EVTRAN

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm

EVTRAN (English Vietnamese Translator) là một phần mềm dịch tự động Anh - Việt được sử dụng rộng rãi tại Việt Nam từ năm 1997. Phần mềm được xây dựng bởi nhóm nghiên cứu thuộc Viện Nghiên cứu ứng dụng công nghệ và được biết đến như là một phần mềm dịch máy đầu tiên do người Việt Nam sản xuất.
EVTRAN là một hệ dịch máy hoàn toàn dựa vào luật, sử dụng các luật được xây dựng bằng tay để dịch văn bản từ tiếng Anh sang tiếng Việt. Do hệ dịch dựa trên luật nên kết quả của hệ dịch phụ thuộc nhiều vào câu đầu vào có phù hợp với các luật đã được thiết lập hay không.

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

  • Ý tưởng xây dựng một phần mềm dịch tự động Anh – Việt có từ năm 1989, và 8 năm sau (1997) thì phiên bản EVTRAN 1.0 đã chính thức được thương mại hóa.
  • Năm 1999, phiên bản EVTRAN 2.0 ra mắt với việc tích hợp thêm từ điển chuyên ngành và khả năng phân tích văn phạm hỗ trợ cho công tác dịch thuật và nghiên cứu.
  • Năm 2006, phiên bản EVTRAN 3.0 (còn gọi là EV-Shuttle) được giới thiệu với khả năng dịch tự động 2 chiều Anh-Việt, Việt –Anh. Đây chính là nền tảng cho sự ra mắt của EVTRAN 2008 - có giao diện thân thiện hơn, nhiều tính năng hơn và chất lượng dịch thuật cũng tốt hơn so với EV-Shuttle. Hệ thống hỗ trợ ngôn ngữ của EVTRAN 3.0 giúp kiểm tra chính tả, soạn thảo văn bản tiếng Anh và tiếng Việt, tra cứu và tìm kiếm thuận tiện các thông tin đa dạng về ngôn ngữ với các bộ từ điển lớn, đa dụng, chuyên ngành Anh - Anh và Anh - Việt.
  • EVTRAN 2008 có phạm vi ứng dụng khá lớn, từ giao dịch, y tế, kinh tế tới văn hóa, xã hội, an ninh quốc phòng...
  • Năm 2009, EVTRAN bổ sung thêm từ điển tiếng Trung và gắn kết giữa bộ ba ngôn ngữ Anh-Trung-Việt để giúp người dùng đối chiếu và "hiểu" được hai thứ tiếng, một là thứ tiếng phổ biến nhất, và một là thứ tiếng được nhiều người sử dụng nhất trên thế giới.[1]

Một số đặc điểm của phần mềm EVTRAN[sửa | sửa mã nguồn]

  • Engine phân tích văn phạm độc lập với dữ liệu, thuận tiện cho hiệu chỉnh dữ liệu tăng chất lượng dịch, thêm khả năng dịch các ngôn ngữ mới.[2]
  • Sử dụng văn phạm "Cảm ngữ đoạn" để cải thiện khả năng mô tả ngôn ngữ tự nhiên và tăng chất lượng dịch thuật.
  • Phần mềm EVTRAN bao gồm nhiều cơ sở tri thức chuyên ngành khác nhau như: y tế, sinh học, môi trường, kỹ thuật, máy tính, toán học, luật, kinh tế, thương mại, xây dựng, kiến trúc, dầu khí, chính trị, xã hội...
  • EVTRAN là phần mềm đóng gói, có tính năng dịch trực tiếp từ các ứng dụng khác và hoạt động như một dịch vụ trên web.
  • Sẵn sàng tích hợp các thiết bị cầm tay, di động...
  • Mã nguồn được viết bằng C++ nên tính khả chuyển giao.

Các ứng dụng từ EVTRAN[sửa | sửa mã nguồn]

  • Năm 2006 Công ty Tinh Vân đã mua một giấy phép sử dụng động cơ dịch EVTRAN để hỗ trợ dịch tài liệu sáng chế từ tiếng Anh sang tiếng Việt và ngược lại cho Cục Sở hữu Trí Tuệ [1]
  • Năm 2007, đại diện công ty Dotcom Solution đã mua một giấy phép sử dụng động cơ dịch EVTRAN để hỗ trợ biên dịch tự động văn bản trên Internet
  • Năm 2007, Công ty Tân Thế kỷ đã mua một giấy phép sử dụng động cơ dịch EVTRAN để hỗ trợ dịch tài liệu sáng chế trên Internet từ tiếng Anh sang Việt và ngược lại cho Cục Sở hữu Trí tuệ.
  • LACONEC: bộ phần mềm tra cứu đa ngôn ngữ thế hệ mới. LACONEC chứa đựng kết quả nhiều năm của nhóm nghiên cứu về phần mềm dịch tự động EVTran, EV-Shuttle và là thành phần cốt lõi cho hệ thống dịch tự động liên ngữ thế hệ mới mà nhóm nghiên cứu đang xây dựng.[3]
  • Từ điển Vdict hỗ trợ chức năng dịch tự động sử dụng hệ thống EVTRAN, có chú thích dòng "powered by EVTRAN" trên kết quả dịch.

Các hệ thống dịch tự động khác dành riêng cho tiếng Việt[sửa | sửa mã nguồn]

  • Google Translate (Google Dịch): một công cụ dịch thuật trực tuyến được Google cung cấp
  • Bing Translator: Công cụ dịch trực tuyến của Microsoft
  • VIKI Translator [4]: Phần mềm dịch của người Việt được xây dựng từ năm 2017, hỗ trợ dịch Anh-Việt và Việt-Anh
  • Cồ Việt [5]: Một sản phẩm của Lạc Việt hỗ trợ chức năng dịch từ tiếng Anh sang tiếng Việt theo các lĩnh vực như Tin học, Kế toán, Toán học, Y học, Kỹ thuật

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă EVTran 2008 với bộ tự điển tiếng Trung độc đáo, Truy cập ngày 18 tháng 11 năm 2018.
  2. ^ Dịch tự động Anh - Việt với EVTRAN 3.0, Truy cập ngày 18 tháng 11 năm 2018.
  3. ^ LACONEC: bộ phần mềm tra cứu đa ngôn ngữ thế hệ mới, Truy cập ngày 18 tháng 11 năm 2018.
  4. ^ Hệ thống dịch Anh-Việt VIKI Translator
  5. ^ Hệ thống dịch của Cồ Việt