Cộng Công

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm

Cung Công[1] (共工), hay Cung Công thị (共工氏), thường gọi là Cộng Công, là một nhân vật truyền thuyết Trung Hoa, là vị thần nước cổ đại. Cũng có tài liệu cho rằng Cộng Công là một bộ lạc thường gây loạn trong Tứ tội.[2]

Tức giận húc đổ núi Bất Chu[sửa | sửa mã nguồn]

Theo Liệt Tử, Cộng Công là thủy thần, con trai của Chúc Dung (cháu năm đời của Viêm Đế), mặt người, thân rắn, tóc đỏ, cưỡi rồng đen, quản lý bảy phần hải dương, sông ngòi, ao đầm của thế gian.[3]

Chuyên Húc kế ngôi Hoàng Đế, thi hành chính sách cắt đứt sự kết nối của trời đất. Các thần không có tự do, mà người trên mặt đất cũng oán thán vang vọng trời đất. Cộng Công vì thế tạo phản, hướng Chuyên Húc tuyên chiến. Hai bên hỗn chiến ở núi Bất Chu, là nơi Nữ Oa chém bốn chân rùa để vá trời.[3]

Hai bên chém giết hơn mười ngày, quân Cộng Công sắp thua. Cộng Công đau lòng, nổi giận gầm lên một tiếng, húc đầu vào núi Bất Chu tự vẫn. Chỉ sau một tiếng, núi Bất Chu sập xuống. Trời hướng tây bắc đổ xuống vì mất đi cột chống. Mặt trời, mặt trăng, các tinh tú chảy về phía tây. Mặt đất hướng đông nam cũng sụp xuống. Trăm sông bởi vậy mà đổ về đó. Vũ trụ từ đó hình thành quy luật mới, các vì sao vận hành theo chu kỳ, trăm sông đổ về một biển.[3][4]

Phát động hồng thủy[sửa | sửa mã nguồn]

Theo Hoài Nam Tử, Cộng Công vốn bị lưu đày. Đời Thuấn, Cộng Công trở lại, gọi hồng thủy, khiến cho mặt đất một mảnh trắng xóa.[5] nhận trách nhiệm trị thủy, cùng Cộng Công đánh một hồi ác chiến, thành công trừ hại.[6][7] Công Công chiến bại, bị trục xuất ra Cung Thành (Cộng Thành) thuộc U Châu, trở thành một trong Tứ tội.[8]

Thời Tùy Đường, Cung Thành thuộc địa giới huyện Yến Nhạc, Đàn Châu.[9] Thời Thanh, di chỉ nằm ở hướng đông bắc, cách huyện lỵ huyện Mật Vân 50 dặm.[10]

Thần tử Tương Liễu[sửa | sửa mã nguồn]

Theo Sơn hải kinh, Tương Liễu là thần tử của Cộng Công. Tương Liễu là quái vật thân rắn, chín đầu người, tham lam vô độ. Nơi nào Tương Liễu đi qua sẽ lõm thành đầm lầy, nước trong đầm không độc cũng chua, biến vùng đó thành đất hoang, không người có thể sinh tồn. Vũ trị thủy, đánh đuổi Cộng Công, chém giết Tương Liễu. Máu Tương Liễu chảy ra, khiến đất đai không thể sản sinh ngũ cốc, dùng đất lấp không được. Vũ ba lần lấp, ba lần sụp, bèn đem đất đó làm hồ, xây thần đàn, thờ Thiên đế, trấn áp yêu ma.[11]

Thủy thần[sửa | sửa mã nguồn]

Sau khi Cộng Công chết, người dân thờ làm Thủy Sư (水师; thần thủy lợi). Con của Cộng Công là Câu Long Hậu Thổ được tôn làm Xã thần (Thổ địa). Dù Cộng Công làm nhiều việc ác, nhưng vì thần lực mà khiến dân chúng kính sợ.[6]

Trong văn hóa đại chúng[sửa | sửa mã nguồn]

Cộng Công xuất hiện trong trò chơi điện tử Hiên Viên kiếm ngoại truyện Khung chi phi của Softstar.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Nguyễn Đức Vịnh (dịch), Sơn hải kinh, Nhà xuất bản Văn học, Hà Nội, 2019, trang 255.
  2. ^ Tứ tội (四罪) gồm: Hoan Đâu, Tam Miêu, Cổn, Cộng Công.
  3. ^ a ă â Liệt Ngự Khấu, Liệt Tử, quyển 5, Thang vấn thiên.
  4. ^ Lưu An, Hoài Nam Tử, quyển 3, Thiên văn thiên.
  5. ^ Lưu An, Hoài Nam Tử, quyển 8, Bản kinh thiên.
  6. ^ a ă Nhiều tác giả, Sơn hải kinh, Hải kinh, quyển 11, Đại hoang tây kinh.
  7. ^ Tuân Huống, Tuân Tử, quyển 18, Thành tương thiên.
  8. ^ Khổng Tử, Thượng thư, Ngu thư, Thuấn điển.
  9. ^ Thượng thư thông khảo, quyển 5.
  10. ^ Cố Viêm Vũ, Xương Bình sơn thủy ký, quyển thượng.
  11. ^ Nhiều tác giả, Sơn hải kinh, Hải kinh, quyển 12, Đại hoang bắc kinh.