Chimera (di truyền học)

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Một con chuột chimera với con của nó

Chimera (/kaɪˈmɪərə/) là thuật ngữ di truyền học dùng để chỉ một cơ thể sinh vật hoặc một mô hay một cơ quan mang nhiều bộ NST khác nhau (gồm nhiều bộ ADN khác nhau), thường được tạo thành qua sự hợp nhất của nhiều hợp tử khác nhau hoặc sự dung hợp các bộ gen khác nguồn.[1][2]

Từ nguyên[sửa | sửa mã nguồn]

Thuật ngữ này bắt nguồn từ khái niệm "chimera" trong thần thoại Hy Lạp, mô tả một loại quái vật đầu sư tử, thân dê và đuôi rồng, mà người anh hùng Bellerophon cưỡi ngựa có cánh Pegasus đã tiêu diệt.[2] Với nguồn gốc trên, trong di truyền học, ban đầu chimera dùng để chỉ cơ thể "dị lưỡng bội", sau đó - do phát hiện thêm ở cấp độ phân tử - còn dùng để chỉ tế bào hoặc mô có ít nhất hai bộ gen.[1][3]

Nội hàm[sửa | sửa mã nguồn]

Chimera được phân biệt với thể khảm hoặc mô khảm (mosaic), là cơ thể sinh vật hoặc chứa các quần thể tế bào với bộ gen khác nhau.[1]

Trong y học người, chimera còn dùng để chỉ một người gồm hai loại tế bào khác biệt về bộ gen. Chẳng hạn một số người mang nhiều nhóm máu khác nhau trong cơ thể. Trường hợp này gọi là "máu chimera". Khoảng 8% các cặp sinh đôi khác trứng là thuộc trường hợp này.[2]

Các loại[sửa | sửa mã nguồn]

  • Chimera rải rác (dispermic)
  • Chimera sinh đôi (twin chimeras)
  • Vi chimera (microchimeras)
  • Chimera đơn tính sinh (parthenogenetic và androgenetic chimeras).[3]

Mức độ phổ biến[sửa | sửa mã nguồn]

Nhà sinh học Charles Boklage từ Đại học East Carolina cho biết "hiện tượng Chimera ở người rất phổ biến, nhưng cực kỳ khó xác định, và chỉ lộ ra ánh sáng trong những tình huống rất ngẫu nhiên"[4]. Vì thế các báo cáo về Chimera rất hiếm hoi.

Đạo đức và pháp luật[sửa | sửa mã nguồn]

Đạo đức[sửa | sửa mã nguồn]

Hoa Kỳ và Tây Âu có các quy tắc đạo đức và quy định nghiêm ngặt tại chỗ nghiêm cấm một số tập hợp thí nghiệm sử dụng tế bào người, mặc dù có một sự khác biệt lớn trong khung pháp lý.  Thông qua việc tạo ra con người-chimera đặt ra câu hỏi: xã hội bây giờ vẽ đường của loài người ở đâu? Câu hỏi này đặt ra các vấn đề pháp lý và đạo đức nghiêm trọng, cùng với việc tạo ra tranh cãi. Tinh tinh, ví dụ, không được cung cấp bất kỳ chỗ đứng pháp lý, và được đặt xuống nếu chúng gây ra mối đe dọa cho con người. Nếu một con tinh tinh bị biến đổi gen để giống với con người hơn, nó có thể làm mờ ranh giới đạo đức giữa động vật và con người. Tranh luận pháp lý sẽ là bước tiếp theo trong quá trình xác định liệu một số loài chimera có nên được cấp quyền hợp pháp hay không. Cùng với các vấn đề liên quan đến quyền của chimera, các cá nhân đã bày tỏ mối quan tâm về việc có hay không tạo ra con người - chimera làm giảm phẩm giá của con người.

Pháp luật[sửa | sửa mã nguồn]

Đạo luật Cấm Chimera[sửa | sửa mã nguồn]

Vào ngày 11 tháng 7 năm 2005, một dự luật được gọi là Đạo luật cấm con người, được Thượng nghị sĩ Samuel Brownback đưa vào Quốc hội Hoa Kỳ; tuy nhiên, đôi khi nó đã chết trong Quốc hội vào năm sau. Dự luật được đưa ra dựa trên những phát hiện rằng khoa học đã tiến bộ đến mức có thể hợp nhất loài người và loài người để tạo ra các dạng sống mới. Bởi vì điều này, các vấn đề đạo đức nghiêm trọng phát sinh khi điều này làm mờ đi ranh giới giữa con người và các động vật khác, và theo dự luật với sự mờ nhạt của các dòng này cho thấy sự thiếu tôn trọng đối với phẩm giá con người. Khiếu nại cuối cùng được đưa ra trong Đạo luật Cấm Chimera của con người là ngày càng có nhiều bệnh động vật. Với điều đó đã được nói, việc tạo ra các máy ảnh động vật-người có thể cho phép các bệnh này tiếp cận với con người.

Vào ngày 22 tháng 8 năm 2016, một dự luật khác, Đạo luật Cấm Chim-Động vật năm 2016, đã được giới thiệu tại Hạ viện Hoa Kỳ . Nó xác định một con chimera là:

  • một phôi người mà trong đó một tế bào phi nhân hoặc tế bào (hoặc các bộ phận cấu thành của chúng) đã được giới thiệu để làm cho tư cách thành viên của phôi trong loài Homo sapiens không chắc chắn;
  • một phôi người / động vật được tạo ra bằng cách thụ tinh với trứng của người với tinh trùng không phải người;
  • phôi người / động vật được tạo ra bằng cách thụ tinh một quả trứng phi nhân với tinh trùng người;
  • một phôi được tạo ra bằng cách đưa một hạt nhân phi nhân vào trứng người;
  • một phôi được tạo ra bằng cách đưa hạt nhân của con người vào một quả trứng phi nhân;
  • một phôi chứa ít nhất các bộ nhiễm sắc thể đơn bội từ cả hai dạng sống của con người và phi nhân loại;
  • một dạng sống phi nhân được thiết kế sao cho các giao tử của con người phát triển bên trong cơ thể của một dạng sống phi nhân; hoặc là
  • một dạng sống phi nhân được thiết kế sao cho nó chứa bộ não của con người hoặc bộ não có nguồn gốc hoàn toàn hoặc chủ yếu từ các mô thần kinh của con người.

Dự luật nghiêm cấm các nỗ lực tạo ra một con tinh tinh người-động vật, chuyển giao hoặc cố gắng chuyển phôi người vào tử cung của con người, chuyển hoặc cố gắng chuyển một phôi thai phi nhân vào tử cung của con người, và vận chuyển hoặc nhận bất kỳ mục đích nào của một con tinh tinh động vật. Hình phạt cho hành vi vi phạm dự luật này bao gồm tiền phạt và / hoặc phạt tù tới 10 năm. Dự luật được đề cập đến Tiểu ban về Tội phạm, Chủ nghĩa khủng bố, An ninh Nội địa và Điều tra vào ngày 11 tháng 10 năm 2016 và vẫn đang chờ điều tra thêm.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă â “Chimeras: Genetic Modification and What it Means to be Human”. 
  2. ^ a ă â William C. Shiel Jr. “Medical Definition of Chimera”. 
  3. ^ a ă Kara Rogers. “Chimera (GENETICS)”. 
  4. ^ Vergano, Dan. “This Man Failed A Paternity Test Due To His Vanished Twin’s DNA”. Buzzfeed. 2015-10-24. Truy cập ngày 26 tháng 10 năm 2015. 

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Nguồn trích dẫn[sửa | sửa mã nguồn]