Cục Vũ trụ Quốc gia Trung Quốc

Cục Vũ trụ Quốc gia Trung Quốc

国家航天局
Tổng quan về cơ quan
Viết tắt	CNSA
Thành lập	22 tháng 4 năm 1993
Loại	Cơ quan vũ trụ
Trụ sở	Quận Hải Điến, Bắc Kinh
Trưởng quản lý	Trương Khắc Kiến
Sân bay vũ trụ chính	Trung tâm phóng vệ tinh Tửu Tuyền Trung tâm phóng vệ tinh Thái Nguyên Trung tâm phóng vệ tinh Tây Xương Trung tâm phóng vệ tinh Văn Xương
Sở hữu bởi	Trung Quốc
Ngân sách hàng năm	19,89 tỉ USD (2024)
Website	www.cnsa.gov.cn

Cục Vũ trụ Quốc gia Trung Quốc
Giản thể	国家航天局
Phồn thể	國家航天局
Phiên âm Tiếng Hán tiêu chuẩn Bính âm Hán ngữ Guójiā Hángtiān Jú Wade–Giles Kuo-chia hang-t'ien chü IPA [kwǒtɕjá xǎŋtʰjɛ́n tɕy̌] Tiếng Quảng Châu Latinh hóa Yale Gwok-gāa hòhng-tin guhk IPA [kʷɔ̄ːk.káːhɔ̏ːŋtʰīnkùːk] Việt bính Gwok3 Gaa1 Hong4 Tin1 Guk6

Cục Vũ trụ Quốc gia Trung Quốc (tiếng Trung: 国家航天局; bính âm: Guó Jiā Háng Tiān Jú, tiếng Anh: China National Space Administration, viết tắt: CNSA) là cơ quan vũ trụ quốc gia của Trung Quốc, chịu trách nhiệm về các chương trình vũ trụ dân sự của Trung Quốc và hợp tác vũ trụ quốc tế. Hiện CNSA là một cơ quan quốc gia trực thuộc Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin.

Được thành lập vào năm 1993, mặc dù lịch sử tương đối ngắn, CNSA đã tiên phong đạt được một số thành tựu trong lĩnh vực du hành không gian cho Trung Quốc bao gồm việc trở thành cơ quan vũ trụ đầu tiên hạ cánh xuống nửa không nhìn thấy của Mặt Trăng với Thường Nga 4, mang vật chất từ Mặt Trăng trở lại với Thường Nga 5 và 6, và là cơ quan thứ hai hạ cánh thành công một xe tự hành lên Sao Hỏa với Thiên vấn 1. Trong khi đó, Thiên vấn 2 đang trên đường khám phá tiểu hành tinh gần Trái Đất 469219 Kamoʻoalewa cùng tiểu hành tinh hoạt động 311P/PanSTARRS và thu thập các mẫu đất đá của Kamo'oalewa.

Lịch sử

CNSA được thành lập vào năm 1993, sau khi Bộ Công nghiệp Hàng không Vũ trụ được tách ra thành hai đơn vị: CNSA và Tập đoàn Khoa học và Công nghệ Hàng không Vũ trụ Trung Quốc (CASC). Trong đó, CNSA đảm nhận vai trò hoạch định chính sách, còn CASC chịu trách nhiệm thực thi. Tuy nhiên, mô hình này bước đầu cho thấy những bất cập nhất định, bởi về bản chất, hai cơ quan này vẫn là một tổ thể thống nhất khi dùng chung nguồn nhân lực và bộ máy quản lý.

Nằm trong kế hoạch tái cơ cấu lớn vào năm 1998, CASC đã được chia tách thành một loạt các công ty quốc doanh có quy mô nhỏ hơn. Mục tiêu của nỗ lực này được xem là nhằm xây dựng một hệ thống tương tự như mô hình mua sắm quốc phòng của phương Tây. Trong đó, các cơ quan chính phủ đóng vai trò thiết lập chính sách vận hành, sau đó sẽ ký kết hợp đồng thực hiện các yêu cầu hoạt động này với các đơn vị do nhà nước sở hữu nhưng không do nhà nước trực tiếp quản lý.

Kể từ khi Tu chính án Wolf được thông qua vào năm 2011, Quốc hội Hoa Kỳ đã buộc NASA phải thực thi chính sách loại trừ kéo dài đối với CNSA, mặc dù rào cản này đôi khi vẫn được tháo gỡ trong một số giai đoạn nhất định.

Vào năm 2021, Trung Quốc đã bắt đầu xây dựng trạm vũ trụ Thiên Cung, bao gồm ba mô-đun chính được thiết kế riêng cho phi hành đoàn, hàng hóa và nghiên cứu. Quá trình xây dựng đã hoàn tất vào cuối năm 2022, và đã có các kế hoạch để bổ sung thêm ba mô-đun nữa trong tương lai. Vào năm 2024, Trung Quốc đã công bố kế hoạch thực hiện khoảng 100 sứ mệnh không gian, đánh dấu một sự gia tăng đáng kể so với con số 70 sứ mệnh của năm 2023. Các hoạt động này chủ yếu tập trung vào việc phóng vệ tinh, thử nghiệm công nghệ, thay thế phi hành đoàn, tiếp tế hàng hóa và nhiều mục tiêu quan trọng khác.

Chức năng

CNSA được thành lập như một cơ quan trực thuộc Chính phủ nhằm phát triển và thực hiện các nghĩa vụ quốc tế của Trung Quốc, dưới sự phê duyệt của Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc khóa VIII. Đến khóa IX, CNSA đã được chỉ định là một bộ phận cấu trúc nội bộ thuộc Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Công nghiệp phục vụ Quốc phòng (COSTIND). CNSA đảm nhận các trách nhiệm chính sau: thay mặt tổ chức ký kết các hiệp định chính phủ trong lĩnh vực vũ trụ, thực hiện các hoạt động trao đổi khoa học và kỹ thuật liên chính phủ; đồng thời chịu trách nhiệm thực thi các chính sách không gian quốc gia và quản lý nền khoa học, công nghệ và công nghiệp vũ trụ của đất nước.

Cho đến nay, Trung Quốc đã ký kết các hiệp định hợp tác vũ trụ cấp chính phủ với Argentina, Brazil, Chile, Pháp, Đức, Ấn Độ, Ý, Pakistan, Nga, Ukraina, Vương quốc Anh, Hoa Kỳ và một số quốc gia khác. Những thành tựu quan trọng đã được ghi nhận trong các hoạt động trao đổi và hợp tác công nghệ, dù là trên phương diện song phương hay đa phương.

Cục trưởng Cục Vũ trụ Quốc gia được bổ nhiệm bởi Quốc vụ viện.

Liên kết ngoài

• Official website