Di tích quốc gia đặc biệt

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Các di tích quốc gia đặc biệt ở Việt Nam được xếp hạng đợt 1 và 2

Di tích quốc gia đặc biệt là những di tích Việt Nam có giá trị đặc biệt tiêu biểu của quốc gia. Di tích quốc gia đặc biệt do Thủ tướng Chính phủ quyết định xếp hạng trên cơ sở lựa chọn các di tích quan trọng đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng là di tích quốc gia.

Hiện nay, qua 6 đợt xếp hạng, Việt Nam có tổng số 72 di tích quốc gia đặc biệt được xếp hạng, trong đó Hà Nội là địa phương sở hữu 13 di tích quốc gia đặc biệt, tiếp đó là các tỉnh Quảng Ninh, Bắc Ninh, Thanh Hóa, Ninh Bình với 04 di tích quốc gia đặc biệt, có tới 29 di tích thuộc vùng châu thổ sông Hồng. Các Di sản thế giới tại Việt Nam đều được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt.

Phân loại[sửa | sửa mã nguồn]

Trong số 72 di tích quốc gia đặc biệt quan trọng của Việt Nam sau 6 đợt xếp hạng có:

Thủ tướng Chính phủ là người ra quyết định xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt đồng thời quyết định việc đề nghị Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hiệp Quốc (UNESCO) xem xét đưa di tích tiêu biểu của Việt Nam vào Danh mục di sản thế giới.[1]

Danh sách các di tích quốc gia đặc biệt[sửa | sửa mã nguồn]

STT Tên di tích Địa điểm Loại hình di tích Năm công nhận Ghi chú
1 Khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long-Hà Nội Quận Ba Đình, Hà Nội Di tích lịch sử và khảo cổ 2009 Di sản thế giới
2 Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng Huyện Bố Trạch và Minh Hóa, Quảng Bình Di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh 2009 Di sản thế giới
3 Chiến trường Điện Biên Phủ Thành phố Điện Biên Phủ, huyện Điện Biên và Tuần Giáo, Điện Biên Di tích lịch sử 2009, 2015 Năm 2015, bổ sung 23 địa điểm vào di tích đã được xếp hạng năm 2009
4 Quần thể di tích Cố đô Huế Thành phố Huế, thị xã Hương Thủy, thị xã Hương Trà, huyện Phú Vang và Phú Lộc, Thừa Thiên-Huế Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật 2009 Di sản thế giới

Di sản văn hóa phi vật thể đại diện cho nhân loại Nhã Nhạc, Âm nhạc cung đình Việt Nam

Di sản tư liệu khu vực châu Á-Thái Bình Dương Châu bản Triều Nguyễn

Lưu giữ Bảo vật quốc gia Cửu đỉnh, Cửu vị thần công, Đại Hồng Chung chùa Thiên Mụ, Áo tế giao, Ngai vua triều Nguyễn, Bộ sưu tập Vạc đồng thời chúa Nguyễn, Bia Khiêm Cung Ký

5 Khu lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch Quận Ba Đình, Hà Nội Di tích lịch sử 2009[2]
6 Dinh Độc Lập Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh Di tích lịch sử 2009
7 Đền Hùng Thành phố Việt Trì, huyện Lâm Thao và Phù Ninh, Phú Thọ Di tích lịch sử 2009 Lưu giữ Bảo vật quốc gia Trống đồng Đền Hùng
8 Đô thị cổ Hội An Thành phố Hội An, Quảng Nam Di tích kiến trúc nghệ thuật 2009 Di sản thế giới
9 Khu đền tháp Mỹ Sơn Huyện Duy Xuyên, Quảng Nam Di tích kiến trúc nghệ thuật 2009 Di sản thế giới
10 Vịnh Hạ Long Thành phố Hạ Long và Cẩm Phả, huyện Vân Đồn, Quảng Ninh Danh lam thắng cảnh 2009 Di sản thế giới
11 Cố đô Hoa Lư Huyện Hoa Lư, Ninh Bình Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật 2012[3]: Di sản thế giới (Thuộc Quần thể danh thắng Tràng An)

Lưu giữ Bảo vật quốc gia Cột đá kinh Phật chùa Nhất Trụ

12 Khu lưu niệm Chủ tịch Tôn Đức Thắng tại Mỹ Hòa Hưng Thành phố Long Xuyên, An Giang Di tích lịch sử 2012
13 Căn cứ Trung ương cục miền Nam Huyện Tân Biên, Tây Ninh Di tích lịch sử 2012
14 Nhà tù Côn Đảo Huyện Côn Đảo, Bà Rịa - Vũng Tàu Di tích lịch sử 2012
15 Những địa điểm khởi nghĩa Yên Thế Huyện Yên Thế, Việt Yên, Tân Yên và Yên Dũng, Bắc Giang Di tích lịch sử 2012
16 Pác Bó Huyện Hà Quảng, Cao Bằng Di tích lịch sử 2012
17 Lam Kinh Huyện Thọ Xuân và Ngọc Lặc, Thanh Hóa Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật 2012 Lưu giữ Bảo vật quốc gia Bia Vĩnh Lăng Lam Kinh và Bia Khôn Nguyên Chí Đức Chi Bi
18 Tân Trào Huyện Sơn Dương và Yên Sơn, Tuyên Quang Di tích lịch sử 2012
19 Thành nhà Hồ Huyện Vĩnh Lộc, Thanh Hóa Di tích lịch sử, kiến trúc nghệ thuật và khảo cổ 2012 Di sản thế giới
20 Tràng An - Tam Cốc - Bích Động Thành phố Ninh Bình, huyện Hoa Lư, Gia Viễn và Nho Quan, Ninh Bình Danh lam thắng cảnh 2012 Di sản thế giới (Thuộc Quần thể danh thắng Tràng An)
21 Văn Miếu - Quốc Tử Giám Quận Ba Đình và Đống Đa, Hà Nội Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật 2012 Lưu giữ Bảo vật quốc gia và Di sản tư liệu thế giới 82 Bia tiến sĩ các khoa thi triều Lê-Mạc ở Văn Miếu-Quốc Tử Giám
22 Yên Tử Thành phố Uông Bí và thị xã Đông Triều, Quảng Ninh Di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh 2012 Đề cử Di sản thế giới (Nằm trong Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử)
23 Khu lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Kim Liên Huyện Nam Đàn, Nghệ An Di tích lịch sử 2012
24 Cổ Loa Huyện Đông Anh, Hà Nội Di tích lịch sử, kiến trúc nghệ thuật và khảo cổ 2012
25 An toàn khu (ATK) Định Hóa Huyện Định Hóa, Thái Nguyên Di tích lịch sử 2012
26 Đền Trần và Chùa Phổ Minh Thành phố Nam Định, Nam Định Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật 2012 Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Lễ hội đền Trần
27 Bạch Đằng Thị xã Quảng Yên và thành phố Uông Bí, Quảng Ninh Di tích lịch sử 2012
28 Chùa Keo Huyện Vũ Thư, Thái Bình Di tích kiến trúc nghệ thuật 2012
29 Côn Sơn-Kiếp Bạc Thị xã Chí Linh, Hải Dương Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật 2012 Lưu giữ Bảo vật quốc gia Bia "Thanh Hư Động"

Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Lễ hội Kiếp Bạc, Lễ hội Côn Sơn

30 Khu lưu niệm Nguyễn Du Huyện Nghi Xuân, Hà Tĩnh Di tích lịch sử 2012
31 Óc Eo-Ba Thê Huyện Thoại Sơn, An Giang Di tích kiến trúc nghệ thuật và khảo cổ 2012 Dự kiến đề cử Di sản thế giới
32 Gò Tháp Huyện Tháp Mười, Đồng Tháp Di tích kiến trúc nghệ thuật và khảo cổ 2012
33 Hồ Ba Bể Huyện Ba Bể, Bắc Kạn Danh lam thắng cảnh 2012 Đề cử Di sản thế giới
34 Vườn quốc gia Cát Tiên Đồng Nai-Bình Phước-Lâm Đồng Danh lam thắng cảnh 2012 Đề cử Di sản thế giới
35 Đường Trường Sơn-Đường Hồ Chí Minh Nghệ An-Hà Tĩnh-Quảng Bình-Quảng Trị-Thừa Thiên-Huế-Quảng Nam-Kon Tum-Gia Lai-Đăk Lăk-Đăk Nông-Bình Phước Di tích lịch sử 2013[4]
36 Đền Hai Bà Trưng Huyện Mê Linh, Hà Nội Di tích lịch sử 2013 Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Lễ hội đền Hai Bà Trưng tại Mê Linh
37 Đền Hát Môn Huyện Phúc Thọ, Hà Nội Di tích lịch sử 2013 Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Lễ hội Hát Môn
38 Khu di tích nhà Trần tại Đông Triều Thị xã Đông Triều, Quảng Ninh Di tích lịch sử 2013 Đề cử Di sản thế giới (Nằm trong Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử)
39 Rừng Trần Hưng Đạo Huyện Nguyên Bình, Cao Bằng Di tích lịch sử 2013
40 Đôi bờ Hiền Lương-Bến Hải Huyện Gio Linh và Vĩnh Linh, Quảng Trị Di tích lịch sử 2013
41 Thành cổ Quảng Trị và những địa điểm lưu niệm sự kiện 81 ngày đêm năm 1972 Thị xã Quảng Trị, huyện Triệu Phong và Hải Lăng, Quảng Trị Di tích lịch sử 2013
42 Chiến thắng Chương Thiện Thành phố Vị Thanh và huyện Long Mỹ, Hậu Giang Di tích lịch sử 2013
43 Đền Phù Đổng Huyện Gia Lâm, Hà Nội Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật 2013 Di sản văn hóa phi vật thể đại diện cho nhân loại Hội Gióng tại Đền Sóc và Đền Phù Đổng
44 Hồ Hoàn Kiếm và Đền Ngọc Sơn Quận Hoàn Kiếm, Hà Nội Di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh 2013
45 Đình Tây Đằng Huyện Ba Vì, Hà Nội Di tích kiến trúc nghệ thuật 2013
46 Chùa Bút Tháp Huyện Thuận Thành, Bắc Ninh Di tích kiến trúc nghệ thuật 2013 Lưu giữ Bảo vật quốc gia Tượng Quan Âm nghìn mắt nghìn tay chùa Bút Tháp
47 Chùa Dâu Huyện Thuận Thành, Bắc Ninh Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật 2013
48 Quần đảo Cát Bà Huyện Cát Hải, Hải Phòng Danh lam thắng cảnh 2013 Đề cử Di sản thế giới
49 Khu lăng mộ và đền thờ các vị vua triều Lý Thị xã Từ Sơn, Bắc Ninh Di tích lịch sử 2014
50 Khu lăng mộ và đền thờ các vị vua triều Trần Huyện Hưng Hà, Thái Bình Di tích lịch sử 2014
51 Khu đền thờ Tây Sơn Tam Kiệt Huyện Tây Sơn, Bình Định Di tích lịch sử 2014
52 Địa điểm Chiến thắng Rạch Gầm-Xoài Mút Huyện Châu Thành, Tiền Giang Di tích lịch sử 2014
53 Nhà tù Sơn La Thành phố Sơn La, Sơn La Di tích lịch sử 2014
54 Trại giam Phú Quốc Huyện Phú Quốc, Kiên Giang Di tích lịch sử 2014
55 Địa đạo Vịnh Mốc và hệ thống làng hầm Vĩnh Linh Huyện Vĩnh Linh, Quảng Trị Di tích lịch sử 2014 Dự kiến đề cử Di sản thế giới
56 Khu di tích Bà Triệu Huyện Hậu Lộc, Thanh Hóa Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật 2014
57 Chùa Thầy và khu núi đá Sài Sơn, Hoàng Xá, Phượng Cách Huyện Quốc Oai, Hà Nội Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật 2014 Lưu giữ Bảo vật quốc gia Bộ tượng Di Đà Tam Tôn chùa Thầy
58 Chùa Tây Phương Huyện Thạch Thất, Hà Nội Di tích kiến trúc nghệ thuật 2014 Lưu giữ Bảo vật quốc gia Tượng Phật giáo thời Tây Sơn chùa Tây Phương
59 Chùa Phật Tích Huyện Tiên Du, Bắc Ninh Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật 2014 Lưu giữ Bảo vật quốc gia Tượng Phật A Di Đà chùa Phật Tích
60 Đền Sóc Huyện Sóc Sơn, Hà Nội Di tích kiến trúc nghệ thuật 2014 Di sản văn hóa phi vật thể đại diện cho nhân loại Hội Gióng tại Đền Sóc và Đền Phù Đổng
61 Khu di tích Phố Hiến Thành phố Hưng Yên, Hưng Yên Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật 2014
62 Cát Tiên Huyện Cát Tiên, Lâm Đồng Di tích khảo cổ 2014 Dự kiến đề cử Di sản thế giới
63 Khu di tích và đền thờ Nguyễn Bỉnh Khiêm Huyện Vĩnh Bảo, Hải Phòng Di tích lịch sử 2015[5]
64 Đền Trần Thương Huyện Lý Nhân, Hà Nam Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật 2015
65 Tháp Bình Sơn Huyện Sông Lô, Vĩnh Phúc Di tích kiến trúc nghệ thuật 2015
66 Tây Thiên-Tam Đảo Huyện Tam Đảo, Vĩnh Phúc Di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh 2015
67 Căn cứ Bộ chỉ huy Quân giải phóng miền Nam Việt Nam Huyện Lộc Ninh, Bình Phước Di tích lịch sử 2015
68 Chùa Vĩnh Nghiêm Huyện Yên Dũng, Bắc Giang Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật 2015 Di sản tư liệu khu vực châu Á-Thái Bình Dương Mộc bản kinh Phật thiền phái Trúc Lâm Yên Tử chùa Vĩnh Nghiêm

Đề cử Di sản thế giới (Nằm trong Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử)

Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Lễ hội chùa Vĩnh Nghiêm

69 Địa đạo Củ Chi Huyện Củ Chi, Thành phố Hồ Chí Minh Di tích lịch sử 2015
70 Tháp Chăm Dương Long Huyện Tây Sơn, Bình Định Di tích kiến trúc nghệ thuật 2015
71 Hang Con Moong và các di tích phụ cận Huyện Thạch Thành, Thanh Hóa Di tích khảo cổ 2015 Đề cử Di sản thế giới
72 Mộ cự thạch Hàng Gòn Thị xã Long Khánh, Đồng Nai Di tích khảo cổ 2015

Các đề cử mới[sửa | sửa mã nguồn]

  1. Tỉnh Hà Giang: Cao nguyên đá Đồng Văn (Huyện Yên Minh, Đồng Văn, Mèo Vạc và Quản Bạ).
  2. Tỉnh Vĩnh Phúc: Di chỉ khảo cổ Đồng Đậu (Huyện Yên Lạc).
  3. Tỉnh Cao Bằng: Khu di tích Đông Khê và các di tích chiến thắng trong chiến dịch Biên giới năm 1950 (Huyện Thạch An).
  4. Tỉnh Lạng Sơn: Khu di tích Thất Khê và các di tích chiến thắng trong chiến dịch Biên giới năm 1950 (Huyện Tràng Định).
  5. Tỉnh Bắc Ninh: Lăng và đền thờ Kinh Dương Vương (Huyện Thuận Thành)
  6. Thành phố Hà Nội: Chùa Hương Tích và khu vực Hương Sơn (Huyện Mỹ Đức); Đình Chu Quyến (Huyện Ba Vì), Làng cổ Đường Lâm (Thị xã Sơn Tây).
  7. Tỉnh Nam Định: Khu di tích Phủ Dầy (Huyện Vụ Bản).
  8. Tỉnh Ninh Bình: Nhà thờ đá Phát Diệm (Huyện Kim Sơn).
  9. Tỉnh Quảng Trị: Khu lưu niệm Tổng bí thư Lê Duẩn (Huyện Triệu Phong).
  10. Tỉnh Quảng Nam: Phật viện Đồng Dương (Huyện Thăng Bình).
  11. Tỉnh Quảng Ngãi: Khu di tích Sa Huỳnh (Huyện Đức Phổ); Khu di tích Khởi nghĩa Ba Tơ (Huyện Ba Tơ); Khu chứng tích Sơn Mỹ (Thành phố Quảng Ngãi).
  12. Tỉnh Khánh Hòa: Khu di tích Tháp Bà (Ponagar) (Thành phố Nha Trang).
  13. Ninh Thuận: Tháp Hòa Lai (Huyện Thuận Bắc); Khu di tích Tháp Poklongiarai (Thành phố Phan Rang-Tháp Chàm).
  14. Tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu: Nhà lớn Long Sơn (Thành phố Vũng Tàu).
  15. Tỉnh An Giang: Khu chứng tích Ba Chúc (Huyện Tri Tôn).
  16. Tỉnh Quảng Ninh: Khu di tích Đền Cửa Ông (Thành phố Cẩm Phả).
  17. Tỉnh Kon Tum: Chiến thắng Đăk Tô-Tân Cảnh (Huyện Đăk Tô), Ngục Kon Tum (Thành phố Kon Tum).
  18. Tỉnh Bến Tre: Khu lưu niệm Nguyễn Đình Chiểu (Huyện Ba Tri), Khu di tích Đồng Khởi Bến Tre (Huyện Mỏ Cày Nam).
  19. Tỉnh Thanh Hóa: Quần thể di tích và danh thắng Núi Đọ, Đông Sơn, Hàm Rồng, Sông Mã (Thành phố Thanh Hóa).

Di sản thế giới[sửa | sửa mã nguồn]

Hiện tại, Việt Nam đã có 9 di tích quốc gia đặc biệt được UNESCO công nhận trong 8 Di sản thế giới gồm:

  1. Vịnh Hạ Long, được công nhận năm 1994 theo tiêu chí (vii) và năm 2000 theo tiêu chí (viii).
  2. Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, năm 2003, là di sản thiên nhiên thế giới theo tiêu chí (viii).
  1. Quần thể di tích Cố đô Huế, năm 1993, là di sản văn hóa thế giới theo tiêu chí (iv).
  2. Phố Cổ Hội An, năm 1999, là di sản văn hóa thế giới theo tiêu chí (ii) (v).
  3. Thánh địa Mỹ Sơn, năm 1999, là di sản văn hóa thế giới theo tiêu chí (ii) (iii).
  4. Khu di tích trung tâm Hoàng thành Thăng Long, năm 2010, là di sản văn hóa thế giới theo tiêu chí (ii) (iii) và (vi).
  5. Thành nhà Hồ, năm 2011, là di sản văn hóa thế giới theo tiêu chí (ii) và (iv)
  1. Quần thể danh thắng Tràng An, năm 2014, theo các tiêu chí (vii) và (viii) của một di sản thiên nhiên thế giới và tiêu chí (V) của một di sản văn hóa thế giới. Di sản thế giới kép này gồm 2 di tích quốc gia đặc biệt là Khu thắng cảnh Tràng An - Tam Cốc - chùa Bích ĐộngQuần thể di tích Cố đô Hoa Lư.
  • Những đề cử trong tương lai:
  1. Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử bao gồm 4 khu di tích quốc gia đặc biệt là Khu di tích lịch sử và danh thắng Yên Tử, Khu di tích lịch sử Nhà Trần tại Đông Triều, Khu di tích lịch sử Bạch Đằng và Khu di tích lịch sử - kiến trúc nghệ thuật Côn Sơn - Kiếp Bạc. Và Chùa Vĩnh Nghiêm đang đề cử là di tích quốc gia đặc biệt.
  2. Hồ Ba Bể
  3. Vườn quốc gia Cát Tiên
  4. Quần đảo Cát Bà

Hình ảnh một số di tích quốc gia đặc biệt[sửa | sửa mã nguồn]

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Thủ tục xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt
  2. ^ Quyết định số 1272/QĐ-TTg ngày 12 tháng 08 năm 2009 của Thủ tướng Chính phủ về việc xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt.
  3. ^ Quyết định số 548/QĐ-TTg ngày 10 tháng 05 năm 2012 của Thủ tướng Chính phủ về việc xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt.
  4. ^ Công nhận thêm 14 di tích quốc gia đặc biệt
  5. ^ 14 di tích được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]