Dạ

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới điều hướng Bước tới tìm kiếm
Tấm dạ hình bảy sắc cầu vồng

Dạ là loại hàng dệt, xưa chỉ dùng len nhưng nay dùng cả bông và sợi nhân tạo như polyester.[1]

Hàng dạ cầm trên tay rất mềm vì sau khi dệt đã qua công đoạn chải bằng răng sắt cho xù sợi len thành một lớp trên. Dạ chủ yếu được sử dụng cho các loại áo sơ mi cotton và quần áo len cho những mùa lạnh hơn.

Nguồn gốc[sửa | sửa mã nguồn]

Dạ có nguồn gốc từ xứ Wales (Tiếng Walesgwlân), nơi nó được biết đến nhiều vào đầu thế kỷ 16. Hàng dạ được tạo ra bởi người xứ Wales để thay thế cho quần áo len trơn của họ. Chúng được làm từ sợi thô, được chải một bên hoặc cả hai mặt và có nguồn gốc từ những đàn cừu, loại vải này bảo vệ tốt hơn nhiều trước mùa đông, nổi tiếng là ẩm ướt và gió của xứ Wales;

Thuật ngữ Flanelle trong tiếng Pháp được sử dụng vào cuối thế kỷ 17, và tiếng Anh là flannel hay Flanell của tiếng Đức được sử dụng vào đầu thế kỷ 18.[2]

Trong kho lưu trữ kỹ thuật số của Bảo tàng Cuộc sống Nông thôn Anh, dạ xuất hiện trong mọi thứ, từ váy lót, chăn đến áo khoác trẻ em. Trong khi những món đồ lâu đời nhất được làm từ len, thì vải dạ cũng có thể được làm từ các loại sợi như bông và thậm chí là gỗ thông. Sợi được sử dụng để dệt vải dạ được kéo sợi chặt chẽ và chống nước, và thường được chải một mặt, tạo ra loại vải bền và mềm mại theo thời gian.

Vì độ bền, khả năng chịu được thời tiết và sự ấm áp của nó, vải dạ nhanh chóng trở nên phổ biến trên khắp các biên giới châu Âu. Các xưởng len mọc lên khắp nước Anh, Pháp; vào thế kỷ 19, việc sản xuất vải dạ đã trở nên phát triển nhờ vào quy trình “chải thô” cơ học hiệu quả hơn, nó được các nhà máy trên khắp nước Anh sử dụng trong cuộc Cách mạng Công nghiệp.

Năm 1889, một doanh nhân người Mỹ là Hamilton Carhartt, nhận thấy nhu cầu cải tiến đồng phục của người lao động ở Hoa Kỳ, ông đã mở nhà máy của mình ở Detroit, thuộc bang Michigan và bắt đầu sản xuất hàng may mặc bằng vải dạ.[3]

Vào cuối thế kỷ 19, nước Mỹ vẫn đang trong thời kỳ chuyển tiếp; Các tuyến đường sắt hướng Tây đang được xây dựng, cũng như các nhà máy lớn. Dạ là loại vải đã được sử dụng trong cuộc Nội chiến như một chất liệu rẻ và dai cho áo lót của binh lính và áo khoác bốn nút đơn giản, nó dễ dàng được tìm thấy như một loại vải lý tưởng cho công nhân; chúng được sử dụng để làm bộ quần áo công đoàn một mảnh (quần áo lót dài) và quần yếm làm việc cho công nhân đường sắt và xây dựng.

Vào đầu thế kỷ 20, hình ảnh những tấm vải dạ gắn liền với công việc xây dựng và lính biên phòng, áo sơ mi may bằng dạ trở thành biểu tượng cho những người đàn ông thô kệch trên khắp nước Mỹ.[4]

Loại vải này một lần nữa được quân đội sử dụng trong Đại chiến thế giới lần thứ nhất, chúng được sử dụng để làm áo lót, thắt lưng và các miếng vá trong khâu may vá. Khi binh lính Mỹ được tiễn đến các nhà hát ở Thái Bình Dương và châu Âu vào năm 1942, họ vẫn mặc trong trang phục những chiếc áo dạ, kể cả trong lớp lót ấm của chiếc áo khoác dã chiến Parsons M1941 nổi tiếng.

Thợ may đang khâu nút thắt trên vải dạ

Ngày nay, hàng dạ đồng nghĩa với trang phục ngoài trời. Chúng thường bị nhầm lẫn với loại vải kẻ sọc (chỉ là một mẫu vải dệt thoi).

Văn hóa đại chúng[sửa | sửa mã nguồn]

Vừa là một mặt hàng chủ lực vững chắc, vừa là một sản phẩm luôn tái sinh của thời trang theo chu kỳ, vải dạ đã phát triển từ những khởi đầu khiêm tốn của người xứ Wales để trở thành mặc hàng phổ biến những người thợ xây dựng đường sắt và truyền cảm hứng cho văn hóa dân gian, tượng trưng cho đạo đức kinh doanh của người Mỹ và quan điểm văn hóa và âm nhạc grunge. Năm 1955, The Man in the Grey Flannel Suit, một cuốn tiểu thuyết của tác giả Sloan Wilson kể về một người đàn ông điều hướng thế giới kinh doanh mới, tác phẩm sau đó đã được giới phê bình đánh giá cao và thúc đẩy sang một bộ phim chuyển thể với sự tham gia của Gregory Peck (một biểu tượng phong cách thời bấy giờ).

Một bộ phim khác là The Horse in the Grey Flannel Suit (1968) là một bộ phim nhại lại (parody) hình ảnh người kinh doanh hiện đại. Diễn viên Sean Connery vào vai chính James Bond trong bộ phim Goldfinger năm 1964, đã làm “lay chuyển” người xem màn ảnh một vài bộ com lê bằng vải dạ màu xám.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ “Vegetable flannel”. Webster's 1913 Dictionary. Webster. Truy cập ngày 18 tháng 8 năm 2014.
  2. ^ Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Flannel". Encyclopædia Britannica. 10 (11th ed.). Cambridge University Press. trang 480–481.
  3. ^ Carhartt, Hamilton, Detroit Historical Society, truy cập ngày 5 tháng 2 năm 2021
  4. ^ Heather Vaughan Lee (2019): Artifacts from American Fashion - Daily Life through Artifacts, ABC-CLIO, ISBN 1440864586, trang 306

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

Phương tiện liên quan tới Dạ (chất liệu) tại Wikimedia Commons