Danh sách sự kiện hư cấu trong Tam quốc diễn nghĩa

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Dưới đây là danh sách những sự kiện trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa của nhà văn La Quán Trung. Trong tác phẩm này, nhiều sự kiện lịch sử khác so với Tam Quốc Chí của Trần Thọ. Dưới đây là một số sự kiện hư cấu tiêu biểu mà một số trong đó được các sử gia căn cứ theo chính sử đính chính, một số khác hoàn toàn do La Quán Trung sáng tạo không dựa vào sự kiện tương tự nào.

Danh sách[sửa | sửa mã nguồn]

Thứ tự Tình tiết trong Tam quốc diễn nghĩa Tình tiết trong Tam Quốc Chí
1 Tiệc vườn đào, anh hùng kết nghĩa [1]

Sửa soạn trâu đen ngựa trắng và các lễ vật ở trong vườn đào, ba người đốt hương lạy hai lạy thề rằng:

- Chúng tôi là Lưu Bị, Quan Vũ, Trương Phi, dẫu rằng khác họ, song đã kết làm anh em, thì phải cùng lòng hợp sức, cứu khốn phù nguy, trên báo đền nợ nước, dưới yên định muôn dân. Chúng tôi không cần sinh cùng ngày, cùng tháng, cùng năm, chỉ muốn chết cùng năm, cùng ngày, cùng tháng. Hoàng thiên hậu thổ soi xét lòng này. Nếu ai bội nghĩa quên ơn thì trời người cùng giết.

Thề xong tôn Huyền Đức làm anh cả, Quan Vũ thứ hai, Trương Phi em út. Rồi mổ trâu đặt tiệc, tụ họp dũng sĩ trong làng được ba trăm người, cũng đến vườn đào uống một bữa rượu thật say.

Không có hội thề, sử sách chỉ nói ba người ngủ cùng giường, tình như anh em[2]Trương Phi nhận Quan Vũ làm anh[3]
2 Chém Khăn Vàng, hào kiệt lập công [4][5]

Đi được hai ngày, bỗng nghe sau núi có tiếng đánh nhau hò hét. Huyền Đức cùng Quan, Trương cưỡi ngựa lên đồi cao trông xem, thấy quân Hán bị thua đương chạy, giặc khăn vàng đông như kiến cỏ đương đuổi theo sau, trên lá cờ viết bốn chữ “Thiên công tướng quân” rất lớn. Huyền Đức nói:

- Trương Giác đây rồi, đánh ngay đi!

Ba người đều phi ngựa dẫn quân ra đánh. Lúc ấy Trương Giác đương thừa thắng đuổi Đổng Trác, bỗng gặp ba người đem quân chẹn đánh, quân Giác hoảng loạn, phải thua chạy đến ngoài năm mươi dặm.

Ba người cứu được Đổng Trác về trại. Trác hỏi ba người hiện làm quan gì?

Huyền Đức nói: “Chân trắng”.

Trác khinh thường, không thèm đáp tạ lại.

Huyền Đức bỏ đi. Trương Phi cả giận nói rằng:

- Thằng cha này láo quá! Chúng ta lăn lộn vào đất chết để cứu nó ra, nó không ơn thì chớ, lại còn làm phách khinh người đến thế, nếu không giết nó, sao hả được giận này?

Bèn cầm dao vào trướng định giết Đổng Trác.

Trác tên chữ là Trọng Dĩnh, quê ở huyện Lâm Thao, quận Lũng Tây, làm quan thái thú ở Hà Đông, xưa nay vốn tính kiêu ngạo. Lúc ấy vì khinh Huyền Đức nên Trương Phi nổi nóng muốn vào giết ngay. Huyền Đức, Quan Công vội ngăn mà rằng:

- Không nên, hắn là quan triều đình, em chớ nên tự tiện giết hắn!

Phi nói:

- Nếu không giết nó, mà lại ở đây làm đầy tớ cho nó sai khiến, thì tôi không thể chịu được! Nếu hai anh muốn ở đây thì tôi xin đi ngay nơi khác.

Huyền Đức nói:

- Ba anh em ta kết nghĩa cùng sống chết, sao nỡ lìa nhau? Thôi cùng đi nơi khác là hơn cả.

Phi nói:

- Có thế thì cái tức này mới hơi hả.

Tôn Kiên muốn giết Đổng Trác khi đánh Hàn Toại nhưng Trương Ôn không đồng ý [6]
3 Trương Dực Đức giận đánh đốc bưu [7]

Huyền Đức đến huyện An Hỷ chưa được bốn tháng, bỗng triều đình xuống chiếu: “Những người nào có công đánh giặc mà làm trưởng lại, thì đều bị thải hồi”.

Huyền Đức nghĩ mình có lẽ cũng ở trong số bị thải ấy, còn đang nghi hoặc, bỗng thấy báo có đốc bưu đến huyện. Huyền Đức vội đi đón tiến. Lúc gặp viên đốc bưu, Huyền Đức vái chào một cách cung kính, viên đốc bưu ngồi trên mình ngựa, chỉ vẫy đầu roi đáp lại. Quan, Trương thấy vậy, tức giận vô cùng.

Khi đến nhà khách viên đốc bưu ngoảnh mặt hướng nam ngồi cao ngất ngưởng. Huyền Đức đứng hầu ở dưới thềm. Lúc lâu viên đốc bưu mới cất tiếng hỏi:

- Thầy huyện Lưu xuất thân từ chân gì?

Huyền Đức đáp:

- Bị này dòng dõi Trung Sơn Tĩnh vương, khởi thân từ Trác Quận, chém giết giặc Khăn Vàng, lớn nhỏ hơn ba mươi trận đánh, có chút công lao, nên được bổ chức này.

Viên đốc bưu thét mắng:

- Mi giả mạo hoàng thân, báo càn công trạng, hiện nay triều đình xuống chiếu, chính để thải bớt những bọn tham quan ô lại như mi đó.

Huyền Đức vâng dạ luôn mấy tiếng, lui về huyện nha, cùng viên đề lại bàn tính. Đề lại nói:

- Lão đốc bưu làm dữ như vậy, chẳng qua chỉ chực đòi của đút đấy thôi.

Huyền Đức nói:

- Ta không tơ hào của dân một tý gì, lấy đâu mà cung đốn hắn?

Ngày hôm sau viên đốc bưu đòi đề lại đến trước, bắt ép phải khai man là quan huyện hại dân.

Huyền Đức mấy lần đến để kêu van, đều bị quân canh cửa không cho vào.

Lúc ấy Trương Phi vừa uống mấy chén rượu giải buồn, cưỡi ngựa đi chơi qua nhà khách, thấy năm, sáu mươi ông già đang khóc than ở trước cửa. Phi hỏi cớ sao thì các lão đều nói:

- Viên đốc bưu cố ép đề lại khai man để hại ông Lưu. Chúng tôi biết tin, đến đây kêu giúp, nhưng không cho vào, lại sai quân gác cửa đánh đuổi chúng tôi.

Trương Phi cả giận, giương mắt tròn xoe, hai hàm răng nghiến ken két, nhảy ngay xuống ngựa, chạy sấn vào quán dịch, những quân canh cửa không tài nào cản lại được. Phi chạy thẳng vào hậu đường, thấy viên đốc bưu đang ngồi chễm chệ trên sảnh, đề lại bị trói ở dưới đất. Phi thét lớn lên rằng:

- Thằng mọt dân kia! Có biết ta là ai không?

Viên đốc bưu chưa kịp nói câu gì cả, đã bị Trương Phi túm tóc lôi tuột ra ngoài nhà khách, kéo thẳng về trước huyện, trói vào tàu ngựa, rồi bẻ cành liễu đánh vào hai đùi viên đốc bưu, đánh gãy luôn đến hơn mười cành liễu.

Huyền Đức đang lúc ngồi buồn bỗng nghe ngoài cửa huyện có tiếng xôn xao liền hỏi, tả hữu nói rằng:

- Trương tướng quân đang trói đánh một người nào ở cửa huyện.

Huyền Đức vội chạy ra xem, tưởng Phi trói đánh ai, té ra là quan thanh tra! Huyền Đức kinh ngạc, hỏi đầu đuôi.

Phi nói:

- Cái thằng hại nước mọt dân này, chẳng đánh cho chết còn đợi đến bao giờ!

Viên đốc bưu kêu:

- Ông Huyền Đức ơi! Cứu tôi với!

Huyền Đức vốn người nhân từ, trong lòng không nỡ liền bảo Trương Phi không được đánh nữa.

Quan Công cũng chạy lại nói rằng:

- Huynh trưởng làm nên biết bao công lớn, chỉ mới được bổ chức huyện uý nhỏ mọn này. Nay lại còn bị thằng đốc bưu nó sỉ nhục. Tôi nghĩ cái bụi chông gai không phải là nơi chim loan chim phượng đậu. Bất nhược ta giết quách thằng đốc bưu này đi, rồi bỏ quan về làng, mưu tính việc lớn còn hơn.

Huyền Đức bèn đem cái ấn treo vào cổ viên đốc bưu mà mắng rằng:

- Cứ cái tội mày hại dân, đáng nên giết chết mới phải, nhưng nay hãy tạm tha cho mày. Ấn đây, tao trả chúng mày. Từ nay chúng tao không ở đây nữa!

Viên đốc bưu được sống sót, về nói với quan thái thú Định Châu, quan thái thú tư giấy đi các nơi, sai người nã bắt anh em Huyền Đức.

Lưu Bị đánh Đốc bưu[8]
4 Lừa Đổng tặc, Mạnh Đức dâng kiếm [9]

Vương Doãn thân hành rót chén rượu mời Tào Tháo. Tháo đổ rượu, cất lời thề. Doãn bèn đem dao thất bảo đưa cho. Tháo uống rượu xong, giắt dao đứng dậy đi ra. Các quan ngồi một lát rồi cũng về cả.

Hôm sau Tháo giắt dao đến tướng phủ, hỏi:

- Thừa tướng ở đâu?

Ðầy tớ nói:

- Ở trong gác.

Tháo vào, thấy Trác ngồi trên giường; Lã Bố đứng hầu bên cạnh.

Trác thấy Tào Tháo vào, hỏi rằng:

- Sao hôm nay Mạnh Ðức đến chậm thế?

Tháo nói:

- Thưa, ngựa tôi gầy hoá đi chậm.

Trác ngoảnh lại bảo Lã Bố rằng:

- Ta có ngựa tốt ở Tây Lương mới tiến. Phụng Tiên đi chọn một con đem lại đây cho Mạnh Ðức.

Bố vâng lời đi lấy ngựa. Tháo thấy còn một mình Trác, bụng đã bảo dạ rằng:

- Thằng này số nó đến lúc chết đây!

Lập tức muốn rút dao đâm ngay, nhưng lại sợ Trác khoẻ chưa dám đâm vội.

Trác mình mẩy to béo, xưa nay không ngồi được lâu, bèn ngả mình nằm xuống; ngoảnh mặt vào trong. Tháo lại nghĩ rằng:

- Thằng này thực số chết!

Liền rút dao ra, chực đâm. Không ngờ Trác trông vào trong cái gương, thấy bóng Tào Tháo rút dao ra ở sau lưng, vội vàng quay đầu lại hỏi:

- Mạnh Ðức làm gì thế?

Bấy giờ Lã Bố vừa dắt ngựa đến ngoài gác. Tháo tay đương cầm con dao, vội quỳ xuống thưa:

- Tháo tôi có con dao quý xin dâng thừa tướng.

Tào Tháo chỉ rời bỏ Đổng Trác[10]
5 Trần Cung thả Tào Tháo [11]

Trác liền tư đi các nơi, chỗ nào cũng vẽ hình ảnh Tào Tháo ai bắt được sẽ thưởng nghìn vàng, lại phong cho làm vạn hộ hầu; ai chứa chấp sẽ bị trị tội.

Trong khi ấy, Tháo cắm đầu cắm cổ chạy. Chạy đến Tiêu Quận, đi qua huyện Trung Mâu, bị quân canh cửa thành bắt được, đem nộp quan huyện. Tháo khai là khách buôn, họ tên là Hoàng Phủ.

Quan huyện nhìn kĩ Tháo, nghĩ ngợi một lúc rồi nói:

- Trước ta cầu quản ở Lạc Dương đã được gặp ngươi, chính ngươi là Tào Tháo, ngươi nói dối sao được? Lính đâu, hãy đem giam nó xuống trại, đến mai ta sẽ giải về kinh lĩnh thưởng.

Quan huyện nói thế rồi cho quân canh cửa thành cơm no rượu say rồi về.

Ðến nửa đêm, quan huyện sai người thân tín xuống gọi Tào Tháo lên, bảo dẫn vào nhà sau để hỏi. Tháo vào, quan huyện hỏi rằng:

- Ta nghe thừa tướng hậu đãi ngươi, sao ngươi lại tự chuốc lấy vạ vào thân?

Tháo nói:

- Ngươi như chim sẻ biết đâu được chí chim hồng! Đã bắt được ta thì cứ đem nộp mà lấy công, hà tất phải hỏi nhiều!

Quan huyện bèn đuổi cả tả hữu đi rồi bảo Tháo rằng:

- Anh đừng coi thường tôi. Tôi đây không phải là bọn tục lại đâu… Cũng vì chưa gặp được chủ đấy thôi!

Tháo nói:

- Ông cha ta, đời đời ăn lộc nhà Hán. Nếu ta không biết nghĩ cách báo quốc, có khác gì giống muông thú! Ta phải hạ mình thờ thằng Ðổng Trác là muốn tìm cơ hội thuận tiện giết nó. Nay việc không xong, cũng là lòng trời!

Quan huyện nói:

- Mạnh Ðức bây giờ định đi đâu?

Tháo nói:

- Ta muốn về làng, phát lời kêu gọi, vời cả chư hầu trong thiên hạ khởi binh giết Ðổng Trác. Ðó là sở nguyện của ta!

Quan huyện nghe nói, bèn cởi trói cho Tháo, mời ngồi lên trên rồi thụp xuống lạy hai lạy mà nói rằng:

- Ông thực là người trung nghĩa ở đời này!

Tháo cũng lạy đáp lại, rồi hỏi tên họ, quan huyện nói:

- Tôi họ Trần, tên Cung, tên chữ là Công Ðài; tôi có mẹ già và vợ con ở Ðông Quận. Nay cảm bụng trung nghĩa của ông, xin bỏ chức quan này, theo ông đi trốn.

Tháo mừng lắm. Ngay đêm hôm ấy, Trần Cung thu xếp hành trang và lộ phí, cả hai người thay quần áo, mỗi người đeo một thanh kiếm; cưỡi một con ngựa, đi về quê Tào Tháo.

Viên công tào thả Tào Tháo sử không chỉ đích danh là Trần Cung mà chỉ nêu chung chung là viên quan ở huyện Trung Mâu[10]
6 Tào Tháo phát hiệu triệu chư hầu Kiều Mạo phát hiệu triệu chư hầu[12]
7 17 lộ chư hầu đánh Đổng Trác 11 chư hầu đánh Đổng Trác.[13]
8 Quan Vũ chém đầu Hoa Hùng khi rượu còn nóng Tôn Kiên giết Hoa Hùng[14]
9 Tam anh chiến Lã Bố Lưu, Quan, Trương không tham gia liên minh đánh Đổng Trác[14]
10 Mã Siêu đâm chết Lý Mông và bắt sống Vương Phương khi mới 17 tuổi Sử sách không đề cập, thay vào đó chỉ chép một sự kiện khác là Mã Siêu trực tiếp dẫn quân Tây Lương đánh tan quân Quách Viên, Cao Cán trong trận sông Phần
11 Vương Doãn dùng Điêu Thuyền làm mỹ nhân liên hoàn kế Điêu Thuyền là tên một nhân vật hư cấu, Vương Doãn xui Lã Bố giết Đổng Trác và trước đó Lã Bố tư thông với tiện thiếp của Đổng Trác (không rõ tiện thiếp đó có phải tên là Điêu Thuyền hay không)[15]
12 Lã Bố yêu Điêu Thuyền nên bị Đổng Trác phi kích ở Phụng Nghi Đình Lã Bố tư thông với một a hoàn không rõ tên của Đổng Trác và bị Đổng Trác phi kích vì việc khác[15]
13 Điển Vi khỏe mạnh, một tay dựng cột cờ lớn trong trại Tào Tháo Điển Vi giữ cột cờ khi còn phục vụ Trương Mạo[16]
14 Viên Thuật bị Tào Tháo ví như "xương khô trong mả" khi uống rượu luận anh hùng với Lưu Bị ở Hứa Xương Người ví Viên Thuật như "xương khô trong mả" là Khổng Dung. Khi Đào Khiêm muốn bàn giao Từ châu cho Lưu Bị, Lưu Bị không dám nhận mà tiến cử Viên Thuật. Đào Khiêm liền hỏi ý kiến Khổng Dung, Khổng Dung chê Thuật không thể đảm đương bằng nhận xét này.[17]
15 Quan Vũ ra ba điều ước Quan Vũ hàng Tào không ra điều ước
16 Quan Vũ qua năm ải chém sáu tướng Sử sách chỉ chép Quan Vũ về với Lưu Bị chứ không ghi chép cụ thể hành trình và diễn biến
17 Quan Vũ chém Sái Dương ở Cổ thành sau 3 hồi trống (trước trận Quan Độ) Lưu Bị giết Sái Dương sau trận Quan Độ
18 Tôn Sách chém Vu Cát và bị Vu Cát ám ảnh phát bệnh chết Tôn Sách bị gia nhân của Hứa Cống ám sát
19 Viên Thiệu mang 70 vạn quân ra trận Quan Độ, Tào Tháo có 7 vạn Không rõ số quân, chỉ chắc chắn quân Viên Thiệu đông và mạnh hơn
20 Trình Dục theo lệnh của Tào Tháo giả mạo thư của mẹ Từ Thứ Mẹ Từ Thứ tự nguyện viết thư gọi con[18]
21 Từ Thứ ra đi đã vòng lại để tiến cử Gia Cát Từ Thứ và Gia Cát cùng phục vụ Lưu Bị một thời gian[18]
22 Gia Cát Lượng bày kế cho Lưu Bị hỏa thiêu gò Bác Vọng Lưu Bị tự đốt Bác Vọng trước khi có Gia Cát[19]
23 Gia Cát Lượng hỏa thiêu Tân Dã Trận Tân Dã không có thật[20]
24 My phu nhân trao A Đẩu cho Triệu Vân và tử tiết, Cam phu nhân tự chạy thoát Triệu Vân cứu mẹ con Cam phu nhân ở Tràng Bản[21][22]
25 Trương Phi hét chết Hạ Hầu Kiệt ở cầu Trường Bản Trương Phi chỉ án ngữ cầu và sau đó đốt cầu, hò hét, quân Tào không ai dám lại đánh nhưng không ai chết[23]
26 Gia Cát Lượng đối đáp với quần nho Đông Ngô Gia Cát Lượng chỉ sang Đông Ngô để đề nghị liên minh
27 Ngô quốc thái nhắc Tôn Quyền gọi Chu Du theo lời dặn của Tôn Sách Tôn Sách chết mà sử không chép là dặn dò gì, bản thân Ngô quốc thái chỉ là nhân vật hư cấu
28 Tào Tháo có 83 vạn quân trong trận Xích Bích Số quân Tào chỉ khoảng 22 vạn[24]
29 Gia Cát Lượng mượn bài phú Đài Đồng Tước của Tào Thực để khích Chu Du đánh trận Xích Bích Sau trận Xích Bích, Tào Tháo mới xây đài, Tào Thực mới làm bài phú
30 Chu Du lừa Tưởng Cán trong trận Xích Bích Chu Du chối từ Tưởng Cán sau trận Xích Bích[25]
31 Gia Cát Lượng dùng "thuyền cỏ mượn tên", thu hàng vạn mũi tên của Tào Tháo trong trận Xích Bích Tôn Quyền dùng thuyền hứng mũi tên của Tào Tháo trong trận Nhu Tu năm 213
32 Hoàng Cái dùng kế khổ nhục, Hám Trạch khi dâng thư trá hàng phải đấu trí với Tào Tháo Việc gửi thư trá hàng của Hoàng Cái lập tức được Tào Tháo tin theo, không cần phải bày kế khổ nhục và cũng không cần Hám Trạch phải đấu trí với Tào Tháo[26]
33 Bàng Thống hiến kế liên hoàn trong trận Xích Bích Bàng Thống không tham gia trận Xích Bích
34 Khổng Minh cầu gió đông Khổng Minh không đóng vai trò "gọi gió" trong trận Xích Bích
35 Đường Hoa Dung, Quan Vũ tha Tào Tháo Lưu Bị chặn đánh Tào Tháo ở Hoa Dung, quân ít không ngăn cản được nên Tào Tháo thoát.
36 Khổng Minh thừa cơ chiếm cả Giang Lăng, Tương Dương từ tay Tào Nhân, nẫng tay trên của Chu Du khiến Chu Du phát uất thổ máu Tào Nhân vẫn giữ thành Tương Dương (thời Tam Quốc, Ngụy chưa từng mất nơi này), còn Chu Du chiếm được Giang Lăng năm 209
37 Thái thú Trường Sa là Hàn Huyền bị Ngụy Diên giết chết vì định giết Hoàng Trung Ngụy Diên thuyết phục được Hoàng Trung kích động các tướng sĩ không theo lệnh của Hàn Huyền, khiến Hàn Huyền buộc phải đầu hàng[27]
38 Lỗ Túc theo lệnh Tôn Quyền và Chu Du đi "đòi Kinh châu"; Lưu BịGia Cát Lượng trả ơn xương máu của người Giang Đông bằng cách chấp nhận ký giấy "mượn Kinh châu" Lưu Bị và Gia Cát Lượng phải thỉnh cầu Tôn Quyền để được bàn giao Giang Lăng, đánh đổi nửa quận Giang Hạ của Lưu Kỳ mới mất mà có
39 Chu Du chết vì bị Khổng Minh chọc tức 3 lần, trước khi chết còn uất ức than rằng: Trời đã sinh Du sao còn sinh Lượng Chu Du ốm chết, không phải do Gia Cát Lượng chọc tức, và sử sách không đề cập đến chuyện than thở gì.[28]
40 Mã Siêu cất quân báo thù cha Mã Siêu khởi binh chống Tào khi cha đang trong tay Tào. Mặt khác, Tào Tháo là người chủ động khai chiến chứ không phải là Mã Siêu[29]
41 Bàng Thống bị Trương Nhiệm bắn chết ở gò Lạc Phượng, sau đó Gia Cát Lượng bắt Trương Nhiệm Bàng Thống chết ở Lạc Thành, Lưu Bị tự chiếm Lạc Thành bắt Trương Nhiệm.[30]
42 Cuộc đọ sức giữa các hổ tướng: Trương Phi, Lã Bố, Điển Vi, Hứa Chử, Mã Siêu (Lã Bố với Trương Phi, Điển Vi, Hứa Chử; Mã Siêu với Hứa Chử; Mã Siêu với Trương Phi; Trương Phi với Hứa Chử) Tam Quốc chí chỉ ghi chép trường hợp Mã Siêu trực tiếp đối mặt với Hứa Chử trước trận mà không đề cập đến cuộc chiến tay đôi.
43 Tôn Quyền bắt giam gia quyến Gia Cát Cẩn - anh của Gia Cát Lượng, gây sức ép buộc Lưu Bị trả 3 quận Trường Sa, Linh Lăng và Quế Dương Tôn Quyền tập kích phía nam Kinh châu, chiếm 3 quận Linh Lăng, Quế Dương, Trường Sa
44 Quan Vũ một đao tới hội với Lỗ Túc năm 215 Lưu Bị một thuyền tới gặp Chu Du trước trận Xích Bích (208)
45 Quan Vũ đánh chiếm được Tương Dương lần thứ hai năm 219 Trong trận Tương Dương-Phàn Thành năm 219, Quan Vũ không chiếm được Tương Dương
46 Lã Mông bị Quan Vũ hiện hồn ám dẫn đến phát bệnh chết Lã Mông có bệnh từ trước và chết sau khi chiếm Kinh châu
47 Tào Thực làm "bài thơ bảy bước" Bài thơ do La Quán Trung sáng tác cho Tào Thực, Tào Phi chưa từng định ép chết Tào Thực
48 Cái chết của Cam Ninh trong trận Di Lăng Cam Ninh không phải do Sa Ma Kha bắn tên giết
49 Lưu Bị có 70 vạn quân trong trận Di Lăng Quân Thục chỉ có 4 vạn, ít hơn cả quân Ngô (5 vạn)[31][32]
50 Gia Cát Lượng mắng chết Vương Lãng ngoài mặt trận thời Tào Tuấn Hai người chỉ thư từ thời Tào Phi, Vương Lãng không chết
51 Kế không thành của Gia Cát Lượng Mưu kế tương tự của tướng Tống trong chiến tranh Lưu Tống-Bắc Ngụy thời Nam Bắc triều[33]
52 Trương Bào là tướng tham chiến Bắc phạt Trương Bào chết yểu, không làm tướng Thục[34]
53 Khổng Minh 6 lần ra Kỳ Sơn Khổng Minh 6 lần đánh Ngụy nhưng không trực tiếp đi cả 6 lần, trong đó chỉ ra Kỳ Sơn một vài lần
54 Khổng Minh tăng bếp lừa Tư Mã Ý Mẹo của Ngu Hủ lừa quân Khương trước đó 70 năm[35]
55 Hỏa thiêu hang Thượng Phương Không có thật
56 Khương Duy, Dương Nghi dùng tượng gỗ Khổng Minh (mới qua đời) để đánh đuổi Tư Mã Ý Khương Duy và Dương Nghi hành quân nghiêm chỉnh, không vội phát tang Gia Cát, giả cách quay lại đối đầu làm Tư Mã Ý phải rút lui[36]
57 Khương Duy bắn chết Quách Hoài Quách Hoài chết già

Thống kê[sửa | sửa mã nguồn]

  • Có nhiều sự kiện do La Quán Trung hoàn toàn hư cấu, phần lớn đề cao hơn hoặc giảm bớt cái xấu cho các nhân vật phe Thục Hán (Gia Cát Lượng, Quan Vũ, Mã Siêu, Bàng Thống).
  • Nếu không tính các sự kiện hư cấu hoàn toàn, chỉ xét các sự kiện tương tự được hư cấu thì phần lớn cũng gán công lao của nhân vật phe khác cho các nhân vật phe Thục Hán, thậm chí của các nhân vật lịch sử trước và sau đó:
    • 1 sự kiện liên quan tới Quan Vũ (chém Hoa Hùng của Tôn Kiên)
    • 4 sự kiện liên quan tới Gia Cát Lượng (thiêu gò Bác Vọng và bắt Trương Nhiệm của Lưu Bị, "tăng bếp" của Ngu Hủ thời trước, "không thành kế" của Tiêu Thừa Chi thời sau)
    • 1 sự kiện liên quan tới Tào Tháo (hiệu triệu chư hầu là Kiều Mạo)
    • 3 sự kiện "hoán công" giữa những người trong cùng phe Thục, tăng sự nhân từ của Lưu Bị và mưu trí của Gia Cát Lượng: Đánh Đốc bưu được gán cho Trương Phi, đốt Bác Vọng và bắt Trương Nhiệm gán cho Gia Cát Lượng.
  • 6 sự kiện đảo trật tự thời gian: giết Sái Dương (sau trận Quan Độ thành trước trận Quan Độ), thiêu Bác Vọng (trước khi gặp Gia Cát thành sau khi có Gia Cát), mượn phú Đài Đồng Tước (sau trận Xích Bích thành trong trận Xích Bích), gặp Tưởng Cán (sau trận Xích Bích thành trong trận Xích Bích), cái chết của Mã Đằng (sau trận Đồng Quan thành trước trận Đồng Quan), Vương Lãng thuyết Gia Cát Lượng (thời Tào Phi thành thời Tào Tuấn)

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Lê Đông Phương (2007), Kể chuyện Tam Quốc, Nhà xuất bản Đà Nẵng
  • Trịnh Phúc Điền, Khả Vĩnh Quyết, Dương Hiệu Xuân (2006), Tướng soái cổ đại Trung Hoa, tập 1, Nhà xuất bản Lao động.
  • Dịch Trung Thiên (2010), Phẩm Tam Quốc, Nhà xuất bản Công an nhân dân.
  • Trần Văn Đức (2008), Khổng Minh Gia Cát Lượng đại truyện, Nhà xuất bản Văn học
  • Thẩm Khởi Vĩ (2007), Kể chuyện Lưỡng Tấn Nam Bắc triều, Nhà xuất bản Đà Nẵng
  • Trần Thọ, Tam Quốc chí, Bùi Tùng Chi chú

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ https://vi.wikisource.org/wiki/Tam_quốc_diễn_nghĩa/Hồi_1
  2. ^ Tam quốc chí, quyển 36, Quan Vũ truyện
  3. ^ Tam quốc chí, quyển 36, Trương Phi truyện
  4. ^ https://vi.wikisource.org/wiki/Tam_quốc_diễn_nghĩa/Hồi_1
  5. ^ https://vi.wikisource.org/wiki/Tam_quốc_diễn_nghĩa/Hồi_2
  6. ^ Trịnh Phúc Điền, Khả Vĩnh Quyết, Dương Hiệu Xuân, sách đã dẫn, tr 698
  7. ^ https://vi.wikisource.org/wiki/Tam_quốc_diễn_nghĩa/Hồi_2
  8. ^ Lê Đông Phương, sách đã dẫn, tr 94
  9. ^ https://vi.wikisource.org/wiki/Tam_quốc_diễn_nghĩa/Hồi_4
  10. ^ a ă Lê Đông Phương, Vương Tử Kim, sách đã dẫn, tr 350
  11. ^ https://vi.wikisource.org/wiki/Tam_quốc_diễn_nghĩa/Hồi_4
  12. ^ Lê Đông Phương, Vương Tử Kim, sách đã dẫn, tr 371
  13. ^ Lê Đông Phương, Vương Tử Kim, sách đã dẫn, tr 352
  14. ^ a ă Vương Tử Kim, Lê Đông Phương, sách đã dẫn, tr 353
  15. ^ a ă Lê Đông Phương, sách đã dẫn, tr 51
  16. ^ Trịnh Phúc Điền, Khả Vĩnh Quyết, Dương Hiệu Xuân, sách đã dẫn, tr 522
  17. ^ Lê Đông Phương, sách đã dẫn, tr 96
  18. ^ a ă Trần Văn Đức, sách đã dẫn, tr 116
  19. ^ Lê Đông Phương, sách đã dẫn, tr 111. Các sử gia căn cứ theo truyện Lý Điển. Lý Điển tham gia trận này trước trận Nghiệp Thành (204). Gia Cát Lượng đến theo Lưu Bị từ năm 207
  20. ^ Dịch Trung Thiên, sách đã dẫn, tập 1, tr 360
  21. ^ Lê Đông Phương, sách đã dẫn, tr 392
  22. ^ Trịnh Phúc Điền, Khả Vĩnh Quyết, Dương Hiệu Xuân, sách đã dẫn, tr 647
  23. ^ Trịnh Phúc Điền, Khả Vĩnh Quyết, Dương Hiệu Xuân, sách đã dẫn, tr 619
  24. ^ Lê Đông Phương (2007), sách đã dẫn, tr 197
  25. ^ Dịch Trung Thiên, sách đã dẫn, tập 2, tr 395.
  26. ^ Lê Đông Phương (2007), sách đã dẫn, tr 213
  27. ^ Trần Văn Đức, sách đã dẫn, tr 160
  28. ^ Trịnh Phúc Điền, Khả Vĩnh Quyết, Dương Hiệu Xuân, sách đã dẫn, tr 767
  29. ^ Trịnh Phúc Điền, Khả Vĩnh Quyết, Dương Hiệu Xuân, Sđd, trang 672
  30. ^ Trần Văn Đức, sách đã dẫn, tr 254
  31. ^ Lê Đông Phương, sách đã dẫn, tr 285
  32. ^ Trần Văn Đức, sách đã dẫn, tr 350
  33. ^ Thẩm Khởi Vĩ, sách đã dẫn, tr 327
  34. ^ Lê Đông Phương, sách đã dẫn, tr 394
  35. ^ Trịnh Phúc Điền, Khả Vĩnh Quyết, Dương Hiệu Xuân, sách đã dẫn, tr 438
  36. ^ Gia Cát Lượng truyện Trần Thọ, Tam Quốc chí, Gia Cát Lượng truyện