Chu trình CNO

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Tổng quan về chu trình CNO-I

Chu trình CNO (hay carbonnitơôxy) là một trong 2 tập hợp phản ứng hạt nhân mà theo đó các sao chuyển đổi hydro thành heli, chi trình còn lại là phản ứng dây chuyền proton–proton. Không giống như chu trình thứ 2, chu trình CNO là chu trình xúc tác. Các mô hình lý thuyết cho rằng chu trình CNO là nguồn năng lượng chính trong các ngôi sao có khối lượng gấp 1,3 lần khối lượng Mặt Trời.[1] Dây chuyền proton–proton là quan trọng hơn trong các ngôi sao có khối lượng bằng hoặc nhỏ hơn khối lượng Mặt Trời. Sự khác biệt này bắt nguồn từ sự khác biệt phụ thuộc nhiệt độ giữa hai phản ứng; dây chuyền pp bắt đầu xuất hiện khi nhiệt độ vào khoảng &0000000004000000.0000004×106 K[2] (4 megakelvin), làm nó là nguồn năng lượng chủ yều trong các sao nhỏ hơn. Dây chuyền CNO tự duy trình bắt đầu xuất hiện khi nhiệt độ đạt khoảng &0000000000000015.00000015 MK, nhưng nguồn năng lượng tỏa ra tăng lên nhanh chóng theo nhiệt độ.[1] Ở nhiệt độ khoảng &0000000000000017.00000017 MK, chu trình CNO bắt đầu trở thành nguồn năng lượng chính.[3] Mặt Trời có nhiệt độ ở lõi khoảng &0000000000000015.70000015.7 MK, và chỉ có &0000000000000001.7000001.7% hạt nhân 42He được tạo ra trong Mặt Trời được sinh ra từ chu trình CNO. Quá trình CNO-I được đề xuất một cách độc lập lần lượt bởi Carl von Weizsäcker[4]Hans Bethe[5] vào năm 1938 và 1939.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă Salaris, Maurizio; Cassisi, Santi (2005), Evolution of stars and stellar populations, John Wiley and Sons, tr. 119–121, ISBN 0-470-09220-3 
  2. ^ Reid, I. Neill; Suzanne L., Hawley (2005), New light on dark stars: red dwarfs, low-mass stars, brown dwarfs, Springer-Praxis books in astrophysics and astronomy (ấn bản 2), Springer, tr. 108, ISBN 3-540-25124-3 
  3. ^ Schuler, S. C.; King, J. R.; The, L.-S. (2009). “Stellar Nucleosynthesis in the Hyades Open Cluster”. The Astrophysical Journal 701 (1): 837–849. arXiv:0906.4812. Bibcode:2009ApJ...701..837S. doi:10.1088/0004-637X/701/1/837. 
  4. ^ von Weizsäcker, C. F. (1938). “Über Elementumwandlungen in Innern der Sterne II”. Physikalische Zeitschrift 39: 633–46. 
  5. ^ Bethe, H. A. (1939). “Energy Production in Stars”. Physical Review 55 (5): 434–56. Bibcode:1939PhRv...55..434B. doi:10.1103/PhysRev.55.434. 

Đọc thêm[sửa | sửa mã nguồn]