Dark web

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Dark web - tầng dưới cùng của không gian mạng

Dark web (tạm dịch: web tối) là những nội dung mạng World Wide Web nằm trong darknet trực tuyến nhưng không thể truy cập bằng những cách thông thường mà phải sử dụng các phần mềm chuyên biệt.[1][2] Dark web là một phần nhỏ của deep web, một thế giới mạng mà các công cụ tìm kiếm như Google hay Bing không hiển thị ra. Deep webdark web là hai thuật ngữ thường bị người dùng internet nhầm lẫn.[3][4][5][6][7]

Dark web bao gồm nhiều hệ thống mạng ngang hàng nhỏ cũng như các mạng thông dụng khác như Tor, Freenet, I2PRiffle do các tổ chức công cộng hay cá nhân tạo lập.[8] Trình duyệt dark web Tor đôi khi được gọi là onionland (thế giới của củ hành)[9] vì các trang mạng của nó có đuôi là .onion cũng như vì công nghệ bảo mật danh tính nhiều tầng giống như nhiều lớp của một củ hành.

Thuật ngữ[sửa | sửa mã nguồn]

Dark web thường xuyên bị nhầm lẫn với deep web. Deep web là không gian mạng bị ẩn trên các công cụ tìm kiếm thông thường và dark web là một phần của deep web. Sự nhầm lẫn hai khái niệm bắt đầu xuất hiện từ khoảng năm 2009,[10] nhất là từ sau vụ triệt phá chợ đen ảo Silk Road năm 2013.[11][12][13] Dù vậy, các hãng thông tấn đã được kêu gọi cần phân biệt hai khái niệm này.[5][14][15][16]

Định nghĩa[sửa | sửa mã nguồn]

Bài chi tiết: Darknet

Các trang web darknet chỉ có thể được truy cập bằng một số trình duyệt đặc biệt như Tor ("The Onion Routing") và I2P ("Invisible Internet Project").[17] Trong đó, Tor là phần mềm phổ biến với người dụng mạng qua đuôi web ".onion".[18] Tor tập trung vào các cách truy cập mạng nặc danh, còn I2P cho phép người dùng tạo lập và duy trì trang web.[19] Người dùng darknet gần như ẩn danh hoàn toàn do cấu trúc bảo mật nhiều lớp, dữ liệu giữa hai bên (người dùng và trang web) được mã hóa và truyền qua nhiều mạng trung gian, kết nối thay đổi liên tục. Các thông tin như vị trí địa lý, IP của cả người dùng và chủ trang web đều không thể tìm ra, tạo điều kiện cho các hoạt động nói chuyện, trao đổi tài liệu diễn ra không e ngại.[20][21]

Nội dung trên Dark web[sửa | sửa mã nguồn]

Một nghiên cứu tháng 12/2014 của GS. Gareth Owen (Đại học Portsmouth) đã chỉ ra những nội dung được tìm kiếm nhiều nhất trên công cụ Tor là khiêu dâm trẻ em, sau đó là chợ đen.[22][23]

Tháng 7 năm 2017, Roger Dingledine, một trong ba sáng lập viên của Tor Project, cho biết Facebook cũng có mạng ẩn trên không gian dark web.[24][25][26]

Chợ đen[sửa | sửa mã nguồn]

Nhiều hoạt động thương mại bất hợp pháp diễn ra trên Dark web, ví dụ như: buôn bán tiền giả, thẻ ngân hàng hay tài khoản mạng bị đánh cắp, súng, ma túy và các chất kích thích, các sản phẩm không rõ nguồn gốc khác.

Khủng bố[sửa | sửa mã nguồn]

Vì tính ẩn danh cao, nhiều tổ chức tội phạm khủng bố như IS sử dụng không gian Dark web để phát tán các nội dung đến người dùng.

Khiêu dâm[sửa | sửa mã nguồn]

Khiêu dâm trẻ em, ngược đãi hoặc làm tình với động vật, phát tán video quay lén là những nội dung hiện hữu trên dark web. Các nội dung này đều bị các tổ chức bảo vệ trẻ em cũng như các nước trên thế giới lên án và cố gắng dẹp bỏ.

Lừa đảo[sửa | sửa mã nguồn]

Đã có những báo cáo về các vụ thuê người trên dark web để hành hạ hoặc giết người khác,[27][28] tuy vậy, các sự việc này được cho chỉ là trò lừa.[29][30] Nhiều người cũng tin rằng có thể tìm và thuê sát nhân trên dark web, tuy nhiên, các bằng chứng điều tra cho thấy những thông tin này đều là giả.[31][32][33]

Truyền thông[sửa | sửa mã nguồn]

Các kênh tin tức như ABC News (Úc) từng có một vài bài báo nghiên cứu không gian mạng darknet.[34] Tạp chí Vanity Fair cũng từng xuất bản một chuyên đề có tên "The Other Internet" vào tháng 10 năm 2016, nói về sự gia tăng số người dùng darknet và những nguy cơ của nó. Tháng 10 năm 2018, một nghiên cứu đã chỉ ra khoảng 60% người Úc đang dần mất hứng thú với mạng internet thông thường và chuyển sang thử nghiệm dark web.[35] Các chủ đề khác bao gồm các phiên bản thương mại điện tử của thị trường chợ đen thông thường, cộng đồng mạng từ TheRealDeal và vai trò của bảo mật hoạt động.[36]

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Greenberg, Andy (ngày 19 tháng 11 năm 2014). “Hacker Lexicon: What Is the dark web?”. Wired. Bản gốc lưu trữ ngày 30 tháng 8 năm 2015. Truy cập ngày 27 tháng 8 năm 2015. 
  2. ^ Egan, Matt (ngày 12 tháng 1 năm 2015). “What is the dark web? How to access the dark website – How to turn out the lights and access the dark web (and why you might want to)”. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 6 năm 2015. Truy cập ngày 18 tháng 6 năm 2015. 
  3. ^ Solomon, Jane (ngày 6 tháng 5 năm 2015). “The Deep Web vs. The dark web”. Bản gốc lưu trữ ngày 9 tháng 5 năm 2015. Truy cập ngày 26 tháng 5 năm 2015. 
  4. ^ Greenberg, Andy (ngày 19 tháng 11 năm 2014). “Hacker Lexicon: What Is the dark web?”. Wired. Bản gốc lưu trữ ngày 7 tháng 6 năm 2015. Truy cập ngày 6 tháng 6 năm 2015. “Clearing Up Confusion – Deep Web vs. dark web”. BrightPlanet. Bản gốc lưu trữ ngày 16 tháng 5 năm 2015. 
  5. ^ a ă NPR Staff (ngày 25 tháng 5 năm 2014). “Going Dark: The Internet Behind The Internet”. Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 5 năm 2015. Truy cập ngày 29 tháng 5 năm 2015. 
  6. ^ The dark web Revealed. Popular Science. pp. 20–21
  7. ^ Greenberg, Andy (ngày 19 tháng 11 năm 2014). “Hacker Lexicon: What Is the dark web?”. Wired. Bản gốc lưu trữ ngày 7 tháng 6 năm 2015. Truy cập ngày 6 tháng 6 năm 2015. 
  8. ^ “Clearnet vs hidden services – why you should be careful”. DeepDotWeb. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 6 năm 2015. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2015. 
  9. ^ Chacos, Brad (ngày 12 tháng 8 năm 2013). “Meet Darknet, the hidden, anonymous underbelly of the searchable Web”. Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 8 năm 2015. Truy cập ngày 16 tháng 8 năm 2015. 
  10. ^ Beckett, Andy (ngày 26 tháng 11 năm 2009). “The dark side of the internet”. Bản gốc lưu trữ ngày 8 tháng 9 năm 2013. Truy cập ngày 9 tháng 8 năm 2015. 
  11. ^ Deep Web (film)
  12. ^ Daily Mail Reporter (ngày 11 tháng 10 năm 2013). “The disturbing world of the Deep Web, where contract killers and drug dealers ply their trade on the internet”. Bản gốc lưu trữ ngày 30 tháng 10 năm 2013. Truy cập ngày 25 tháng 5 năm 2015. 
  13. ^ “NASA is indexing the 'Deep Web' to show mankind what Google won't”. Fusion. Bản gốc lưu trữ ngày 30 tháng 6 năm 2015. 
  14. ^ “Clearing Up Confusion – Deep Web vs. Dark Web”. BrightPlanet. Bản gốc lưu trữ ngày 16 tháng 5 năm 2015. 
  15. ^ Solomon, Jane (ngày 6 tháng 5 năm 2015). “The Deep Web vs. The Dark Web”. Bản gốc lưu trữ ngày 9 tháng 5 năm 2015. Truy cập ngày 26 tháng 5 năm 2015. 
  16. ^ Greenberg, Andy (ngày 19 tháng 11 năm 2014). “Hacker Lexicon: What Is the Dark Web?”. Bản gốc lưu trữ ngày 7 tháng 6 năm 2015. Truy cập ngày 6 tháng 6 năm 2015. 
  17. ^ “The Deep Web and Its Darknets – h+ Media”. h+ Media. 29 tháng 6 năm 2015. Bản gốc lưu trữ ngày 6 tháng 7 năm 2015. Truy cập ngày 18 tháng 11 năm 2016. 
  18. ^ “The 21st Century DarkNet Market: Lessons from the Fall of Silk Road: Start Your Search!”. eds.b.ebscohost.com. Truy cập ngày 26 tháng 10 năm 2016. 
  19. ^ Crenshaw, Adrian. “Darknets and hidden servers: Identifying the true ip/network identity of i2p service hosts, Black Hat (2011)”. 
  20. ^ Moore, Daniel (2016). “Cryptopolitik and the Darknet”. Survival (00396338) 58 (1): 7–38. 32p. doi:10.1080/00396338.2016.1142085. 
  21. ^ Darknet, Social Media, and Extremism: Addressing Indonesian Counterterrorism on the Internet Lưu trữ 2017-06-04 tại Wayback Machine.
  22. ^ Mark, Ward (ngày 30 tháng 12 năm 2014). “Tor's most visited hidden sites host child abuse images”. BBC News. Bản gốc lưu trữ ngày 25 tháng 4 năm 2015. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2015. 
  23. ^ Paul, Kari (ngày 9 tháng 12 năm 2015). “I Bought Adorable Cookies on the Deep Web”. tufan. Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 12 năm 2015. Truy cập ngày 10 tháng 12 năm 2015. 
  24. ^ tweet_btn(), Iain Thomson in San Francisco 29 Jul 2017 at 09:32. “Dark web doesn't exist, says Tor's Dingledine. And folks use network for privacy, not crime”. Bản gốc lưu trữ ngày 31 tháng 7 năm 2017. Truy cập ngày 31 tháng 7 năm 2017. 
  25. ^ Moore, Daniel (2016). “Cryptopolitik and the Darknet”. Survival: Global Politics and Strategy 58: 7–38. doi:10.1080/00396338.2016.1142085. 
  26. ^ Cox, Joseph (ngày 1 tháng 2 năm 2016). “Study Claims Dark Web Sites Are Most Commonly Used for Crime”. Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 3 năm 2016. Truy cập ngày 20 tháng 3 năm 2016. 
  27. ^ Holden, Alex (10 tháng 2 năm 2015). “Ukraine crisis: Combatants scouring dark web for advice on bridge bombing and anti-tank missiles”. Bản gốc lưu trữ ngày 29 tháng 5 năm 2015. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2015. 
  28. ^ Greenberg, Andy (18 tháng 11 năm 2013). “Meet The 'Assassination Market' Creator Who's Crowdfunding Murder With Bitcoins”. Forbes. Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 9 năm 2015. Truy cập ngày 29 tháng 8 năm 2015. 
  29. ^ Cox1, Joseph (18 tháng 5 năm 2016). “This Fake Hitman Site Is the Most Elaborate, Twisted Dark Web Scam Yet”. Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 6 năm 2016. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2016. 
  30. ^ Ormsby, Eileen (3 tháng 8 năm 2012). “Conversation with a hitman (or not)”. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 9 năm 2015. Truy cập ngày 29 tháng 8 năm 2015. 
  31. ^ Ormsby, Eileen (29 tháng 8 năm 2015). “Waiting in the Red Room”. Bản gốc lưu trữ ngày 29 tháng 8 năm 2015. Truy cập ngày 29 tháng 8 năm 2015. 
  32. ^ Howell O'Neill, Patrick (28 tháng 8 năm 2015). “Dark Net site promised to livestream torture and execution of 7 ISIS jihadists”. Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 9 năm 2015. Truy cập ngày 29 tháng 8 năm 2015. 
  33. ^ “The Deep Web and its Darknets”. 29 tháng 6 năm 2015. 
  34. ^ Viney, Steven (27 tháng 1 năm 2016). “Print Email Facebook Twitter More What is the dark net, and how will it shape the future of the digital age?”. ABC. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 10 năm 2016. 
  35. ^ Rozner, Gideon. “Inside the Intellectual Dark Web.” Institute of Public Affairs Review, vol. 70, no. 3, Oct. 2018, pp. 6–11. EBSCOhost, 199.245.164.25:2048/login?url=http://search.ebscohost.com/login.aspx?direct=true&db=aph&A N=134723587&site=ehost-live&scope=site.
  36. ^ “The Other Internet”. Vanity Fair 58. 

Đọc thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

Bản mẫu:Tor project Bản mẫu:I2P