Di tích quốc gia đặc biệt

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Các di tích quốc gia đặc biệt ở Việt Nam được xếp hạng đợt 1 và 2

Di tích quốc gia đặc biệt là những di tích Việt Nam có giá trị đặc biệt tiêu biểu của quốc gia. Di tích quốc gia đặc biệt do Thủ tướng Chính phủ quyết định xếp hạng trên cơ sở lựa chọn các di tích quan trọng đã được Bộ Văn hóa thể thao du lịch xếp hạng là di tích quốc gia.

Hiện nay, qua 5 đợt xếp hạng, Việt Nam có tổng số 62 di tích quốc gia đặc biệt được xếp hạng, trong đó Hà Nội là địa phương sở hữu 12 di tích quốc gia đặc biệt, tiếp đó là các tỉnh Quảng Ninh, Quảng Trị, Bắc Ninh với 04 di tích quốc gia đặc biệt, có tới 25 di tích thuộc vùng châu thổ sông Hồng. Các Di sản thế giới tại Việt Nam đều được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt.

Phân loại[sửa | sửa mã nguồn]

Trong số 62 di tích quốc gia đặc biệt quan trọng của Việt Nam sau 5 đợt xếp hạng có:

Thủ tướng Chính phủ là người ra quyết định xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt đồng thời quyết định việc đề nghị Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hiệp Quốc (UNESCO) xem xét đưa di tích tiêu biểu của Việt Nam vào Danh mục di sản thế giới.[1]

Danh sách các di tích quốc gia đặc biệt[sửa | sửa mã nguồn]

Các di tích quốc gia đặc biệt đợt 1, 2[sửa | sửa mã nguồn]

Ngày 12 tháng 8 năm 2009, lần đầu tiên 10 di tích quốc gia đặc biệt của Việt Nam được công nhận.[2] Tháng 3/2012, Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch có văn bản đề nghị Thủ tướng Chính phủ Việt Nam xem xét xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt đợt 2 cho 13 di tích, danh lam thắng cảnh Việt Nam trên cơ sở xem xét đề nghị của các địa phương và ý kiến thống nhất của Hội đồng Di sản văn hoá quốc gia.[3] Ngày 10/5/2012 Thủ tướng ra quyết định xếp hạng 13 di tích quốc gia đặc biệt, nâng tổng số lên 23 di tích.[4][5]:

STT Tên di tích Địa phương Loại hình di tích Năm công nhận Ghi chú
1 An toàn khu Định Hóa Thái Nguyên Di tích lịch sử 2012
2 Căn cứ Trung ương Cục miền Nam Tây Ninh Di tích lịch sử 2012
3 Chiến trường Điện Biên Phủ Điện Biên Di tích lịch sử 2009
4 Cố đô Hoa Lư Ninh Bình Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật 2012
5 Côn Sơn - Kiếp Bạc Hải Dương Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật 2012
6 Dinh Độc Lập Thành phố Hồ Chí Minh Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật 2009
7 Đền Hùng Phú Thọ Di tích lịch sử 2009
8 Đô thị cổ Hội An Quảng Nam Di tích kiến trúc nghệ thuật 2009
9 Khu đền tháp Mỹ Sơn Quảng Nam Di tích kiến trúc nghệ thuật 2009
10 Khu lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Kim Liên Nghệ An Di tích lịch sử 2012
11 Khu lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch Hà Nội Di tích lịch sử 2009
12 Khu lưu niệm Chủ tịch Tôn Đức Thắng tại Mỹ Hòa Hưng An Giang Di tích lịch sử 2012
13 Khu trung tâm Hoàng Thành Thăng Long Hà Nội Di tích lịch sử và khảo cổ 2009
14 Nhà tù Côn Đảo Bà Rịa - Vũng Tàu Di tích lịch sử 2012
15 Những địa điểm khởi nghĩa Yên Thế Bắc Giang Di tích lịch sử 2012
16 Pác Bó Cao Bằng Di tích lịch sử 2012
17 Quần thể kiến trúc Cố đô Huế Thừa Thiên Huế Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật 2009
18 Tân Trào Tuyên Quang Di tích lịch sử 2012
19 Thành nhà Hồ Thanh Hóa Di tích lịch sử, kiến trúc nghệ thuật và khảo cổ 2012
20 Tràng An - Tam Cốc - Bích Động Ninh Bình Danh lam thắng cảnh 2012
21 Văn Miếu - Quốc Tử Giám Hà Nội Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật 2012
22 Vịnh Hạ Long Quảng Ninh Danh lam thắng cảnh 2009
23 Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng Quảng Bình Di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh 2009

Các di tích quốc gia đặc biệt đợt 3[sửa | sửa mã nguồn]

11 di tích được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt đợt 3 (ngày 1/10/2012) gồm:

  1. Danh lam thắng cảnh Hồ Ba Bể (huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn)
  2. Di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh Yên Tử (thành phố Uông Bí, huyện Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh)
  3. Di tích lịch sử Bạch Đằng (thị xã Quảng Yên, thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh)
  4. Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật Đền TrầnChùa Phổ Minh (thành phố Nam Định, tỉnh Nam Định)
  5. Di tích kiến trúc nghệ thuật Chùa Keo (huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình)
  6. Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật Lam Kinh (huyện Thọ Xuân, huyện Ngọc Lặc, tỉnh Thanh Hóa)
  7. Di tích lịch sử Đại thi hào Nguyễn Du (huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh)
  8. Di tích khảo cổ và kiến trúc nghệ thuật Óc Eo - Ba Thê (huyện Thoại Sơn, huyện Hòn Đất, tỉnh An Giang)
  9. Di tích lịch sử và khảo cổ Gò Tháp (huyện Tháp Mười, tỉnh Đồng Tháp)
  10. Di tích lịch sử, kiến trúc nghệ thuật và khảo cổ Cổ Loa (huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội)
  11. Danh lam thắng cảnh Vườn Quốc gia Cát Tiên (tỉnh Bình Phước, tỉnh Đồng Nai, tỉnh Lâm Đồng)./.

Các di tích quốc gia đặc biệt đợt 4[sửa | sửa mã nguồn]

14 di tích được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt đợt 4 (ngày 11/12/2013) gồm:[6]

  1. Di tích kiến trúc nghệ thuật Đình Tây Đằng (huyện Ba Vì, Thành phố Hà Nội)
  2. Di tích lịch sử Đền Hai Bà Trưng (huyện Mê Linh, Thành phố Hà Nội)
  3. Di tích lịch sử Đền Hát Môn (huyện Phúc Thọ, Thành phố Hà Nội)
  4. Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật Đền Ngọc Sơn và khu vực Hồ Hoàn Kiếm (quận Hoàn Kiếm, Thành phố Hà Nội)
  5. Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật Phù Đổng (huyện Gia Lâm, Thành phố Hà Nội)
  6. Danh lam thắng cảnh Quần đảo Cát Bà (huyện Cát Hải, Thành phố Hải Phòng)
  7. Di tích lịch sử Khu di tích nhà Trần ở Đông Triều (huyện Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh)
  8. Di tích kiến trúc nghệ thuật Chùa Bút Tháp (huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh)
  9. Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật Chùa Dâu (huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh)
  10. Di tích lịch sử Rừng Trần Hưng Đạo (huyện Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng)
  11. Di tích lịch sử Chiến thắng Chương Thiện (TP. Vị Thanh và huyện Long Mỹ, tỉnh Hậu Giang).
  12. Di tích lịch sử Thành cổ Quảng Trị và những địa điểm lưu niệm sự kiện 81 ngày đêm năm 1972 (thị xã Quảng Trị, huyện Hải Lăng và huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị)
  13. Di tích lịch sử Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải (huyện Vĩnh LinhGio Linh, tỉnh Quảng Trị)
  14. Di tích lịch sử Đường Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh (các tỉnh: Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên-Huế, Quảng Nam, Kon Tum, Gia Lai, Đăk Lăk, Đắk Nông, Bình Phước);

Các di tích quốc gia đặc biệt đợt 5[sửa | sửa mã nguồn]

14 di tích được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt đợt 5, tháng 31/12/2014 gồm:[7]

  1. Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật Chùa Thầy và khu núi đá Sài Sơn, Hoàng Xá, Phượng Cách (huyện Quốc Oai, thành phố Hà Nội)
  2. Di tích kiến trúc nghệ thuật Đền Sóc (huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội)
  3. Di tích kiến trúc nghệ thuật Chùa Tây Phương (huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội)
  4. Di tích lịch sử Khu lăng mộ và đền thờ các vị vua triều Lý (thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh)
  5. Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật Chùa Phật Tích (huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh)
  6. Di tích lịch sử Khu lăng mộ và đền thờ các vị vua triều Trần (huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình)
  7. Di tích lịch sử Khu đền thờ Tây Sơn Tam Kiệt (huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định)
  8. Di tích lịch sử Địa điểm Chiến thắng Rạch Gầm - Xoài Mút (huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang)
  9. Di tích lịch sử Nhà tù Sơn La (thành phố Sơn La, tỉnh Sơn La)
  10. Di tích lịch sử Trại giam Phú Quốc (huyện Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang)
  11. Di tích lịch sử Địa đạo Vịnh Mốc và hệ thống làng hầm Vĩnh Linh (huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị)
  12. Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật Khu di tích Bà Triệu (huyện Hậu Lộc, tỉnh Thanh Hóa)
  13. Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật Khu di tích Phố Hiến (thành phố Hưng Yên, tỉnh Hưng Yên)
  14. Di tích khảo cổ Cát Tiên (huyện Cát Tiên, tỉnh Lâm Đồng).

Các đề cử mới[sửa | sửa mã nguồn]

  1. Tỉnh Hà Giang
  • Cao nguyên đá Đồng Văn (Huyện Yên Minh, Đồng Văn, Mèo Vạc và Quản Bạ).
  1. Tỉnh Vĩnh Phúc
  • Khu di tích và danh thắng Tây Thiên (Huyện Tam Đảo).
  • Tháp Bình Sơn (Huyện Sông Lô).
  • Di chỉ khảo cổ Đồng Đậu (Huyện Yên Lạc).
  1. Tỉnh Bắc Ninh
  • Lăng và đền Kinh Dương Dương (Huyện Thuận Thành).
  1. Thành phố Hà Nội
  • Khu di tích và danh thắng Hương Sơn (Huyện Mỹ Đức).
  • Đình Chu Quyến
  1. Tỉnh Nam Định
  • Khu di tích Phủ Dầy (Huyện Vụ Bản).
  1. Tỉnh Hà Nam
  • Đền Trần Thương
  1. Tỉnh Ninh Bình
  • Nhà thờ đá Phát Diệm (Huyện Kim Sơn).
  1. Tỉnh Thanh Hóa
  • Hang Con Moong (Huyện Thạch Thành).
  1. Tỉnh Quảng Trị
  • Khu lưu niệm Tổng bí thư Lê Duẩn (Huyện Triệu Phong).
  1. Tỉnh Quảng Nam
  • Phật viện Đồng Dương
  • Khu lưu niệm Huỳnh Thúc Kháng
  1. Tỉnh Quảng Ngãi
  • Khu di tích Sa Huỳnh (Huyện Đức Phổ).
  • Khu di tích Ba Tơ (Huyện Ba Tơ).
  • Khu chứng tích Sơn Mỹ (Thành phố Quảng Ngãi).
  1. Tỉnh Bình Định
  • Các tháp chăm Bình Định (Huyện An Nhơn, Tây Sơn, Tuy Phước và Thành phố Quy Nhơn).
  1. Khánh Hòa
  • Khu di tích Tháp Bà Ponagar
  1. Ninh Thuận
  • Tháp Hòa Lai
  • Khu di tích Tháp Poklongiarai
  1. Tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu
  • Nhà lớn Long Sơn (Thành phố Vũng Tàu).
  1. Tỉnh An Giang
  • Khu chứng tích Ba Chúc (Huyện Tri Tôn).

Di sản thế giới[sửa | sửa mã nguồn]

Hiện tại, Việt Nam đã có 9 di tích quốc gia đặc biệt được UNESCO công nhận trong 8 Di sản thế giới gồm:

  1. Vịnh Hạ Long, được công nhận năm 1994 theo tiêu chí (vii) và năm 2000 theo tiêu chí (viii).
  2. Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, năm 2003, là di sản thiên nhiên thế giới theo tiêu chí (viii).
  1. Quần thể di tích Cố đô Huế, năm 1993, là di sản văn hóa thế giới theo tiêu chí (iv).
  2. Phố Cổ Hội An, năm 1999, là di sản văn hóa thế giới theo tiêu chí (ii) (v).
  3. Thánh địa Mỹ Sơn, năm 1999, là di sản văn hóa thế giới theo tiêu chí (ii) (iii).
  4. Khu di tích trung tâm Hoàng thành Thăng Long, năm 2010, là di sản văn hóa thế giới theo tiêu chí (ii) (iii) và (vi).
  5. Thành nhà Hồ, năm 2011, là di sản văn hóa thế giới theo tiêu chí (ii) và (iv)
  1. Quần thể danh thắng Tràng An, năm 2014, theo các tiêu chí (vii) và (viii) của một di sản thiên nhiên thế giới và tiêu chí (V) của một di sản văn hóa thế giới. Di sản thế giới kép này gồm 2 di tích quốc gia đặc biệt là Khu thắng cảnh Tràng An - Tam Cốc - chùa Bích ĐộngQuần thể di tích Cố đô Hoa Lư.

Hình ảnh một số di tích quốc gia đặc biệt[sửa | sửa mã nguồn]

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Thủ tục xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt
  2. ^ Về việc xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt Hà Nội, ngày 12 tháng 8 năm 2009
  3. ^ Đề nghị xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt đợt 2, Ngọc Ngà/VOV-Trung tâm tin, Cập nhật lúc: 11:29 AM, 05/03/2012
  4. ^ Quyết định số 1272/QĐ-TTg ngày 12 tháng 08 năm 2009 của Thủ tướng Chính phủ về việc xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt.
  5. ^ Quyết định số 548/QĐ-TTg ngày 10 tháng 05 năm 2012 của Thủ tướng Chính phủ về việc xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt.
  6. ^ Công nhận thêm 14 di tích quốc gia đặc biệt
  7. ^ 14 di tích được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]