Francisco de Vitoria

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Francisco de Vitoria (hoặc Victoria), OP (khoảng 1483, Burgos hoặc Vitoria-Gasteiz - 12 tháng 8 năm 1546, Salamanca), là một nhà triết học, nhà thần học và nhà luật học Công giáo Rôma Phục sinh Tây Ban Nha. Ông là người sáng lập của truyền thống triết học được gọi là Trường phái Salamanca, được người ta đặc biệt biết đến cho những đóng góp của ông cho lý thuyết về chiến tranh công bằngluật quốc tế. Trong quá khú ông đã được một số học giả mô tả là một trong những "cha đẻ của luật pháp quốc tế", cùng với Alberico GentiliHugo Grotius, mặc dù các học giả hiện đại cho rằng một sự mô tả như thế đã lỗi thời, vì khái niệm của luật pháp quốc tế không thật sự phát triển cho đến mãi sau này[1][2]. Nhà luật học Mỹ Arthur Nussbaum lưu ý rằng Vitoria là "người đầu tiên đặt ra các khái niệm (mặc dù không phải là điều kiện) về tự do thương mại và tự do trên biển."[3]. Vì quan niệm của Vitoria về một "nền cộng hòa của toàn thế giới" (res publica totius orbis) gần đây ông đã được mệnh danh là "người sáng lập của nền triết học chính trị toàn cầu"[4].

Tiểu sử[sửa | sửa mã nguồn]

Vitoria có tổ tiên converso Do Thái và lớn lên ở Burgos,[5] là con trai của ông Pedro de Vitoria, của Alava, và bà Catalina de Compludo, cả hai đều xuất thân gia đình quý tộc. [6] Ông trở thành dòng Đa Minh năm 1504, và học hành ở College Saint-Jacques ở Paris, nơi ông đã chịu ảnh hưởng bởi tác phẩm của Desiderius Erasmus. Ông đã đi giảng dạy thần học từ năm 1516 (dưới những ảnh hưởng của Pierre CrockaertThomas Cajetan). Năm 1522, ông quay về Tây Ban Nha giảng dạy thần học tại trường Cao đẳng Saint Gregory tại Valladolid, nơi nhiều người Dominica trẻ đang dược đào tạo cho công tác truyền giáo ở Tân thế giới. Năm 1524, ông được bầu làm Chủ tịch thần học tại Đại học Salamanca, nơi ông có công trong việc đẩy mạnh học thuyết Thomas (triết học và thần học của St. Thomas Aquinas). Francisco qua đời tháng 8 năm 1546.[7]

Nguồn tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Johannes Thumfart: Die Begründung der globalpolitischen Philosophie. Zu Francisco de Vitorias "relectio de indis recenter inventis" von 1539. Berlin 2009. (256 pp.)

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Woods, Thomas E. (Jr.) (2005). How The Catholic Church Built Western Civilization. Washington, DC: Regnery Publishing. ISBN 0-89526-038-7. 
  2. ^ Pagden, Anthony (1991). Vitoria: Political Writings (Cambridge Texts in the History of Political Thought). UK: Cambridge University Press. tr. xvi. ISBN 0-521-36714-X. 
  3. ^ Arthur Nussbaum (1947). A concise history of the law of nations. Macmillan Co. tr. 62. 
  4. ^ Johannes Thumfart: Die Begründung der globalpolitischen Philosophie. Zu Francisco de Vitorias "relectio de indis recenter inventis" von 1539. Berlin 2009. (256 p.).
  5. ^ Domínguez Ortiz, Antonio (1992). Los judeoconversos en España y América (bằng tiếng Tây Ban Nha) . Madrid: Editorial MAPFRE. tr. 292. ISBN 978-84-7100-353-9. 
  6. ^ Hernandez O.P., Ramon. "The Internationalization of Francisco de Vitoria and Domingo de Soto", translated by Jay J. Aragones, Fordham International Law Journal, Vol.15, Issue 4, 1991
  7. ^ Schroeder, Henry Joseph. "Francis of Vittoria." The Catholic Encyclopedia. Vol. 6. New York: Robert Appleton Company, 1909. 10 Sept. 2014