Bước tới nội dung

Bầu cử tổng thống Hoa Kỳ 1792

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bầu cử tổng thống Hoa Kỳ 1792

 1788–89 2 tháng 11 - 5 tháng 12 năm 1792 1796 

132 thành viên của Đại cử tri Đoàn
cần ít nhất 67 phiếu phiếu để đắc cử
Số người đi bầu6.3%[1] Giảm 5.3 pp
 
Đề cử George Washington
Đảng Độc lập
Quê nhà Virginia
Phiếu đại cử tri 132
Tiểu bang giành được 15
Phiếu phổ thông 28,579
Tỷ lệ 100.0%

Bản đồ kết quả bầu cử tổng thống. Màu xanh biểu thị các bang giành được bởi Washington. Các con số cho biết số phiếu bầu cử của mỗi tiểu bang.

Tổng thống trước bầu cử

George Washington
Độc lập

Tổng thống được bầu

George Washington
Độc lập

Cuộc bầu cử tổng thống được tổ chức tại Hoa Kỳ từ ngày 2 tháng 11 đến ngày 5 tháng 12 năm 1792. Tổng thống đương nhiệm George Washington được Đại cử tri Đoàn nhất trí bầu lại nhiệm kỳ tổng thống thứ hai, trong khi John Adams được tái cử làm phó tổng thống. Washington về cơ bản là ứng cử viên duy nhất, nhưng Adams phải tranh cử với Thống đốc New York George Clinton.

Hiến pháp Hoa Kỳ quy định mỗi đại cử tri bỏ hai lá phiếu bầu nhưng không yêu cầu đại cử tri phải ghi rõ phiếu bầu nào dành cho tổng thống và phó tổng thống. Người nhận được nhiều phiếu bầu nhất được bầu làm tổng thống, người nhận được số phiếu bầu cao thứ hai được bầu làm phó tổng thống. Được thành lập nhằm phản đối các chính sách của Bộ trưởng Bộ Ngân khố Alexander Hamilton, Đảng Dân chủ Cộng hòa ủng hộ Clinton làm phó tổng thống. Đảng Liên bang ủng hộ Adams tái cử phó tổng thống. Sự tổ chức của cả hai bên đều không đầy đủ và nền chính trị đảng phái vẫn chưa hình thành.

Washington nhận được 132 phiếu bầu đại cử tri, một phiếu bầu từ mỗi đại cử tri. Adams nhận được 77 phiếu bầu đại cử tri, đủ để tái cử phó tổng thống. Clinton nhận được 50 phiếu bầu đại cử tri, giành chiến thắng tại tiểu bang New York và ba tiểu bang miền Nam. Hai ứng cử viên khác nhận được năm phiếu bầu còn lại. Cuộc bầu cử này là cuộc bầu cử đầu tiên mà 13 tiểu bang ban đầu cử đại cử tri, cùng với hai tiểu bang mới là KentuckyVermont.

Ứng cử viên

[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 1792, cuộc bầu cử tổng thống vẫn được tiến hành theo phương thức ban đầu được thiết lập theo Hiến pháp Hoa Kỳ. Nguyên văn Hiến pháp quy định mỗi đại cử tri bỏ hai lá phiếu bầu: ứng cử viên nhận được nhiều phiếu bầu nhất (và ít nhất quá nửa số phiếu bầu) được bầu làm tổng thống, trong khi người về nhì được bầu làm phó tổng thống. Phải đến năm 1804 thì Tu chính án thứ 12 mới bổ sung quy định mỗi đại cử tri bỏ một lá phiếu bầu cho ứng cử viên tổng thống và một lá phiếu bầu cho ứng cử viênphó tổng thống. Vì vậy, khó có thể sử dụng các thuật ngữ hiện đại để mô tả mối quan hệ giữa các ứng cử viên trong cuộc bầu cử này.

Giới sử học nhận định rằng Washington là ứng cử viên tổng thống duy nhất. Washington nhận được sự ủng hộ lưỡng đảng và một phiếu bầu từ mỗi đại cử tri. Sự lựa chọn phó tổng thống chia rẽ nhiều hơn. Đảng Liên bang ủng hộ phó tổng thống đương nhiệm John Adams từ Massachusetts, trong khi Đảng Dân chủ Cộng hoà ủng hộ Thống đốc New York George Clinton. Vì ít ai ngờ rằng Washington sẽ nhận được nhiều phiếu bầu lớn nhất, Adams và Clinton tranh cử chức vụ phó tổng thống, nhưng theo quy định pháp luật thì họ tranh cử chức vụ tổng thống với Washington.

Đề cử của Đảng Liên bang

[sửa | sửa mã nguồn]

Đề cử của Đảng Dân chủ Cộng hòa

[sửa | sửa mã nguồn]

Ra đời từ phe chống Liên bang đã chống lại Hiến pháp năm 1788, Đảng Dân chủ Cộng hòa là phe đối lập chính trong chương trình nghị sự của Bộ trưởng Tài chính Alexander Hamilton. Họ không có cơ hội để đánh bại Washington, nhưng hy vọng sẽ giành được chức phó tổng thống bằng cách đánh bại phó tổng thống đương nhiệm, Adams. Nhiều đảng viên Dân chủ Cộng hòa sẽ muốn đề cử Thomas Jefferson, nhà lãnh đạo tư tưởng của họ và Ngoại trưởng của Washington. Tuy nhiên, điều này sẽ khiến họ phải trả giá khi tiểu bang Virginia bầu cử, vì các đại cử tri không được phép bỏ phiếu cho hai ứng cử viên từ bang nhà của họ và Washington cũng là một người từ Virginia. Clinton, Thống đốc New York và là cựu lãnh đạo chống Liên bang, trở thành ứng cử viên của đảng sau khi ông giành được sự ủng hộ của Jefferson và James Madison. Clinton đến từ một bang có quyền bầu cử quan trọng, và ông đã thuyết phục các nhà lãnh đạo đảng rằng ông sẽ là ứng cử viên mạnh hơn một người khác ở New York, Thượng nghị sĩ Aaron Burr.  Một nhóm các nhà lãnh đạo đảng Dân chủ Cộng hòa đã gặp nhau tại Philadelphia vào tháng 10 năm 1792 và chọn Clinton làm ứng cử viên phó tổng thống của đảng.

Vận động tranh cử

[sửa | sửa mã nguồn]

Đến năm 1792, một bộ phận đảng đã xuất hiện giữa những người Liên bang do Bộ trưởng Tài chính Alexander Hamilton lãnh đạo, người muốn có một chính phủ liên bang mạnh hơn với vai trò lãnh đạo trong nền kinh tế, và đảng Dân chủ Cộng hòa do Bộ trưởng Ngoại giao Thomas Jefferson và Đại diện James Madison của Virginia lãnh đạo. người ủng hộ quyền của các bang và phản đối chương trình kinh tế của Hamilton. Madison ban đầu là một người Liên bang cho đến khi ông phản đối việc thành lập Ngân hàng đầu tiên của Hoa Kỳ vào năm 1791. Ông thành lập Đảng Dân chủ Cộng hòa cùng với Thomas Jefferson chống Liên bang vào năm 1792.

Cuộc bầu cử năm 1792 là cuộc bầu cử đầu tiên ở Hoa Kỳ được tranh luận về bất cứ điều gì giống như một cơ sở đảng phái. Ở hầu hết các bang, các cuộc bầu cử quốc hội được công nhận theo một nghĩa nào đó là "cuộc đấu tranh giữa bộ Tài chính và lợi ích cộng hòa", để sử dụng những lời của chiến lược gia John Beckley. Ở New York, cuộc đua giành chức thống đốc đã được chiến đấu dọc theo những dòng này. Các ứng cử viên là Chánh án John Jay, một người theo Hamilton, và đương nhiệm George Clinton, ứng cử viên phó tổng thống của đảng.

Mặc dù Washington đã cân nhắc nghỉ hưu, cả hai bên đều khuyến khích ông ở lại văn phòng để khắc phục sự khác biệt phe phái. Washington thực tế được hỗ trợ bởi tất cả các bên trong suốt nhiệm kỳ tổng thống của mình và ngày càng nổi tiếng hơn với việc thông qua Dự luật Nhân quyền. Tuy nhiên, đảng Dân chủ Cộng hòa đã tranh cử chức vụ phó tổng thống, với John Adams đương nhiệm là ứng cử viên Liên bang và George Clinton là ứng cử viên Đảng Cộng hòa Dân chủ. Những người liên bang đã tấn công Clinton vì sự liên kết trong quá khứ của ông với những người chống Liên bang. Với một số đại cử tri đảng Dân chủ Cộng hòa bỏ phiếu chống lại ứng cử viên George Clinton của họ - thay vào đó bỏ phiếu cho Thomas Jefferson và Aaron Burr - Adams dễ dàng được đảm bảo tái cử.

Kết quả

[sửa | sửa mã nguồn]
Thành phần Đại cử tri Đoàn trong cuộc bầu cử tổng thống năm 1792.

Quốc hội thực hiện việc kiểm phiếu vào ngày 13 tháng 2 năm 1793. Chủ tịch Thượng viện John Adams khai mạc phiên kiểm phiếu và đọc phiếu bầu.[2] Washington được nhất trí tái cử nhiệm kỳ tổng thống thứ hai, nhận được một phiếu bầu từ mỗi đại cử tri trong số 132 đại cử tri tham gia bầu cử. Adams nhận được phiếu bầu từ 77 đại cử tri, Clinton nhận được phiếu bầu từ 50 địa cử tri. Bốn đại cử tri từ Kentucky bỏ phiếu cho Thomas Jefferson, một đại cử tri từ South Carolina bỏ phiếu cho Aaron Burr. Chỉ hai đại cử tri bỏ phiếu trái với kết quả bầu cử phổ thông của tiểu bang họ, phản ánh một mức độ kỷ luật đảng phái cao. Adams giành chiến thắng tại New England, South Carolina và những tiểu bang Trung-Đại Tây Dương (ngoại trừ New York), trong khi Clinton giành chiến thắng tại New York và hầu hết miền Nam. Adams được tái cử phó tổng thống, giữ chức vụ cho đến khi được bầu làm tổng thống vào năm 1797; mỗi đối thủ của ông về sau cũng được bầu làm phó tổng thống: Jefferson từ năm 1797 đến năm 1801 (khi ông kế nhiệm tổng thống), Burr từ năm 1801 đến năm 1805, và Clinton từ năm 1805 cho đến khi qua đời vào năm 1812.[3]

Vào thời điểm đó, có 15 tiểu bang ở Hoa Kỳ: 13 tiểu bang ban đầu và hai tiểu bang được thừa nhận gần đây là Vermont (tháng 3 năm 1791) và Kentucky (tháng 6 năm 1792). Đại cử tri đoàn bao gồm 132 đại cử tri, với mỗi đại cử tri có hai phiếu.

Đại cử tri đoàn đã nhất trí chọn Washington. John Adams một lần nữa được bầu làm phó tổng thống với tư cách là người về nhì, lần này nhận được sự bầu chọn của đa số cử tri. George Clinton đã giành được số phiếu bầu của Georgia, Bắc Carolina, Virginia, quê hương New York của ông và một cử tri duy nhất ở Pennsylvania. Thomas Jefferson đã giành được phiếu bầu của Kentucky, mới được tách ra từ bang Virginia, quê nhà của Jefferson. Một cử tri ở Nam Carolina đã bỏ phiếu cho Aaron Burr. Tất cả năm ứng cử viên này cuối cùng sẽ giành chiến thắng trong cuộc bầu cử vào văn phòng của tổng thống hoặc phó tổng thống.

Phiếu bầu phổ thông

[sửa | sửa mã nguồn]
Slate Phiếu bầu phổ thông(a), (b), (c), (d)
Số phiếu bầu Tỷ lệ
Đảng Liên bang 6,818 87.6%
Đảng Dân chủ Cộng hòa 962 12.4%
Tổng cộng 7,780 100%

Nguồn (phiếu bầu phổ thông): A New Nation Votes: American Election Returns 1787-1825[4]

(a) Chỉ 6 trong số 15 tiểu bang tổ chức bầu cử phổ thông để lựa chọn đại cử tri.

(b) Không thể xác định ý định của cử tri trước Tu chính án thứ 12

(c) Những tiểu bang tổ chức bầu cử phổ thông giới hạn quyền bầu cử bằng yêu cầu sở hữu tài sản.

(d) Kết quả của một vài tiểu bang không đầy đủ.

Phiếu bầu đại cử tri

[sửa | sửa mã nguồn]
Ứng cử viên Đảng Tiểu bang quê nhà Phiếu bầu phổ thông(a) Phiếu bầu đại cử tri(b)
Số phiếu bầu Tỷ lệ
George Washington (đương nhiệm) Chính khách độc lập Virginia 11,176 100% 132
John Adams Đảng Liên bang Massachusetts 77
George Clinton Đảng Dân chủ Cộng hòa New York 50
Thomas Jefferson Đảng Dân chủ Cộng hòa Virginia 4
Aaron Burr Đảng Dân chủ Cộng hòa New York 1
Tổng cộng 11,176 100.0% 132
Cần thiết để trúng cử 67

(a) Chỉ 6 trong số 15 tiểu bang tổ chức bầu cử phổ thông để lựa chọn đại cử tri. Không thể xác định ý định của cử tri trước Tu chính án thứ 12. Những tiểu bang tổ chức bầu cử phổ thông giới hạn quyền bầu cử bằng yêu cầu sở hữu tài sản.

(b) Hai đại cử tri từ Maryland và một đại cử tri từ Vermont không bỏ phiếu.

Phiếu bầu phổ thông
Washington
 
100.0%
Ứng cử viên khác
 
0.0%
Phiếu bầu đại cử tri
Washington
 
97.8%
Adams
 
57.0%
Clinton
 
37.0%
Jefferson
 
3.0%
Burr
 
0.7%
Không bỏ phiếu
 
2.2%

Phương thức lựa chọn đại cử tri

[sửa | sửa mã nguồn]

Điều II Hiến pháp Hoa Kỳ quy định cơ quan lập pháp tiểu quyết định phương thức lựa chọn đại cử tri của mỗi tiểu bang. Các tiểu bang sử dụng các phương thức khác nhau:[5]

Phương thức lựa chọn đại cử tri Tiểu bang
tiểu bang được chia thành các đơn vị bầu cử, cử tri mỗi đơn vị bầu cử bầu ra một đại cử tri Kentucky

Virginia

cử tri toàn tiểu bang bầu ra mỗi đại cử tri Maryland

Pennsylvania

  • hai đơn vị bầu cử, mỗi đơn vị bầu ra năm đại cử tri; hai đơn vị bầu cử, mỗi đơn vị bầu ra ba đại cử tri
  • cử tri mỗi đơn vị bầu cử bầu đại cử tri theo đa số
  • trong trường hợp không có đại cử tri nào nhận được quá nửa số phiếu bầu thì cơ quan lập pháp tiểu bang chỉ định đại cử tri đó
Massachusetts
  • cử tri toàn tiểu bang bầu mỗi đại cử tri theo đa số
  • trong trường họp không có đại cử tri nào nhận được quá nửa số phiếu bầu thì cuộc bầu cử chung cuộc được tổ chức giữa số lượng đại cử tri bằng gấp đôi số vị trí khuyết (ví dụ: nếu chưa bầu được hai đại cử tri thì cuộc bầu cử chung cuộc gồm bốn ứng cử viên)
New Hampshire
cơ quan lập pháp tiểu bang chỉ định mỗi đại cử tri Connecticut

Delaware

Georgia

New Jersey

New York

North Carolina

Rhode Island

South Carolina

Vermont

Tham khảo

[sửa | sửa mã nguồn]
  1. "National General Election VEP Turnout Rates, 1789-Present". United States Election Project. CQ Press.
  2. Seligman, Matthew (ngày 15 tháng 5 năm 2023). "Expert Report of Matthew A. Seligman In the Matter of John Charles Eastman, Case No. SBC-23-O-30029". SSRN Electronic Journal: 30–32. doi:10.2139/ssrn.4552179. ISSN 1556-5068. Truy cập ngày 22 tháng 3 năm 2026.
  3. Lampi, Phil. "1792 President of the United States, Electoral College". A New Nation Votes. Tufts University. Lưu trữ bản gốc ngày 9 tháng 10 năm 2025. Truy cập ngày 15 tháng 11 năm 2022.
  4. "elections.lib.tufts.edu". Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 5 năm 2018. Truy cập ngày 9 tháng 5 năm 2026.
  5. "The Electoral Count for the Presidential Election of 1789". The Papers of George Washington. Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 9 năm 2013. Truy cập ngày 4 tháng 5 năm 2005.

Liên kết ngoài

[sửa | sửa mã nguồn]