G350.1-0.3
| Tàn tích siêu tân tinh | |
|---|---|
.jpg) Supernova remnant G350.1-0.3 Credit: NASA | |
| Dữ liệu quan sát: kỷ nguyên J2000 | |
| Xích kinh | 17h 21m 01s[1] |
| Xích vĩ | −37° 26.0′[1] |
| Khoảng cách | 15000[2] ly (4600 pc) |
| Chòm sao | Scorpius |
| Đặc trưng vật lý | |
| Bán kính | 8[2] ly (2 pc) |
G350.1-0.3 là tàn dư siêu tân tinh nằm trong chòm sao Thiên Yết. Nó nằm trong Dải Ngân hà và có thể liên kết với một ngôi sao neutron (XMMU J172054.5-372652) được hình thành trong cùng vụ nổ siêu tân tinh. Vật thể trước đây bị nhầm là một thiên hà xa xôi.[2][3]
G350.1-0.3, một nguồn phát thanh sáng trong Dải Ngân hà bên trong, ban đầu được xác định bằng cách so sánh các quan sát từ Kính viễn vọng Tổng hợp Đài quan sát Molonglo và Đài thiên văn Parkes và được phân loại là tàn dư siêu tân tinh trong các ấn phẩm từ năm 1973 [4] và 1975.[5] Tuy nhiên, những hình ảnh có độ phân giải cao hơn vào giữa những năm 80 đã tiết lộ một hình thái bất thường bất ngờ khác biệt đáng kể với các nguồn còn lại siêu tân tinh khác.[2][5] Sau đó, người ta đã lập luận rằng G350.1-0.3 là một thiên hà vô tuyến hoặc một cụm thiên hà, dẫn đến việc phân loại lại trong đó các danh mục còn sót lại của siêu tân tinh đã hạ cấp đối tượng thành "ứng cử viên còn sót lại siêu tân tinh" hoặc bỏ nó hoàn toàn; G350.1-0.3 sau đó đã bị "lãng quên".[5]
Nghiên cứu được công bố năm 2008 [5] kết hợp dữ liệu lưu trữ và hình ảnh mới từ XMM-Newton, kính viễn vọng tia X quay quanh của Cơ quan Vũ trụ Châu Âu, để chứng minh rằng G350.1-0.3 là tàn dư siêu tân tinh.[2][3] Các nhà nghiên cứu xác định rằng hình dạng kỳ lạ của vật thể là do phát nổ bên cạnh đám mây khí dày đặc, cách Trái đất khoảng 15.000 năm ánh sáng, ngăn cản sự giãn nở và tạo ra hình dạng kéo dài của nó.[2] Các nhà nghiên cứu cũng xác định rằng nguồn tia X nhiệt gần đó, XMMU J172054.5-372652, là một vật thể nhỏ gọn trung tâm của siêu tân tinh.[5]
G350.1-0.3 dài gần 8 năm ánh sáng và khoảng 900 – 1000 năm tuổi, là một trong những tàn dư siêu tân tinh trẻ nhất và sáng nhất trong Dải Ngân hà. Nhiều khả năng con người sẽ không nhìn thấy vụ nổ siêu tân tinh vì việc can thiệp vào bụi giữa các vì sao có thể ngăn cản sự nhìn từ Trái đất.[2]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ a ă “MSC 350.1-0.3”. SIMBAD. Centre de données astronomiques de Strasbourg. Truy cập ngày 26 tháng 11 năm 2017.
- ^ a ă â b c d đ "Các nhà thiên văn thám tử khai quật viên ngọc thiên thể ẩn giấu", Cơ quan Vũ trụ Châu Âu, ngày 10 tháng 6 năm 2008
- ^ a ă "XMM-Newton phát hiện tàn dư siêu tân tinh có hình dạng kỳ lạ", Vũ trụ ngày nay, 11 tháng 6 năm 2008
- ^ "New Galactic Supernova Remnants", Nature 246, 28-30, 2 November 1973
- ^ a ă â b c Gaensler, B. M. (2008). “The (Re-)Discovery of G350.1−0.3: A Young, Luminous Supernova Remnant and Its Neutron Star”. The Astrophysical Journal Letters 680 (1): L37–L40. Bibcode:2008ApJ...680L..37G. arXiv:0804.0462. doi:10.1086/589650.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- "Siêu tân tinh và sự hợp nhất của các yếu tố", Science Show, ABC Radio National, 22 tháng 11 năm 2008
