đô hình thắng: Bài phú này ca ngợi vẻ đẹp hình thế của đất Thăng Long thể hiện niềm tự hào về kinh đô văn vật, cổ kính.
Chữ Nôm:[sửa | sửa mã nguồn]
  • Cung trung bảo huấn: Là bài phú Nôm có 8 vần và 24 liên. Bài phú dùng nhiều điển cố Hán học uyên thâm, cầu kỳ. Đây là một tác phẩm được viết bằng tiếng Việt lưu loát, uyển chuyển. Tuy có hạn chế về nội dung nhưng có thể xem là một cứ liệu văn học chứng tỏ sự phát triển ngày càng mạnh của ngôn ngữ văn học Nômthế kỷ thứ 10.

Sự nghiệp[sửa | sửa mã nguồn]

Dưới triều Mạc Thái Tông, ông đậu Bảng nhãn khoa Nhâm Thìn 1532.

Ông làm quan đến chức Tả Thị lang bộ Hộ kiêm Tả Xuân phường, sau này đến chức Đông các Đại học sĩ, tước Mai Lĩnh Hầu.

Khi mất, ông còn được phong tặng chức Thái bảo, tước Mai Quận Công

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

(1). Một số nhân vật quê ở làng Định Công nhưng là cháu của Bùi Xương Trạch thuộcdòng họ Bùi làng Thịnh Liệt nên vẫn là một thành viên của họ Bùi làng Thịnh Liệt.

(2). Mục Tác phẩm được viết dựa theo cuốn sách "Lịch sử Cách mạng XÃ THỊNH LIỆT".