Colchicin

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới điều hướng Bước tới tìm kiếm
Colchicin
Skeletal formula of colchicine
Ball-and-stick model of the colchicine molecule
Dữ liệu lâm sàng
Tên thương mạiColcrys
AHFS/Drugs.comChuyên khảo
MedlinePlusa682711
Danh mục cho thai kỳ
  • AU: D
  • US: C (Rủi ro không bị loại trừ)
Dược đồ sử dụngOral
Mã ATC code
Tình trạng pháp lý
Tình trạng pháp lý
Dữ liệu dược động học
Sinh khả dụng45%
Liên kết protein huyết tương34-44%
Chuyển hóa dược phẩmtrao đổi chất, chủ yếu bởi CYP3A4
Chu kỳ bán rã sinh học26.6-31.2 giờ
Bài tiếtphân (65%)
Các định danh
Số đăng ký CAS
PubChem CID
IUPHAR/BPS
DrugBank
ChemSpider
Định danh thành phần duy nhất
KEGG
ChEBI
ChEMBL
ECHA InfoCard100.000.544
Dữ liệu hóa lý
Công thức hóa họcC22H25NO6
Khối lượng phân tử399.437
Mẫu 3D (Jmol)
  (kiểm chứng)

Colchicine (phát âm IPA:/ˈkɔlʧəsin/, tiếng Việt: côn-si-xin) là một loại hoá chất thường được sử dụng làm dược phẩm để điều trị bệnh gút, đôi khi làm chất độc để tiêu diệt một số loài thú (chó, mèo) và cũng còn dùng trong chọn giống để gây đột biến nhân tạo. Côn-si-xin vốn là một sản phẩm tự nhiên, ban đầu được chiết xuất từ các loài thực vật thuộc chi Colchicum (như Colchicum autumnale, thường được gọi là "cây bả chó").[1][2]

Công dụng[sửa | sửa mã nguồn]

  • Trong Y học, côn-si-xin là một dược phẩm. Các tác dụng phụ chủ yếu là khó chịu đường tiêu hóa ở liều cao.[3] Ngoài gout, colchicine được sử dụng để điều trị sốt Địa Trung Hải từ gia đình, viêm màng ngoài tim, bệnh behçet, và rung nhĩ.
  • Trong nhân giống cây trồng nói riêng cũng như gây đột biến nhân tạo nói chung, chất này được sử dụng rộng rãi, thường để tạo ra tế bào đa bội hoặc thể đa bội.[4] Tuy dùng côn-si-xin sẽ gây tử vong ở hầu hết các tế bào động vật bậc cao, nhưng ngược lại: ở bào thực vật, chất này không chỉ được dung nạp tốt mà còn thường dẫn đến các cây đa bội có ý nghĩa kinh tế nổi trội thường biểu hiện ở cây lớn hơn, phát triển nhanh hơn và nông sản thường có chất lượng tốt hơn hản so với "bố mẹ" lưỡng bội bình thường.[5][6] Ứng dụng thực tế đầu tiên của côn-si-xin có thể là thành tựu tạo ra loài nhân tạo đầu tiên trên thế giới là cải bắp lai cải củ của Georgi Dmitrievich Karpechenko.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ “Colchicine”. 
  2. ^ “Colchicine (kol' chi seen)”. 
  3. ^ “Colchicine for acute gout: updated information about dosing and drug interactions”. National Prescribing Service. Ngày 14 tháng 5 năm 2010. Truy cập ngày 14 tháng 5 năm 2010. 
  4. ^ "Sinh học Campbell" - Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, 2010.
  5. ^ "Sinh học 12" - Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, 2018.
  6. ^ “Changes in Chromosome Number”. 

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]