Giáng Son

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Giáng Son
Tên khai sinhTạ Thị Giáng Son
Nghệ danhGiáng Sol
Sinh1 tháng 2, 1975 (44 tuổi)
Hà Nội, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa
Nguyên quánKim Động, Hưng Yên[1]
Thể loại
Nghề nghiệp
Nhạc cụPiano
Năm hoạt động1998–nay
Hợp tác với
Ca khúc tiêu biểu"Cỏ và mưa", "Giấc mơ trưa", "Thu cạn", "Hà Nội 12 mùa hoa"
WebsiteGiáng Son trên Facebook

Tạ Thị Giáng Son (sinh ngày 1 tháng 2 năm 1975), được biết đến nhiều hơn với cái tên ngắn gọn là Giáng Son, hay nghệ danh Giáng Sol là một trong số rất ít những nữ nhạc sĩ thành công vào đầu thập niên 2000 của Việt Nam và là cựu thủ lĩnh sáng lập nên nhóm nhạc 5 Dòng Kẻ[2][3][4]. Cô là Ủy viên Ban chấp hành của Hội Nhạc sĩ Việt Nam[5], hội viên của Hội các nhà soạn nhạc thế giới thế kỷ 21 (Composers 21) và thành viên của nhóm tác giả M6[6][7]. Hiện cô đang giữ chức Phó trưởng khoa Kịch hát dân tộc tại trường Đại học Sân khấu và Điện ảnh Hà Nội[8].

Giáng Son là con gái út của nhà giáo nhân dân nhạc sĩ Hoàng Kiều và nghệ sĩ chèo Bích Ngọc[9][10]. Ngay từ nhỏ, cô sớm đã được tiếp cận với âm nhạc dân gian. Giáng Son đã có nền tảng âm nhạc vững chắc khi tốt nghiệp hệ trung cấp khoa sáng tác tại trường Cao đẳng nghệ thuật Hà Nội năm 1994, bậc đại học chuyên ngành sáng tác khoa lý luận–sáng tác–chỉ huy năm 1999 và tốt nghiệp thạc sĩ năm 2009 tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam[11].

Năm 1998, Giáng Son cùng ca sĩ Lan Hương đã thành lập ban nhạc Exotica. Họ bước đầu đạt thành công khi trình diễn 4 ca khúc của Giáng Son và giành giải "Đĩa nhạc xanh", riêng cá nhân cô giành "Tác giả trẻ xuất sắc nhất" tại Liên hoan Ban nhạc sinh viên toàn quốc lần thứ nhất năm 1999. Tuy nhiên, Giáng Son và Lan Hương đã rời nhóm do mẫu thuẫn. Tháng 11 năm 1999, họ thành lập nhóm nhạc Du Ca, bao gồm 5 thành viên và sau đó được đổi tên thành 5 Dòng Kẻ. Năm 2003, 5 Dòng Kẻ tạo bước ngoặt khi chuyển đến Thành phố Hồ Chí Minh và phát hành album đầu tay Em, trong đó phần lớn là các sáng tác của riêng Giáng Son. Các ca khúc trong đĩa và đặc biệt là "Cỏ và mưa" đã định hình phong cách và trở thành ca khúc tiêu biểu cho nhóm. Đầu năm 2005, cô ra mắt tuyển tập Cỏ và mưa – 30 tình khúc Giáng Son, phát hành bởi Nhà xuất bản Trẻ[a]. Ngày 14 tháng 9 cùng năm, Giáng Son chính thức rời 5 Dòng Kẻ để tiếp tục công việc sáng tác, giảng dạy và học tập tại Hà Nội[13]. Tên tuổi của cô trong vai trò nhạc sĩ bứt phá khi "Giấc mơ trưa" được bầu chọn là "Bài hát của tháng" và cá nhân Son giành được giải "Nhạc sĩ ấn tượng" tại Bài hát Việt 2005.

Năm 2007, album phòng thu đầu tay được đặt nhan đề mang chính tên của cô, Giáng Son. Đĩa nhạc đã giới thiệu khả năng sáng tác đa dạng trong các phong cách âm nhạc và giúp cô giành được đề cử đầu tiên tại Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến lần thứ 3 trong sự nghiệp ở hạng mục "Album của năm". Tháng 10 năm 2010, Giáng Son là nữ nhạc sĩ duy nhất được vinh danh trên chương trình Con đường Âm nhạc mang tên 'Cỏ và mưa' do Đài Truyền hình Việt Nam thực hiện[14]. Năm 2015, Giáng Son tạo bước đột phá trong sự nghiệp khi cộng tác cùng Trần Thu HàTùng Dương để phát hành album phòng thu thứ 2, Bóng tối Jazz. Thành công của đĩa nhạc đã giúp cô giành giải "Album của năm" tại Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến lần thứ 13 và lần đầu tiên đề cử hạng mục "Nhạc sĩ của năm".

Kể từ năm 2016, Giáng Son giữ chức huấn luyện viên cho chương trình truyền hình Sing My Song: Bài hát hay nhất mùa 12.

Tuổi trẻ và học vấn[sửa | sửa mã nguồn]

Giáng Son sinh ngày 1 tháng 2 năm 1975 tại nhà 202, lô A22, khu văn công Mai Dịch, Hà Nội trong một gia đình có truyền thống nghệ thuật[15][16]. Cha cô là nhà giáo nhân dân nhạc sĩ Hoàng Kiều (Tạ Khắc Đế), một nhà nghiên cứu chèo giảng dạy bộ môn sáng tác âm nhạc truyền thống và mẹ là nghệ sĩ chèo Trần Thị Bích Ngọc[17][18], dạy vũ đạo chèo tại Trường Đại học Sân khấu và Điện ảnh Hà Nội[19]. Son là con út trong một gia đình có 4 anh chị đều hoạt động nghệ thuật[20], họ tên lần lượt là Đức, Thọ và Tạ Mai Trang. Trong đó, con trai của Trang – Nguyễn Chí Phong (E.L.T) là thành viên của nhóm nhà sản xuất thu âm nhạc indie Madihu[21].

Ngay từ nhỏ, nhờ sinh ra trong một gia đình có nền tảng nghệ thuật dân tộc[22] do đó Giáng Son sớm được làm quen với các làn điệu chèo cổ[23] và bản thân cô còn muốn được nối nghiệp bố mẹ để trở thành một diễn viên chèo chuyên nghiệp. Nhưng khi lên 5 tuổi, bố Son lại định hướng cho cô theo học nghệ sĩ piano Thái Thị Sâm[24]. Tuy nhiên, cô đã phản ứng lại trong 3 năm đầu[25]. Son sau đó đã viết một lá thư để bày tỏ quan điểm với bố cô. Nhưng vì bố Son đã quyết nên cuối cùng cô vẫn phải học[26]. Từ đó sự nghiệp âm nhạc của Giáng Son chuyển hướng sang sáng tác[27][28].

Trích đoạn từ một lá thư Giáng Son gửi bố vào năm 1983:

"Con đã thích cái gì thì con làm bằng được cái ấy. Ước mơ của con thì nhiều lắm… con muốn biết tất cả trên thế giới này. Con là người bướng bỉnh ư? Không! Con bướng bỉnh với những nghề mà con không ưa thích. Con chăm học khi con được học những nghề con yêu thích. Con thì học gì cũng được nhưng đàn thì con chịu[…]"[25].

Năm lên 8, Son đỗ vào sơ cấp piano 7 năm tại trường Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội[16]. Khoảng thời gian này cô học nội trú trong trường. Năm 10 tuổi, sáng tác đầu tiên của cô là một bản romance với lời đề: Kính tặng bố Hoàng Kiều và kèm theo chú thích mô tả hình ảnh của những tuyến giai điệu. Lúc này, sở thích của Son chuyển hướng sang nhạc cổ điển Châu Âu[29]. Khi Son 16 tuổi, cô đã bộc lộ tài năng khi sáng tác ca khúc đầu tiên "Mưa" trong một buổi tối mưa tầm tã[24]. Trong khoảng thời gian từ năm 1991–1992 là thời điểm dồi dào của cô trong việc sáng tác, Son cho ra đời khoảng 30 ca khúc chỉ trong vòng một năm[30][31], nhưng tới năm 1994–1995, cô bắt đầu viết nhạc chuyên tâm và chăm chú hơn[24]. Năm 19 tuổi, Son tốt nghiệp trung cấp Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội[32]. Phát hiện ra khả năng của con gái, ông Hoàng Kiều tiếp tục khuyên cô theo học tiếp bậc đại học khoa sáng tác tại trường Nhạc viện Hà Nội. Ngay từ khi còn học tại trường, Son nhận được sự chú ý đặc biệt từ thầy cô vì mặc dù mang cá tính sắc sảo nhưng nữ tính trong âm nhạc và lại là một trong hai nữ sinh viên duy nhất của lớp[33]. Trong thời gian đó, Son đã gặp thầy giáo Đàm Linh[9][10], chính ông đã hướng dẫn cho cô cách sử dụng chất liệu âm nhạc dân tộc trên thủ pháp của âm nhạc phương Tây[34]. Sau này, những sáng tác của cô đều có sự kết hợp giữa tính hiện đại và dân tộc[35]. Năm 1999, Son tốt nghiệp Nhạc viện Hà Nội bằng bản giao hưởng "Đồng Xa"[15], được viết về khu tập thể nơi gia đình cô đang định cư[b][36][37].

Năm 1999, Giáng Son trở thành phát thanh viên và biên tập viên chương trình Ca nhạc dành cho tuổi trẻ của Đài Tiếng nói Việt Nam. Năm 2000, cô giữ vai trò biên tập viên âm nhạc cho Nhà xuất bản Âm nhạc. Tháng 4 năm 2001, Son chính thức trở thành giảng viên khoa kịch hát dân tộc tại trường Đại học Sân khấu và Điện ảnh Hà Nội[37]. Năm 2009, Son tốt nghiệp bậc thạc sĩ bằng bản giao hưởng 3 chương[15].

Sự nghiệp[sửa | sửa mã nguồn]

1998-2003: Thành lập 5 Dòng Kẻ và Em[sửa | sửa mã nguồn]

Bài chi tiết: 5 Dòng Kẻ

Trong khi theo học Nhạc viện Hà Nội, Giáng Son và người bạn chơi thân từ cấp ba–Lan Hương đã có ý định thành lập một nhóm nhạc tự thể hiện và phối khí những sáng tác của nhóm. Năm 1998, ban nhạc Exotica (tạm dịch: Độc đáo) được thành lập gồm 5 thành viên; Giáng Son (sáng tác, chơi keyboard), Lan Hương (hát chính) và ba người còn lại – một chơi trống, một guitar và đàn organ tự thể hiện, sáng tác và trình diễn các ca khúc của nhóm[30][38][39]. Họ biểu diễn ở các quán cà phê, bar tại Hà Nội[23]. Cùng năm, ban nhạc Exotica đã tham dự Liên hoan Ban nhạc sinh viên toàn quốc lần thứ nhất với 4 ca khúc của Giáng Son và đoạt giải "Đĩa nhạc xanh", riêng cá nhân cô giành giải "Sáng tác xuất sắc nhất". Tuy nhiên, Lan Hương và cô đã rời nhóm do mẫu thuẫn nội bộ.

"[...]thời gian còn ở nhóm 5 Dòng Kẻ, chỉ có mình Giáng Son là người có khả năng sáng tác. Sau này, khi Bảo Lan vào nhóm thì cô ấy cũng đã có sáng tác rồi nhưng vẫn chưa nhiều lắm. Thời gian đó, nhóm toàn biểu diễn những ca khúc của Son là chính. Lúc đó nhóm lại vào miền Nam phát triển sự nghiệp nên rất cần có những ca khúc của riêng mình. Nếu như chỉ hát lại những ca khúc của nhóm khác đã hát, của những nhạc sĩ khác thì nhóm đâu còn màu sắc riêng".[40]

–Giáng Son nói rõ vai trò trong 5 Dòng Kẻ

Tháng 11 năm 1999, Son và Lan Hương đã thành lập nhóm nhạc Du Ca. Nhóm sau đó đã kết nạp 3 thành viên Linh Nga, Thanh Hà và Hồng Ngọc (cũ). Họ thể hiện các sáng tác chủ yếu của thành viên thủ lĩnh chủ chốt – Giáng Son[41]; cô giữ vai trò sáng tác chính (cùng Bảo Lan)[42], chịu trách nhiệm về kỹ thuật và định hình phong cách cho nhóm[43]. Trong khoảng thời gian đó 5 Dòng Kẻ đã có cơ duyên gặp gỡ nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo qua nhạc sĩ Ngọc Đại. Đánh dấu tình bạn cộng tác trong nghệ thuật giữa ông và Son khi cô phổ nhạc bài Cỏ và mưa trong tập thơ Đồng dao cho người lớn[44]. Nguyễn Trọng Tạo, Nguyễn Thụy Kha và Ngọc Đại sau đó còn góp ý thay đổi tên Du Ca vì không phù hợp với phong cách âm nhạc của Giáng Son và gần với tên nhóm nhạc của nhạc sĩ Trần Tiến. Cùng năm, dựa trên đơn đặt hàng của hãng đĩa tư nhân, Du Ca cộng tác cùng nhóm Khoai Tây phát hành album Ngày ban mai. Năm 2000, nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo tặng cái tên khác cho nhóm là 5 Dòng Kẻ[45] (viết tắt là 5DK) – mang ý nghĩa với mỗi thành viên là một dòng kẻ. Một khuông nhạc đầy đủ cùng trưởng nhóm Giáng Son tựa nốt khoá sol nằm ở đầu khuông nhạc[46]. Trải qua nhiều lần thay đổi thành viên, đến tháng 7 năm 2001, 5 Dòng Kẻ mới hoàn thiện với các thành viên Giáng Son, Lan Hương, Hồng Ngọc (mới), Bảo Lan và Thuỳ Linh[47]. Ngày 2 tháng 9 năm 2002, nhóm nhạc tổ chức đêm diễn DK5 BAND ở Magic Moo Club Ha Noi tại phố Thái Thịnh, Hà Nội; và tạo được sự chú ý của giới truyền thông và dư luận[36].

Sau lời thuyết phục của một người bạn và từ chính Son[48], tháng 1 năm 2003, 5 Dòng Kẻ đã đến Sài Gòn với ý định ban đầu để thực hiện album trong 6 tháng và sau đó quyết định tan rã[49]. Tuy nhiên, cũng giống như các nghệ sĩ mới bước chân vào lập nghiệp. Giai đoạn đầu ở đây của họ khá khó khăn[39], mặc dù đã nổi tiếng ở Hà Nội nhưng 5 Dòng Kẻ vẫn chưa được khán giả Sài Gòn biết tới. Tại đây, họ tự tìm địa điểm để biểu diễn[39], hay "[...]phải làm lại từ đầu, mỗi thành viên trong nhóm đã phải nỗ lực rất nhiều, hy sinh rất nhiều kể cả hạnh phúc cá nhân, cái giá phải trả cũng rất lớn"[50]"[...]lúc mới vào Nam, buồn lắm. Khóc vì ấm ức, khóc vì buồn, khóc vì tủi thân... thậm chí cả khi không có tiền mà không thể nói ra"[47]. Một trong các thành viên nhớ lại: "Những ngày đầu ở Sài Gòn, chúng tôi ở cùng một căn nhà thuê nhỏ xíu, cực khổ nhiều nhưng chị em luôn có nhau. Lúc đầu, phong cách âm nhạc của chúng tôi còn khá lạ lẫm với khán giả Sài Gòn, trang phục cũng chưa phù hợp… tất cả khiến chúng tôi khá rụt rè khi xuất hiện trước công chúng"[51]. Khó khăn trong quá trình sản xuất album diễn ra trong nỗi nhớ nhà và thiếu thốn về ngân sách[31][38]. Nhưng dù khó khăn, thủ lĩnh Giáng Son khẳng định rằng: "Bọn mình đã làm việc quần quật, đã cố gắng sống tử tế và hết mình, đã hát tất cả những gì có thể hát"[52].

Tháng 11 năm 2003, 5 Dòng Kẻ chính thức phát hành album phòng thu đầu tay. Em theo thể loại pop, bao gồm phần lớn các sáng tác của chính Son[31] đã được nhóm biểu diễn trước đó "Sóng", "Mưa" và "Anh". Đặc biệt, trong đó là bản thu đầu tiên của "Cỏ và mưa", một sáng tác theo thể loại blues[35] được lựa chọn để thực hiện video âm nhạc đã gặt hái nhiều thành công và định hình phong cách cho 5 Dòng Kẻ. Riêng Em đã ra mắt thành công và nhận được những đánh giá tích cực từ giới chuyên môn[49][53], sau đó họ phủ sóng hàng loạt trên các sân khấu lớn, chương trình truyền hình. Năm 2004, Hội Nhạc sĩ Việt Nam đã trao tặng 5 Dòng Kẻ giải "Nhóm nhạc xuất sắc nhất" qua video âm nhạc "Cỏ và mưa" trong chương trình VTV Bài hát tôi yêu lần thứ 3[54]. Sau hàng loạt các thành công diễn ra liên tiếp, ngày 30 tháng 4 cùng năm, nhóm đã đi đến quyết định ở lại Sài Gòn để tiếp tục phát triển sự nghiệp[55]. Nhưng kể từ thời điểm sau đó, trong quá trình biểu diễn để quảng bá cho Em, sự xuất hiện của Son bắt đầu hạn chế[31]. Tuy nhiên vào lúc này, 5 Dòng Kẻ đã trở thành nhóm nhạc nữ có phong cách biểu diễn chuyên nghiệp, nhận được nhiều sự yêu mến của khán giả[16][39] và xuất hiện liên tục trên trang bìa báo chí. Báo Tiền phong thậm chí còn nhận định đây là nhóm nhạc nổi tiếng nhất thời gian đó: "Ở trong nước, 5 cô gái vốn là một nhóm nhạc đang được đánh giá cao về chuyên môn và họ đang có rất nhiều cơ hội để tham gia các chương trình lớn"[56].

2005: Rời nhóm 5 Dòng Kẻ và bứt phá[sửa | sửa mã nguồn]

Nửa đầu năm 2005, 5 Dòng Kẻ vẫn tiếp tục đi biểu diễn ở nhiều địa điểm[53]. Nhưng sau đó do công việc giảng dạy tại trường Đại học Sân khấu và Điện ảnh Hà Nội nên Giáng Son không thể thường xuyên theo sát lịch trình. Vào thời gian này, sự xuất hiện của cô thưa thớt dần trong các buổi biểu diễn, nên việc đó đã ảnh hưởng tới các thành viên còn lại. Để thuận lợi cho công việc sáng tác, giảng dạy của Son và cũng không ảnh hưởng tới nhóm[43][54]; cả năm thành viên sau đó đã cùng bàn bạc và đi đến quyết định khó khăn[57]. Trong lúc đang ở thời kì đỉnh cao[4][58][59], vào ngày 14 tháng 9 năm 2005, 5 Dòng Kẻ chính thức công bố sự ra đi của thủ lĩnh trong một buổi họp báo giới thiệu album phòng thu thứ 2[60], tuy nhiên vị trí của cô không thay thế[61].

"[...]con đường trở thành một người sáng tác của mình, vẫn còn đang mù mịt trước mắt. Nhưng rồi mình đã quyết định được. Dẫu thế nào thì mình vẫn cảm thấy, nhu cầu được viết, được ngồi trong bóng tối, phía sau cánh gà, trong im lặng là lớn hơn cả. Mình quay về cuộc sống đời thường, gắn bó với nghề dạy học, cũng là truyền thống của gia đình".[62]

–Giáng Son

Việc một thành viên ra đi ở nhóm nhạc vừa mới bắt đầu thành công đã nhận sự chú ý từ công chúng. Đã có những người cho rằng Son đã có chỗ đứng trong vai trò nhạc sĩ nên tách để kiếm nguồn thu nhập riêng. Trong bài phỏng vấn sau đó, Giáng Son giải thích rằng bản thân cô: "[...]không có khả năng kiếm ra nhiều tiền. Tôi chỉ có thu nhập từ việc đi dạy và đặt bài của các ca sĩ, mà tiền kiếm kiểu ấy thì không thể nhanh và nhiều được. Vì thế đừng nói tôi bỏ nhóm vì tiền, oan lắm"[63]; còn ý định rời nhóm đã xuất hiện từ trước và chỉ quyết định ở thời điểm khi nhóm đã gặt hái được những thành công nhất định[19][63]. Bản thân Son muốn quay lại với vai trò chính là một nhạc sĩ[40]: "[...]nhiều năm hát trong nhóm 5 Dòng Kẻ, trải qua những ngày gian nan khởi nghiệp cho đến lúc giành được chút thành công, chưa bao giờ Giáng Son nghĩ mình là ca sĩ. Mỗi khi lên sân khấu, Giáng Son cảm thấy mình như đang đóng vai người khác, không được là chính mình[64]""[...]việc ra đi là vì bản thân mình đầu tiên, mình nghĩ công việc mình ở nhóm thế là đủ rồi. Mình không thể giúp được gì nhiều hơn nữa"[65]. Một số lý do khách quan theo cô chia sẻ là việc di chuyển không linh hoạt đã ảnh hưởng về mặt kinh tế[66], hay những ca sĩ khác khi được cô đưa bài mặc định những bài hát của cô chỉ dành cho 5 Dòng Kẻ, điều đó đã gây nên suy nghĩ, áp lực trong nhóm. Nếu "làm việc và duy trì việc sáng tác trong một vòng quay của áp lực và công việc, tôi không còn giữ chất của mình"[49] và sẽ xáo trộn biến dạng tâm hồn cô[67], mà công việc "sáng tác phải cần sự tĩnh tâm và không gian không ồn ào, náo nhiệt"[50]. Cô lý giải "Các bạn là ca sĩ có tiếng thì được đi nước ngoài nhiều, có tiền nhiều là bình thường[...]. Sự so sánh chỉ ra bất lợi từ lựa chọn của cô, Son nghĩ rằng: "[...]đến 60-70 tuổi vẫn sáng tác được, cái này mình hơn các bạn ca sĩ rồi. Mình nỗ lực và chuyên tâm làm nghề, rồi cái gì đến sẽ đến. Có thể mình chậm hơn mọi người một chút"[68]. Khi được hỏi về cảm xúc sau khi rời nhóm, Giáng Son chia sẻ: "Tất nhiên là buồn nhưng không đến nỗi bị hụt hẫng. Nhóm chỉ tiếc là phải bỏ biết bao công sức mới gây dựng được hình ảnh của 5 Dòng Kẻ như ngày hôm nay", phủ nhận chuyện lục đục nội bộ[69] và cho biết rằng họ vẫn là những người bạn tốt với nhau trong cuộc sống[60]. Sau này, thành viên Lan Hương đã đưa ra lời giải thích cụ thể:

"Thật ra, Giáng Son lúc ấy cũng rơi vào thế chẳng định đừng. Bố mẹ chỉ muốn bạn ấy ở lại Hà Nội nối nghiệp dạy học nên để diễn với nhóm, Son cứ phải bay ra bay vào thường xuyên. Thường đến kỳ học sinh nghỉ, cô giáo Giáng Son mới tranh thủ đi hát, có khi bí quá phải trốn trường. Có lần, 'chẳng may' chương trình trực tiếp truyền hình, bạn ấy về trường bị khiển trách, cuối cùng đành phải chọn cách chia tay"[48].
"Tôi muốn âm nhạc của mình phải có hồn dân tộc nên càng về sau, các sáng tác của tôi càng luôn hướng đến điều đó".[25]

–Giáng Son

Trở về Hà Nội, Giáng Son tập trung vào công việc sáng tác và giảng dạy. Trong thời gian này, do thường xuyên sống trong môi trường âm nhạc dân tộc nên Son dần yêu thích và bắt đầu tìm hiểu về đề tài này (đặc biệt là những công trình nghiên cứu bố cô để lại)[67][70]. Cô giải thích là bản thân do có năng khiếu nên tiếp cận nhanh và màu sắc dân gian được đưa vào trong các ca khúc cô viết[50]. Bài hát đầu tiên được viết trong thời gian hoạt động nhóm thưa thớt dần là "Giấc mơ trưa"[71], phần giai điệu của ca khúc đã được viết trong vòng 2 tiếng khi cô dạo giai điệu mở đầu trên piano vào đêm mùng 4 tháng 2 năm 2004[29][46]. Sau đó, Giáng Son lần đầu tiên gặp và đánh dấu tình bạn và sự cộng tác lâu dài cùng nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Tiến qua lời mời của Ngọc Đại để nghe ca khúc "Bà tôi". Khi nghe xong Son đã rất thích và khen ngợi phần ca từ của Tiến, cô chủ động gửi bản nhạc của "Chút nắng vàng bay", "Trôi trong gương", "Nếp ngày" và "Bóng tối Jazz", và trong đó có "Giấc mơ trưa"[46]. 3 tháng kể từ đêm sáng tác "Giấc mơ trưa", Tiến đã hoàn thiện và gửi lại cho cô phần lời của ca khúc[20], mà Son sau đó đánh giá là "[...]hòa hợp kỳ lạ với nhạc"[72][73].

Năm 2005, đánh dấu thời điểm bước ngoặt trong sự nghiệp[74]. "Giấc mơ trưa" qua giọng hát của Khánh Linh đã được lựa chọn tham gia trong chương trình Bài hát Việt 2005 và được bình chọn là "Bài hát của tháng"[75]. Tuy nhiên, thời gian đầu ca khúc được cho là không được nhiều người biết tới hay công chúng chưa thể thẩm thấu[76]. Nhưng bản thu của Thùy Chi sau đó đã phổ biến và lan tỏa tới công chúng[7]. Năm 2006, nhờ hiệu ứng từ "Giấc mơ trưa", Son tiếp tục gửi "Chút nắng vàng bay" tham gia Bài hát Việt qua giọng hát của Nguyễn Ngọc Anh[77], nhưng ca khúc chỉ vào đến vòng chung kết[78].

2006-2007: Giáng Son[sửa | sửa mã nguồn]

Cuối năm 2005, Giáng Son đã có dự định thực hiện một album đầu tay của chính mình: "[...]hi vọng sẽ ra đĩa CD gồm những ca khúc của mình với sự cộng tác của những ca sĩ khác[66]". Mặc dù theo kế hoạch đã định vào thời điểm sau Tết năm 2006[53], Son sẽ phát hành album nhưng cô thông báo rằng: "thời điểm này, hầu hết các nhạc sĩ hoà âm đều đang quá bận bịu nên có lẽ phải đến giữa năm mới hoàn tất được album" và cho biết mình sẽ không trực tiếp thu âm thể hiện trong một bài phỏng vấn tháng 1 năm 2006[53].

Tháng 8 cùng năm, Son di chuyển đến Thành phố Hồ Chí Minh để sản xuất đĩa nhạc[79]. Cô thông báo rằng album sẽ được lên kệ đĩa vào cuối năm 2006. Tuy nhiên, sau đó đĩa nhạc vẫn chưa được ra mắt. Trả lời báo chí tháng 2 năm 2007, những công việc còn lại đang được hoàn thiện[80]; vào tháng 4, Giáng Son giải thích: "[...]vì các nhạc sĩ phối khí bận rộn nên chẳng còn cách nào khác là phải chờ họ xong hợp đồng rồi đến lượt mình"; nhưng cô thông báo rằng công đoạn "[...]thu âm và mix đã xong chỉ cần chờ giấy phép là hoàn thành, hy vọng sẽ phát hành trước 30 tháng 4"[81]. Cuối tháng 5, do nhà thơ Vi Thùy Linh không đồng ý để Son chọn "Khát" là nhan đề album nên đĩa nhạc tới ngày ra mắt phải sửa, việc lựa chọn tên chính mình để thay thế cũng được tiết lộ[82].

Tháng 7 năm 2007, Giáng Son đã chính thức ra mắt album phòng thu mang tên chính mình, để giới thiệu khả năng sáng tác đã dạng trong nhiều phong cách âm nhạc[58][83], và đánh dấu rõ bước ngoặt trong vai trò là một nhạc sĩ[84]. Giáng Son gồm 9 ca khúc được sáng tác từ năm 1999 đến năm 2006[85], trong đó là các ca khúc tiêu biểu trước đó đã tạo dựng thương hiệu "Cỏ và mưa", "Giấc mơ trưa", "Chút nắng vàng bay" và một số thành công sau này "Trôi trong gương", "I Love Music"; về phần phối khí trong album có sự cộng tác cùng nhạc sĩ Võ Thiện Thanh, Phan Cường, Minh Đạo theo thể loại pop chủ đạo xoay quanh blues jazz, dân gian đương đại, R&B, nhạc điện tử[59]; qua phần thể hiện của Mỹ Lệ, Tùng Dương, Khánh Linh và Nguyên Thảo[86][87][88]. Tại Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến lần thứ 3, Son vinh dự giành được 1 đề cử ở "Album của năm" và giúp cô trở thành nữ nhạc sĩ đầu tiên có album cá nhân xuất hiện trong hạng mục[89].

Tháng 12 năm 2006, các sáng tác của Giáng Son, Đỗ Bảo, Hồ Hoài Anh, Nguyễn Duy Hùng và Mạnh Quân được lựa chọn để đưa vào tuyển tập Bức thư tình đầu tiên[90], được phát hành bởi Nhà xuất bản Âm nhạc Dihavina và Huy Hoang Bookstore[91]. Sau chuyến tham gia đoàn công tác động viên các chiến sĩ tại Trường Sa đầu năm 2013, Giáng Son đã sáng tác "Trường Sa trong tái tim tôi" theo thể loại nhạc semi-classical[92].

2015-2016: Bóng tối Jazz[sửa | sửa mã nguồn]

Bài chi tiết: Bóng tối Jazz

Trả lời một bài phỏng vấn vào tháng 11 năm 2005, Giáng Son đã cho biết cô đang tìm tòi và sáng tác theo thể loại blues jazz sau khi ra đời "Cỏ và mưa"[65]. Tháng 7 năm 2007, Son khẳng định: "một dự án khác cũng đang triển khai với một dòng nhạc khác, không phải thể loại trữ tình pop, ballad như CD đầu"[93]. Sau khi Giáng Son được ra mắt, năm 2008 cô mong muốn dự định sản xuất album thứ hai nhưng "[...]cố gắng để vượt qua chính mình"[25].

Ngày 22 tháng 9 năm 2015[94], Giáng Son tiết lộ album phòng thu thứ hai sẽ được phát hành vào tháng 10 tại chương trình Văn hóa–Sự kiện–Nhân vật trên VTV[95]. Ngày 16 tháng 10 cùng năm, cô chính thức phát hành album phòng thu thứ hai, Bóng tối Jazz. Album được sản xuất trong 8 năm bởi chính Son[96], cùng phối khí lần lượt bởi Lê Thanh Tâm và Vũ Quang Trung[59][97]. Bóng tối Jazz, được mô tả là "một câu chuyện tình, những khát khao cháy bỏng khi chạm tới tình yêu và khi mất nhau"[23], bao gồm 10 ca khúc theo thể loại blues, jazz[35], trong đó là các sáng tác từ năm 2004[98]; những tác phẩm đã được công bố "Đêm đợi", "Chạm" và 2 ca khúc phổ biến "Cỏ và mưa", "Thu cạn"[97]; ca khúc chủ đề "Bóng tối Jazz" nằm trong chùm 5 bài hát từng gửi cho Nguyễn Vĩnh Tiến lần đầu được công bố[99]. Sản phẩm được ra mắt thành công cùng nhiều lời khen ngợi từ báo chí và đóng góp cho dòng nhạc blues, jazz của Việt Nam[100][101][102][103]. Bóng tối Jazz đã vinh dự trở thành "Album của năm" tại Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến lần thứ 13 và lần đầu tiên Son được đề cử với "Nhạc sĩ của năm"[104].

Tháng 10 năm 2015, Son với vai trò nhạc sĩ đã sáng tác 20 ca khúc pop ballad trong vở kịch Hamlet của Nhà hát Kịch Việt Nam do NSND Anh Tú đạo diễn[105]. Ngày 12 tháng 8 năm 2016, Giáng Son cùng Hà Linh tham gia biểu diễn song ca tác phẩm "Lòng mẹ" (Y Vân) trong chương trình Ngãi mẹ sinh thành[106], được nhóm Xẩm Hà Thành tổ chức nhân dịp ngày lễ Vu Lan tại Laca Café, phố Lý Quốc Sư, Hà Nội[107]. Cùng tháng sau đó, Giáng Son cộng tác cùng nhạc sĩ Nguyễn Cường biên tập album Gió bay về ngàn cho dự án nghệ thuật phi lợi nhuận dành tặng đồng bào Tây Nguyên[108]. Cô góp mặt với ca khúc "Mùa nhớ" qua bản thu của Mai Trang[109]. Ngày 9 tháng 9 năm 2016, Giáng Son tham gia cùng hai tác phẩm "Ngày vừa chớp mắt" và "Hà Nội 12 mùa hoa" qua giọng hát của Khánh Ly trong chương trình Đêm nhiệt đới – kỷ niệm 10 năm thành lập nhóm tác giả M6 tại Nhà hát Tuổi trẻ, Hà Nội[110][111]. Ngày 18 tháng 10 năm 2016, nhóm M6 chính thức phát hành album phòng thu thứ ba cùng tên[112]. Trong đó, cá nhân Giáng Son góp mặt ca khúc "Gửi" qua bản thu âm từ chính cô và "Thức dậy con yêu nhé" của Thùy Chi[113]. Ngày 6 tháng 11 năm 2016[114], Son soạn gần 20 ca khúc cho vở nhạc kịch Kiều của Nhà hát Kịch Việt Nam, đạo diễn bởi NSND Anh Tú[115].

2017-nay[sửa | sửa mã nguồn]

Trong hai ngày 22 và 23 tháng 7 năm 2017, vở kịch operetta Chuyện của dòng sông đỏ của họa sĩ Hoàng Hà Tùng có sự tham gia sáng tác của Giáng Son được công diễn[116]. Ngày 30 tháng 8 cùng năm, Son tiếp tục tham biểu diễn qua sáng tác của chính cô trong chương trình Ngãi mẹ sinh thành 2 của nhóm Xẩm Hà Thành tại rạp Hồng Hà, Hà Nội[117]. Năm 2018, Giáng Son tiếp tục tham gia 2 buổi biểu diễn của nhóm Xẩm Hà Thành trong dịp lễ Giỗ tổ nghề hát xẩm, được tổ chức vào ngày 7 tháng 4 tại tượng đài Vua Lê và đình Nam Hương Vua Lê, phố Lê Thái Tổ, khu phố đi bộ hồ Gươm; cùng ngày 30 tháng 9 chỉ ở tại tượng đài[118]. Năm 2019, sau khi được chọn để phổ nhạc từ bài thơ của vị Trụ trì Đại Bảo tháp Mandala Tây Thiên, Son đã sáng tác "Tây Thiên ca" do Phương Nga trình bày và ca khúc cũng là chủ đề của chương trình nghệ thuật nhân Đại lễ cầu an Xuân Kỷ Hợi 2019 tại Bảo tháp Tây Thiên, Vĩnh Phúc[119].

Giám khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Giáng Son giữ vị trí giám khảo cho nhiều các cuộc thi về âm nhạc tại Việt Nam. Son lần đầu tiên giữ vai trò giám khảo trong hội đồng nghệ thuật của Sao Mai điểm hẹn 2008[120]. Sau đó, lần lượt là vòng sơ khảo miền Trung cho Đồ Rê Mí 2009[121], Ngôi sao trẻ 2013[122], Giọng hát hay Hà Nội 2014[123], MMC 2016[124], Nhí tài năng 2016[125], CEG Music Festival 2017[22][32], Giọng ca vàng doanh nhân 2017[126], Ngày hội âm nhạc hè 2017[127] và đặc biệt lần đầu tiên tham gia chương trình truyền hình qua Bài hát hay nhất (mùa 1)[128]. Năm 2018, cô tiếp tục vai trò huấn luyện viên trong Bài hát hay nhất (mùa 2)[129], Giọng hát hay Hà Nội[130]CEG Music Festival 2019[83].

Quan điểm âm nhạc[sửa | sửa mã nguồn]

Âm nhạc Giáng Son phản ánh đúng con người và quan điểm sống trong cô: khát khao, nữ tính[70], thầm kín[41], giản dị[131] song có lúc cũng bộc lộ cá tính[41]. Lặng lặng, tình tứ, 'len lỏi' cũng là những từ ngữ cô nhận xét về mình[132]. Lấy cảm xúc từ những trải nghiệm bản thân[86], đặc biệt ca từ theo logic suy nghĩ của phụ nữ[133] vì Son: "tin rằng những gì xuất phát từ trái tim mới đến được trái tim"[134]. Mỗi lần hoàn thiện một ca khúc là khi cô đã giãi bày một câu chuyện nội tâm[132]. Nhưng Giáng Son quan niệm: "nỗi buồn vẫn phải đẹp và không được bi kịch, như niềm hy vọng đóng cánh cửa này thì sẽ mở cánh cửa khác"[134]. Trong tất cả các sản phẩm của mình, cô luôn đặt 2 vấn đề song song lên đầu tiên, đó là chất lượng tác phẩm và định hướng thẩm mỹ cho giới trẻ[135]. Theo đuổi phong cách lãng mạn[82], song ngoài đời cô là người thực tế[136].

Trong âm nhạc Giáng Son đặc biệt kỹ và khó tính[137], cô còn là một nhạc sĩ luôn đặt ra thử thách cũng như dám khai phá những điều mới mẻ[138]. Điều quan trọng nhất đối với một nhạc sĩ theo Son là năng khiếu[40]"Khi sáng tác, điều đầu tiên chú ý chính là tác phẩm muốn nói tới điều gì. Và điều thứ hai quan trọng không kém chính là giai điệu của bài hát đó. Giai điệu hay thôi chưa đủ, mà còn phải gây được xúc cảm đối với người nghe. Có như vậy, xúc cảm mới từ trái tim mình đến với trái tim người khác được"[40]. Mặc dù được đào tạo bài bản chuyên ngành nhưng cô quan niệm rằng kỹ thuật sáng tác chỉ ra được một bài hát đúng mà chưa thể thành một ca khúc hay[139].

Giáng Son cẩn thận với công việc chuyên môn và đầu tư kỹ lưỡng, đặc biệt là những sản phẩm cá nhân[140]. Cô sáng tác theo cảm hứng[3] "viết cho chính mình, theo đuổi những mong ước của mình, những đỉnh núi mà mình muốn vượt qua" và ít bị chi phối bởi những giá trị giải trí không phù hợp[103]. Trong một số sáng tác, Son đã hình dung ra ca sĩ thể hiện[67]. Tuy nhiên, phần lớn các tác phẩm của cô đều được Tùng Dương thể hiện. Giáng Son cho rằng anh đến nhờ duyên số nhưng quan trọng hơn là các bên trân trọng và cảm nhận được nhau, có cùng tư tưởng[102].

Cảm xúc tùy thuộc vào từng giai đoạn sáng tác của Giáng Son[132], điều đó xuất phát từ cảm xúc chân phương để đến với trái tim khán giả[141]. Để có được, một nhạc sĩ sáng tác chuyên nghiệp là người phải vượt qua thử thách bằng cách hóa thân vào nhân vật từ các thể loại khác nhau: "Khi hóa thân vào thì đó chính là cảm xúc rồi. Chứ nếu nói không có cảm xúc thì không thể nào viết được đâu. Nghề nghiệp mà. Nhưng vẫn phải biến hóa để kiểm soát được màu sắc và cá tính âm nhạc"[138]. Bên cạnh đó, người nhạc sĩ không thể thiếu tâm hồn lãng mạn và sự trong sáng khi làm nghệ thuật: "Theo tôi đã làm nghệ thuật là cống hiến không chút tính toán"[103]. Điều quan trọng cũng để đi đến thành công, theo Giáng Son là phải ra được tác phẩm hay và nhờ rèn luyện, không ngừng học hỏi[40] và nỗ lực[3]: "Tôi nghĩ mình là người gặp nhiều may mắn trong sự nghiệp, và cái giá của sự may mắn ấy là rất nhiều năm khổ luyện"[19].

Giáng Son chọn phương thức phổ nhạc cho thơ. Đây là sở thích từ thuở nhỏ, mà cô đã bắt đầu theo đuổi trong thời gian học hệ trung cấp sáng tác tại trường Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội. Đến khi theo học hệ đại học tại Nhạc viện Hà Nội, Son tìm đến thơ nhiều hơn. Son quan niệm: "Phổ thơ rất khó, nếu phổ kém thì sẽ hát theo thơ. Câu thơ vốn đã mang sẵn những giai điệu, nên phổ nhạc phải thoát ra khỏi thơ"[142] Ở một số bài hát, Giáng Son thường viết phần nhạc trước, sau đó mở lời đề nghị cùng một nhà thơ hay nhà báo cộng tác về phần lời. Trong số đó, Nguyễn Vĩnh Tiến là người đồng điệu nhất mà theo cô giải thích: "mọi người nghe đều cảm thấy giữa nhạc và thơ có sự “ăn xăm”, đồng điệu với nhau" và nhận định rằng anh là người mở khóa nhạc cho cô là phù hợp nhất[40].

Dù tính cách hiền nhưng Giáng Son là người thẳng thắn trong việc phê bình âm nhạc[58][143]. Đã không ít lần cô bày tỏ quan điểm lên báo hay phê bình một nghệ sĩ. Thời gian đầu sau khi rời nhóm, Son đã có phát ngôn gay gắt về đàn ông Việt Nam[144], tuy nhiên sau đó sự việc đã được giải thích[82]. Trong một bài phỏng vấn, nhà báo đã cố gắng gợi hỏi lí do cô không lựa chọn 5 Dòng Kẻ thu âm trong album đầu tay, Son đã gay gắt trả lời: "[...]tôi nghĩ cũng không cần thiết phải giải thích cho tất cả mọi người đều biết. Nó ra sao thì đã như vậy rồi. Mọi người chỉ biết rằng trong album này không có 5 Dòng Kẻ tham gia. Thế thôi!"[145]. Giáng Son còn góp ý sau khi chương trình Sao Mai điểm hẹn 2008 diễn ra, và thẳng thắn chỉ rõ các khuyết điểm trong khâu tổ chức như không gian sân khấu, âm thanh, ánh sáng, nhà tạo mẫu và chuyên gia trang điểm[146]. Nhận định thực tiễn về tình trạng âm nhạc của giới trẻ Việt Nam vào năm 2010[147]. Dù cho Tùng Dương là một người gắn bó phần lớn trong các tác phẩm của chính cô[148], nhưng Son vẫn nói rõ quan điểm với anh[c]. Hay việc đưa ra lời chê với màn trình diễn "Độc ẩm" của Kiều Anh trong chương trình Bài hát yêu thích tháng 10 năm 2015[150], và đối với Trúc Nhân khi anh biểu diễn "Thu cạn" theo phong cách pop[151]. Sau vụ việc phát ngôn của OnlyC[d]Phan Mạnh Quỳnh[e]; Son lên tiếng: "Các nhạc sĩ trẻ cứ tuyên ngôn đi nhưng làm được hay không lại là chuyện khác", "nhiều bạn trẻ hiện nay, nổi tiếng nhanh nhưng thiếu phông nền văn hóa để ứng xử với sự nổi tiếng", "xù lông để bào chữa cho khuyết điểm của mình nhưng lại chưa đủ chín chắn dày dặn để thuyết phục được số đông", và quan điểm thất vọng đối với "Như cái lò" (Khắc Hưng), "Nắng cực" (Phạm Toàn Thắng)[154]. Tuy nhiên, cô vẫn bày tỏ sự yêu thích với một số các nhạc sĩ trẻ như Phạm Toàn Thắng, Tiên Tiên, Khắc Hưng và nhận xét họ là: "[...]trẻ trung, hiện đại và rất chịu khó cập nhật những xu hướng âm nhạc trên thế giới"[155].

Đánh giá[sửa | sửa mã nguồn]

Điểm đặc trưng trong âm nhạc của Giáng Son mang sự nữ tính[40], cùng chủ đề chính là tình yêu tuổi trẻ (những tâm sự chân thành của nữ giới), ngoài ra là về các mùa trong năm và thủ đô Hà Nội[16]. Phong cách chủ yếu của Son là phổ nhạc cho thơ[46], điều đó được thể hiện trong số lượng lớn các tác phẩm[156], cô cũng theo đuổi nhiều thể loại âm nhạc đa dạng và không ngừng đổi mới[157].

Các sáng tác nổi bật trong giai đoạn từ năm 1991–2000 của Giáng Son được đưa vào trong Em (2003). Những sáng tác vào giời gian này mang đặc trưng phong cách hát nhóm, có ngôn ngữ riêng, chủ yếu theo cảm xúc chưa có kỹ thuật[19][63] và ngay từ thời điểm này Son đã xác lập được ngôn ngữ âm nhạc riêng biệt[136]. Báo Tiền phong đánh giá rằng: "đặc trưng bởi những đoạn điệp khúc có giai điệu cô đọng, day dứt". Phần lời trong giai đoạn này thật thà và hầu hết mang chủ đề tình đơn phương, một số bài khác thì được viết dựa trên trí tưởng tượng[158]. Ngoài ra, một số ca khúc như "Xuân Hà Nội" không chỉ nằm trong khuôn khổ của nữ giới mà nhân vật xưng "anh"[30]. Từ năm 2000–2005, cá tính âm nhạc của Son bắt đầu rõ nét với phần lớn là những bài theo hơi hướng triết lý[30][159], cùng những suy nghĩ nữ tĩnh và mang nét đối lập[133][160]. Phần lời của Son khi này cũng được nâng tầm bởi đây là thời điểm đánh dấu tình bạn cộng tác với nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Tiến, với chùm các ca khúc cô gửi cho anh được đưa vào album đầu tay, Giáng Son. Album là một thử thách mà cô đặt ra cho bản thân để thử sức ở nhiều dòng nhạc khác nhau, và cô còn bộc lộ cá tính, dữ dội trong các ca khúc như "Trôi trong gương", "I Love Music"[161]. Cả album theo như báo An ninh Thủ đô nhận định là có không gian trữ tình, lãng mạn nhưng không nhu mì, hiền ngoan mà mang chút lửa ngầm âm ỉ và có khoảnh khắc bùng lên[162]; đặc biệt là ca khúc "Khát", "Nếp ngày"[68]. Trong Giáng Son, cô cũng thành công với các sáng tác ở thể loại dân gian đương đại như "Giấc mơ trưa" và "Chút nắng vàng bay". Điều này có được nhờ ảnh hưởng từ người bố của cô, nhà giáo nhân dân Hoàng Kiều[26][163][164].

Nhờ tài năng và sự nỗ lực, Giáng Son đã nhận được nhiều những lời khen từ giới chuyên môn và báo chí. Nhạc sĩ Minh Châu chỉ ra điểm nổi bật trong những sáng tác của Son là triệt để khai thác điệu thức dân ca khu vực phía Bắc, tạo nên một cảm giác rất quen thuộc với công chúng nhưng cô khéo léo lồng vào đó phương thức hòa âm phối khí hiện đại để xử lý màu sắc cho nhạc dân ca. Vì vậy, các ca khúc trở nên phong phú hơn về màu sắc: "Lạ mà quen, tính hiện đại và chất dân gian trong sáng tác hòa quyện cùng chất lãng mạn, qua những ca khúc phản ánh hơi thở cuộc sống hiện đại, là nét ưu việt của Giáng Son”[161]. Nhạc sĩ Trương Ngọc Ninh cho rằng cô là một trong những nữ nhạc sĩ đặt nền móng mới của âm nhạc Việt Nam, và nhìn nhận cô với thái độ tin tưởng, kỳ vọng[102]. Nhạc sĩ Nguyễn Ánh 9 chia sẻ: "Dòng nhạc của Giáng Son rất dịu dàng, thầm kín, sâu lắng. Nếu không gặp được Giáng Son thì không ai ngờ rằng đó là dòng nhạc của một cô gái vừa mới chập chững những bước đầu tiên trên con đường sáng tác[...]". Nhóm 5 Dòng Kẻ cũng nhận xét: “Những mạch chảy trong ca từ và âm nhạc của Son tràn đầy nữ tính[...]"[46]. Nhạc sĩ Nguyễn Trọng Tạo mô tả âm nhạc của Son tạo nên cảm nhận đa chiều bởi sự khắc khoải riêng, đầy nữ tính[24]. Nhạc sĩ Đỗ Bảo khen ngợi cô là "[...]người dám đặt ra thách thức cho mình và thực hiện"[165]. Nhạc sĩ Trọng Bằng đánh giá rằng "Giáng Son là một nhạc sĩ trẻ có tài và nhất là có chí[...]. Các ca khúc của cô đều có sự tìm tòi, mới mẻ, giàu cảm xúc và phát huy được vốn văn hóa dân tộc", và ghi nhận khả năng ở lĩnh vực soạn giao hưởng chững chạc: "Tương lai, đây sẽ là một nhạc sĩ nhiều thành công"[25]. Ca sĩ Tùng Dương nói rõ về một số nhạc sĩ nữ gắn bó cùng anh: "Họ đều là những người có tài, bản ngã thuộc về âm nhạc[...]"[102]. Ca sĩ Trúc Nhân mô tả qua 4 từ "độc đáo, cá tính, mạnh mẽ và ma mị"[166]. Giới báo chí tốn giấy mực phân tích rằng các nhạc phẩm của Giáng Son mang dấu ấn cá nhân[159][167] cùng hai yếu tố, chất lượng và định hướng thẩm mỹ cho giới trẻ[92], bay bổng theo cách riêng dù ở thời điểm nào cũng khiến người nghe 'xao xuyến' và đồng cảm với tâm hồn lãng mạn[168]. Son thuộc lớp nhạc sĩ trẻ đương đại, mới mẻ, nhưng luôn có ý thức kế thừa truyền thống. Do đó, các tác phẩm của cô 'chạm' được vào tình cảm của nhiều đối tượng người nghe[135]. Báo Tiền phong viết:

"[...]Cô đơn và khao khát. Càng khao khát càng cô đơn. Trong những sáng tác của Son, niềm đam mê như càng mãnh liệt hơn, trẻ trung hơn mà không thất vọng, buồn nhưng không sầu muộn"[159].

Son bị phụ thuộc ở khía cạnh người viết lời bài hát, cho dù một số mang được phần ca từ tốt nhưng phần lớn còn lại thiếu sức nặng vì chạy theo giai điệu[30]. Tuy nhiên, nhạc sĩ Nguyễn Ngọc Thiện giải thích rằng nhờ được đào tạo bài bản vững chắc nên lợi thế của cô là khả năng viết hòa âm phối khí, khi nắm vững thì các sáng tác sẽ phong phú về màu sắc âm nhạc. Bên cạnh đó, Son có những cộng sự giỏi trong việc đặt ca từ. Báo Tuổi trẻ chỉ ra phần âm nhạc không lê thê, khúc thức rõ ràng, ca khúc thoáng, dễ 'ăn' cùng bản phối và có thể đặt vào một thể loại khác[30]. Cộng hưởng tất cả những yếu tố đó cùng việc đi đúng trên con đường của một phong cách âm nhạc riêng biệt đã tạo nên những sáng tác trọn vẹn[161]. Ngoài đời, Giáng Son được nhạc sĩ Ngọc Đại đánh giá là không thay đổi ngay cả thời kì còn là thành viên của Dòng Kẻ và cho dù đã nổi tiếng[68]. 5 Dòng Kẻ cho rằng Son là người thích 'cà pháo mắm tôm' và trong tình yêu phải được tính bằng năm tháng[169]. Riêng thành viên Bảo Lan đánh giá Son: "[...]thích những gì thuần Việt"[170]. Ca sĩ Tùng Dương yêu thích vì tính cách thẳng thắn: "[...]Son dám phát biểu như vậy vì Son cảm thấy như vậy"[171].

Đời sống cá nhân[sửa | sửa mã nguồn]

Giáng Son kết hôn vào ngày 15 tháng 3 năm 2009 với Nick Veltre (sinh năm 1963) mang quốc tịch Mỹ[139], anh là một giảng viên ngành tài chính cho cán bộ của các tổ chức phi chính phủ tại Université de Lyon II[172]. Tháng 10 năm 2008, cô gặp Nick khi được mời đến Ballad Saloon tại Đặng Văn Ngữ, Hà Nội để nghe ban nhạc của bạn Son[173]. Tuy nhiên, vào năm 2014, Giáng Son đã chính thức ly hôn với Nick[160].

Trong cuộc sống, Giáng Son là người thâm trầm và kín đáo[161], ngoài ra cô cũng thẳng thắn và cá tính[41]. Son có mối quan hệ thân thiết với Nguyễn Trọng Tạo[174], Nguyễn Vĩnh Tiến[175], Vi Thùy Linh[176], Khánh Linh, Hà Linh[177], Nguyễn Quang Long và Mai Tuyết Hoa (Nhóm Xẩm Hà Thành)[178][179]. Chủ yếu trong ngày, Son giành cho công việc giảng dạy tại trường. Thời gian còn lại, cô tham gia các công việc phụ cũng trong lĩnh vực âm nhạc[135]. Ngoài ra, Son có sở thích đọc sách và trồng cây[180].

Giải thưởng và tôn vinh[sửa | sửa mã nguồn]

Giáng Son giành được rất nhiều giải thưởng cá nhân khác nhau theo suốt sự nghiệp âm nhạc của mình. Tại Liên hoan Ban nhạc sinh viên toàn quốc lần thứ nhất (1999), Son cùng 5 Dòng Kẻ đã giành được giải "Đĩa nhạc xanh" và các tác phẩm được dự thi giúp cô giành giải "Tác giả trẻ xuất sắc nhất". Năm 2004, cô tiếp tục cùng nhóm nhạc được xướng tên tại hạng mục "Nhóm nhạc xuất sắc nhất" trong chương trình VTV bài hát tôi yêu. Tháng 8 năm 2005, sau khi chính thức rời 5 Dòng Kẻ, Giáng Son tạo dấu ấn mạnh mẽ qua ca khúc "Giấc mơ trưa" và sau đó được bầu chọn là "Bài hát của tháng". Cô tiếp tục được trao tặng giải "Nhạc sĩ ấn tượng" từ chương trình Bài hát Việt 2005. Năm 2008, Son tạo bước ngoặt khi album phòng thu đầu tay mang chính tên cô, Giáng Son đã được đề cử cho "Album của năm". Mãi cho đến năm 2016, Son ra mắt Bóng tối Jazz và album được tôn vinh để trở thành "Album của năm" tại Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến[181].

Chương trình Con đường âm nhạc tháng 10 do Ban Văn nghệ, Đài Truyền hình Việt Nam phối hợp với công ty Eurowindow và Melinh PLAZA tổ chức vào ngày 3 tháng 10 năm 2010 trên VTV đã vinh danh Giáng Son với các ca khúc tiêu biểu xuyên suốt trong sự nghiệp của cô[182][183]. Tháng 6 năm 2014, Bài hát Việt đã tổ chức một minishow để giới thiệu các sáng tác của Giáng Son[184]; với sự tham gia của Tùng Dương, Khánh Linh, Uyên Linh, Hà Linh và Phương Linh[185]. Ngày 20 tháng 10 năm 2012, Giáng Son là một trong bốn nhạc sĩ được tôn vinh trong chương trình Đêm Viettel[186] tại Đà Nẵng (14 tháng 10), Cần Thơ (20 tháng 10), Hà Nội (28 tháng 10) và TPHCM (2 tháng 11)[187].

Năm Giải thưởng Hạng mục Đề cử cho Kết quả Tham khảo
1998 Liên hoan Ban nhạc sinh viên toàn quốc lần thứ nhất "Tác giả trẻ xuất sắc nhất" Giáng Son Đoạt giải [f]
"Đĩa nhạc xanh" 5 Dòng Kẻ Đoạt giải
2004 VTV bài hát tôi yêu "Nhóm nhạc xuất sắc nhất" "Cỏ và mưa" Đoạt giải [4]
2005 Bài hát Việt "Bài hát của tháng" "Giấc mơ trưa" Đoạt giải [75]
2006 "Nhạc sĩ ấn tượng" Giáng Son Đoạt giải [g]
2008 "Bài hát của tháng" "Chút nắng vàng bay" Đề cử [189]
Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến "Album của năm" Giáng Son Đề cử [190]
2016 Bóng tối Jazz Đoạt giải [191]
"Nhạc sĩ của năm" Giáng Son Đề cử

Ảnh hưởng[sửa | sửa mã nguồn]

Ngay từ nhỏ, nhờ sinh ra trong một gia đình có nền tảng nghệ thuật dân tộc[22] do đó Giáng Son sớm được tiếp xúc với các làn điệu chèo cổ[23]. Một trong những kỷ niệm âm nhạc sơ khai của Son là cùng chị gái mình biểu diễn các trích đoạn chèo, tuồngcải lương. Lên 5 tuổi, cô được mẹ dẫn vào trường Đại học Sân khấu và Điện ảnh Hà Nội để quan sát công việc giảng dạy[23]. Khi chứng kiến cảnh sinh viên đóng vai Thị Mầu, cô say mê và bắt chước, thậm chí mẹ còn đưa cô ra làm mẫu cho sinh viên học. Từ đó, các làn điệu dân gian dần gắn bó trong ký ức tuổi thơ[192]: "[...]tuổi thơ của tôi có điểm tựa vững chắc là bố mẹ những người tôi thần tượng và khâm phục"[193].

Nhà giáo nhân dân Hoàng Kiều là người có ảnh hưởng lớn đến con đường âm nhạc của cô. Khi chính ông đã định hướng cô đến các giai đoạn trong sự nghiệp âm nhạc[67] và còn là người hướng dẫn tập piano khi cô lên 5 tuổi[16]. Từ định hướng của ông, niềm yêu thích của Son đã chuyển hướng sang nhạc cổ điển: "[...]từ nhỏ tôi đã rất thích chèo, tuồng nhưng bố mẹ lại muốn tôi làm quen với âm nhạc hiện đại, bắt đầu từ cây đàn piano. Mấy năm đầu, tôi ghét học piano lắm, nhưng càng lớn thì càng hiểu, càng ngấm. Nhất là sau này khi học khoa sáng tác trường nhạc viện Hà Nội, càng thấy sự lựa chọn của bố mẹ là đúng"[19]. Giáng Son cũng từng có thời gian tìm hiểu những công trình nghiên cứu bố cô để lại, điều đó đã giúp cho các sáng tác sau này luôn có tính dân tộc[67][70]. Nhạc sĩ Đàm Linh cũng ảnh hưởng lớn tới các sáng tác của Son[24].

Thời sinh viên, Son tiếp cận nhiều đến các nghệ sĩ quốc tế, bao gồm Scorpions, Nina Simone, Kurt Elling, Diana Krall, Norah Jones[58]. Jazzy Dạ Lam là cái tên cũng được cô hâm mộ sau khi nghe album Trăng và em. Ngoài Scorpions, họ đều là nguồn cảm hứng sáng tác cho album phòng thu thứ hai của Son, Bóng tối Jazz[194].

Nền nếp gia đình cũng ảnh hưởng tới lối sống của cô: "[...]Bố mẹ tôi vốn đều là nhà giáo. Tôi bị ảnh hưởng của họ bởi lối sống khiêm tốn, giản dị, mộc mạc. Có lẽ vì thế mà tôi rất khó để thay đổi hay chuyển sang một lối sống khác"[195]. Chọn cho mình lối sống thâm trầm và kín đáo, song cô cho rằng điều đó không ảnh hưởng đến cảm xúc sáng tác: "Sự khác thường của người nghệ sĩ cần thiết thể hiện trong tác phẩm chứ không phải trong cuộc sống thường ngày"[161].

Thành tựu[sửa | sửa mã nguồn]

Tại Việt Nam, không có quá nhiều nhạc sĩ nữ thành công trong lĩnh vực sáng tác[196]. Mặc dù trước 1975 đã có Hương Huyền Trinh và Quỳnh Giao, nhưng hầu hết vai trò nhạc sĩ của họ đều không rõ nét. Nổi bật trong nước khi đó là Trương Tuyết Mai[197]. Sau 1975 đã xuất hiện Khúc Lan; hay đầu thập niên 90 là Lê Khắc Thanh Hoài nhưng tác phẩm của các nhạc sĩ nữ này lại không phổ biến ở trong nước và hầu hết đều là nhạc sĩ hải ngoại. Ở trong nước cũng có Hoàng Điệp, Nguyễn Thị Nhung, Tú Hương, Thụy Loan nhưng đều là các nhà soạn nhạc và giảng viên nhạc viện[46].

Sự thành công của nhóm 5 Dòng Kẻ, trong đó đặc biệt là Giáng Son đã đóng góp rõ nét vào vai trò sáng tác của nữ giới và mở rộng biên độ của các nữ nhạc sĩ từ cuối thập niên 90–nay. Có thể tạm nói rằng cô đã trở thành người phụ nữ đầu tiên và thành công nhất trong vai trò là một nữ nhạc sĩ[198]. Cụ thể, Giáng Son và những người thuộc cùng thế hệ như Ngọc Loan, Bảo Lan, Kim Ngọc, Lưu Thiên Hương[199] hay đến khoảng năm 2005, vai trò nữ ca sĩ kiêm nhạc sĩ được mở rộng bởi Jazzy Dạ Lam, Tinna Tình[200], Minh Thư[201]Lưu Hương Giang[202]. Năm 2007, vai trò được mở rộng mạnh mẽ điển hình là Lê Cát Trọng Lý và Sa Huỳnh[198]. Đầu thập niên 2010, có thêm Mai Khôi[203]Đông Nhi. Đến nay, số lượng các nhạc sĩ nữ lần lượt dần được tăng lên.

Giáng Son cũng cùng thời (2002–2007) với Ngọc Đại, Niels Lan Doky, Lê Minh Sơn, An Thuyên[204], Trần Tiến, Nguyễn Vĩnh Tiến, Lưu Hà An[205], Bảo Lan[206], Ngô Hồng Quang mở đầu thập niên 2000 ở thể loại dân gian đương đại[207][208]. Mặc dù thể loại nhạc này đã được một số nghệ sĩ khai phá trước đó vào thập niên 1990.

"Giấc mơ trưa" là một trong những ca khúc tiêu biểu và nổi tiếng nhất của cô[209][210]. Ngày 24 tháng 10 năm 2008, "Giấc mơ trưa" đã được lựa chọn làm nhạc nền cho kịch hình thể Biến Vĩ của tình yêu; kịch bản của NSƯT Lê Chức, đạo diễn bởi NSND Lan Hương và chỉ đạo nghệ thuật bởi NSND Lê Hùng tại Nhà hát Tuổi trẻ[211]. NSƯT Đặng Linh Nga cũng thường xuyên biểu diễn trong các sự kiện trọng đại như Cánh Diều Vàng 2009[212], APEC Việt Nam 2017[213], và chọn dạy cho học sinh Trung Quốc[35]. "Giấc mơ trưa" liên tục được các khán giả thủ đô gửi tặng nhau qua các chương trình âm nhạc của đài phát thanh và truyền hình[167], hay nhiều đoàn múa trong nước đã tách phần nhạc rồi phối khí để dựng tiết mục múa[35]. Năm 2014, Zing News còn liệt kê "Cỏ và mưa" và "Thu cạn" là hai trong số 5 ca khúc được săn đón nhất tại các cuộc thi âm nhạc, riêng "Cỏ và mưa" được bình phẩm: "Thật khó để đưa ra một con số cụ thể về số lần "Cỏ và mưa" xuất hiện trên sân khấu các cuộc thi âm nhạc cả chuyên lẫn không chuyên"[214]. Năm 2017, bộ sưu tập của nhà thiết kế Thủy Nguyễn trong bộ phim Cô Ba Sài Gòn được truyền cảm hứng từ ca khúc "Hà Nội 12 mùa hoa"[215]. Nhìn chung, một số các ca khúc do cô sáng tác đều là nguồn cảm hứng và được các thí sinh thường xuyên lựa chọn để thể hiện trong các cuộc thi âm nhạc phổ biến ngày nay[40][161] như Sao Mai điểm hẹn, Vietnam Idol: Thần tượng Âm nhạc Việt Nam[216], Giọng hát Việt, Nhân tố bí ẩn, Hòa âm Ánh sáng.

Cùng với việc không đi theo một lối mòn vào thời gian đó, khi thị trường sôi động với các ca khúc nhạc ngoại lời Việt. 5 Dòng Kẻ đã chọn cho mình một con đường khó khăn khi đi ngược với số đông ở việc thể hiện các sáng tác của thành viên nhóm, mà chủ yếu giai đoạn đó là Giáng Son[39]. Cô cùng nhóm trong thời gian đó còn khai phá phong cách hát a cappella vào trong các tác phẩm của Nguyễn Ánh 9, Trịnh Công Sơn[57].

Danh sách đĩa nhạc[sửa | sửa mã nguồn]

Album phòng thu

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Chú giải
  1. ^ Tập nhạc Cỏ và mưa – 30 tình khúc Giáng Son, được phát hành vào năm 2005 bởi Nhà xuất bản Trẻ. Tuyển tập dài gần 70 trang bao gồm 30 bài hát của nhạc sĩ Giáng Son được cô sáng tác từ năm 1991–2005.[12]
  2. ^ Bản giao hưởng "Đồng Xa", được sử dụng ngũ cung và dàn trống dân tộc. Giáng Son viết về khu tập thể Đồng Xa (tên cũ của khu văn công Mai Dịch), nơi gia đình cô đang định cư. Bản giao hưởng sau đó đã được nhà soạn nhạc Nguyễn Thiên Đạo giúp chỉnh lý để trình diễn lại trong buổi báo cáo tốt nghiệp và gây bất ngờ với ban giám khảo.[3]
  3. ^ Chương trình Giai điệu tự hào tháng 9 với chủ đề Bám biển quê hương. Lần đầu tiên "Nơi đảo xa" được Tùng Dương thể hiện với hai phong cách acoustic và blues jazz, do Trần Thanh Phương phối khí. Khi đến phần nhận xét, Giáng Son đã lựa chọn phiên bản acoustic và giải thích "lời và nhạc cần đi với nhau".[149]
  4. ^ Ca sĩ kiêm nhạc sĩ Only C đã trả lời trong một bài phỏng vấn của Zing News: "Nhân đây tôi xin khẳng đinh, tôi đã sản xuất, sáng tác được nhiều ca khúc có đẳng cấp thế giới."[152]
  5. ^ Ca sĩ kiêm nhạc sĩ Phan Mạnh Quỳnh đã trả lời trong một bài phỏng vấn của Zing News: "Điều tôi hướng đến chính là 'một-tượng đài' để sống lâu trong lòng người hâm mộ."[153]
  6. ^ Ban nhạc Exotica, bao gồm 5 thành viên, được thành lập bởi Giáng Son và Lan Hương đã dự thi Liên hoan Ban nhạc sinh viên toàn quốc lần thứ nhất năm 1998. Họ trình diễn các sáng tác của Giáng Son "Sóng", "Mưa", "Anh" và "Xuân Hà Nội". Exotica đã giành được giải "Đĩa nhạc xanh" và riêng Son giành được "Tác giả trẻ xuất sắc nhất".
  7. ^ Giáng Son đã giành giải "Nhạc sĩ ấn tượng" với ca khúc "Giấc mơ trưa", do ca sĩ Khánh Linh thể hiện tại Lễ trao giải Bài hát Việt năm 2005 được tổ chức ngày 26 tháng 2 năm 2006.[188]
Chú thích
  1. ^ Đức Trí (11 tháng 8 năm 2017). “Nhạc sĩ vở chèo 'Xúy Vân' qua đời ở tuổi 92”. VnExpress. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2019. 
  2. ^ “Tiểu sử Giáng Son”. Hội Nhạc sĩ Việt Nam. Ngày 2 tháng 9 năm 2016. Truy cập ngày 27 tháng 3 năm 2018. 
  3. ^ a ă â b “Giáng Son đã hết cô đơn”. Công an nhân dân. Ngày 15 tháng 3 năm 2019. Truy cập ngày 14 tháng 5 năm 2019. 
  4. ^ a ă â “Giáng Son với Cỏ và mưa trên VTV3”. Tuổi trẻ. Ngày 3 tháng 10 năm 2010. Truy cập ngày 18 tháng 5 năm 2019. 
  5. ^ “Nghệ sĩ tháng Giáng Son”. YouTube. Ngày 18 tháng 8 năm 2017. Truy cập ngày 27 tháng 3 năm 2018. 
  6. ^ “Nhóm tác giả M6: “ Đêm Nhiệt Đới” hội tụ những cá tính đặc biệt”. Văn nghệ công an. Ngày 4 tháng 9 năm 2016. Truy cập ngày 7 tháng 4 năm 2019. 
  7. ^ a ă “Giáng Son, nữ tính trên từng nốt nhạc!”. Nông nghiệp Việt Nam. Ngày 17 tháng 1 năm 2014. Truy cập ngày 24 tháng 5 năm 2019. 
  8. ^ “KỊCH HÁT DÂN TỘC”. Trường Đại học Sân khấu và Điện ảnh Hà Nội. Truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2019. 
  9. ^ a ă “Họ sinh năm 1975”. VOV. Ngày 30 tháng 4 năm 2009. Truy cập ngày 27 tháng 3 năm 2018. 
  10. ^ a ă “Giáng Son – “Cỏ và Mưa””. Lao động. Ngày 5 tháng 10 năm 2010. Truy cập ngày 29 tháng 3 năm 2018. 
  11. ^ “Tôi thích sự bình yên”. Người lao động. Ngày 16 tháng 8 năm 2008. Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2019. 
  12. ^ Nguyễn Mạnh Hà (8 tháng 3 năm 2005). “Giáng Son - hát, nhảy và viết giao hưởng”. Tiền phong. Truy cập ngày 7 tháng 4 năm 2019. 
  13. ^ “Giáng Son xuất hiện trên "Con đường Âm nhạc". Thể thao & văn hóa. Ngày 28 tháng 9 năm 2010. Truy cập ngày 29 tháng 3 năm 2018. 
  14. ^ “Con đường âm nhạc tháng 10: Cỏ và Mưa”. Tiền phong. Ngày 28 tháng 9 năm 2010. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2019. 
  15. ^ a ă â “Cô dâu mới Giáng Son chia sẻ về âm nhạc và… chuyện tình”. Dân trí. Ngày 26 tháng 3 năm 2009. Truy cập ngày 20 tháng 4 năm 2019. 
  16. ^ a ă â b c “Giấc mơ trưa trong veo Giáng Son”. Công an nhân dân. Ngày 29 tháng 3 năm 2006. Truy cập ngày 14 tháng 5 năm 2019. 
  17. ^ “Vĩnh biệt tác giả âm nhạc vở chèo “Súy Vân””. Phụ nữ Việt Nam. Ngày 10 tháng 8 năm 2017. Truy cập ngày 27 tháng 3 năm 2018. 
  18. ^ “Tác giả âm nhạc vở chèo “Súy Vân” qua đời”. Hà Nội mới. Ngày 10 tháng 8 năm 2017. Truy cập ngày 27 tháng 3 năm 2018. 
  19. ^ a ă â b c “Nhạc sĩ Giáng Son: Có may mắn là nhờ khổ luyện”. Người lao động. Ngày 19 tháng 3 năm 2006. Truy cập ngày 24 tháng 4 năm 2019. 
  20. ^ a ă “Giáng Son: 'Hạnh phúc là được sống với người mình yêu'. VnExpress. Ngày 6 tháng 2 năm 2008. Truy cập ngày 12 tháng 4 năm 2019. 
  21. ^ “Tạ Giáng Sol Official”. Facebook. Ngày 30 tháng 12 năm 2016. Truy cập ngày 19 tháng 10 năm 2019. 
  22. ^ a ă â “NS. GIÁNG SON”. CEG Festival. Truy cập ngày 27 tháng 3 năm 2018. 
  23. ^ a ă â b c “Nhạc sĩ Giáng Son: Những vệt buồn…”. Báo An ninh thế giới. Ngày 28 tháng 2 năm 2016. Truy cập ngày 26 tháng 3 năm 2018. 
  24. ^ a ă â b c “Nữ nhạc sĩ Giáng Son và ước vọng tình yêu mãnh liệt”. Đất Việt. Ngày 4 tháng 10 năm 2010. Truy cập ngày 16 tháng 10 năm 2019. 
  25. ^ a ă â b c “Nữ nhạc sĩ Giáng Son: Vẫn "giấc mơ trưa". Công an nhân dân. Ngày 13 tháng 7 năm 2008. Truy cập ngày 24 tháng 4 năm 2019. 
  26. ^ a ă “NGND Hoàng Kiều - nhạc sĩ gạo cội của làng chèo qua đời ở tuổi 92”. Dân trí. Ngày 10 tháng 8 năm 2017. Truy cập ngày 19 tháng 4 năm 2019. 
  27. ^ “Bậc thầy của nghệ thuật chèo, NGND Hoàng Kiều từ trần”. VOV. Ngày 8 tháng 11 năm 2017. Truy cập ngày 26 tháng 3 năm 2018. 
  28. ^ “NGND Hoàng Kiều- cha của nhạc sĩ Giáng Son qua đời”. Pháp luật. Ngày 11 tháng 8 năm 2017. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2019. 
  29. ^ a ă “Thế hệ nghệ sĩ sinh sau năm 1975”. RFI. Ngày 27 tháng 11 năm 2010. Truy cập ngày 21 tháng 5 năm 2019. 
  30. ^ a ă â b c d “Giọng nữ mới trong tình ca”. Tuổi trẻ. Ngày 20 tháng 3 năm 2005. Truy cập ngày 17 tháng 5 năm 2019. 
  31. ^ a ă â b “Một nốt giáng, 5 Dòng Kẻ và... những cơn mưa đầu mùa”. Tuổi trẻ. Ngày 15 tháng 2 năm 2004. Truy cập ngày 17 tháng 5 năm 2019. 
  32. ^ a ă “Nhạc sĩ Giáng Son làm giám khảo CEG Music Festival 2017”. Hội âm nhạc Hà Nội. Ngày 26 tháng 6 năm 2017. Truy cập ngày 26 tháng 3 năm 2018. 
  33. ^ “Ngày một thánh thót hơn”. Sài Gòn giải phóng. Ngày 3 tháng 12 năm 2005. Truy cập ngày 22 tháng 4 năm 2019. 
  34. ^ “Bóng tối Jazz”. Hội Nhạc sĩ Việt Nam. Ngày 23 tháng 11 năm 2015. Truy cập ngày 29 tháng 3 năm 2018. 
  35. ^ a ă â b c “Nhạc sỹ Giáng Son: Mơ được đứng riêng trên sân khấu lớn”. VOV. Ngày 1 tháng 7 năm 2014. Truy cập ngày 26 tháng 3 năm 2018. 
  36. ^ a ă “Thanh xuân trên “5 Dòng Kẻ””. Người lao động. Ngày 23 tháng 10 năm 2004. Truy cập ngày 25 tháng 4 năm 2019. 
  37. ^ a ă “Chuyện tình Giáng Son bắt nguồn từ âm nhạc”. Tiền phong. Ngày 24 tháng 3 năm 2009. Truy cập ngày 7 tháng 4 năm 2019. 
  38. ^ a ă “Nhóm Năm Dòng Kẻ: "Chúng tôi muốn là người sáng tạo". Người lao động. Ngày 17 tháng 2 năm 2006. Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2019. 
  39. ^ a ă â b c “Thuở hàn vi khốn khó của nhóm nhạc 5 Dòng kẻ”. Người đưa tin. Ngày 30 tháng 5 năm 2013. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2019. 
  40. ^ a ă â b c d đ e “Nhạc sĩ Giáng Son: Nổi loạn để khán giả nhận ra mình”. VOV. Ngày 14 tháng 3 năm 2014. Truy cập ngày 11 tháng 5 năm 2019. 
  41. ^ a ă â b “Giáng Son tham gia CLB 2M”. An ninh thủ đô. Ngày 16 tháng 7 năm 2010. Truy cập ngày 15 tháng 5 năm 2019. 
  42. ^ “Bảo Lan - mỏng manh cánh hồng”. Tiền phong. Ngày 27 tháng 6 năm 2005. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2019. 
  43. ^ a ă “Giáng Son từng xấu hổ vì cô giáo mời phụ huynh lên gặp”. Zing News. Ngày 20 tháng 11 năm 2015. Truy cập ngày 13 tháng 10 năm 2019. 
  44. ^ “Nguyễn Trọng Tạo bị Giáng Son “ăn vạ” khi phổ nhạc “Cỏ và mưa””. Dân trí. Ngày 9 tháng 1 năm 2019. Truy cập ngày 22 tháng 4 năm 2019. 
  45. ^ “5 Dòng Kẻ khoe ảnh thời còn đủ các mảnh ghép”. Zing News. Ngày 3 tháng 8 năm 2014. Truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2019. 
  46. ^ a ă â b c d “Giáng Son - nữ nhạc sĩ ấn tượng”. Nhân dân. Ngày 17 tháng 9 năm 2010. Truy cập ngày 7 tháng 4 năm 2019. 
  47. ^ a ă “Năm Dòng Kẻ không cần công nghệ lăng xê”. VnExpress. Ngày 25 tháng 7 năm 2005. Truy cập ngày 6 tháng 6 năm 2019. 
  48. ^ a ă “5 dòng kẻ: Âm nhạc là chất keo gắn kết chúng tôi”. THVL. Ngày 25 tháng 10 năm 2013. Truy cập ngày 6 tháng 6 năm 2019. 
  49. ^ a ă â “Nhạc sĩ Giáng Son:“Tôi sống đúng con người của mình””. Pháp luật. Ngày 8 tháng 5 năm 2010. Truy cập ngày 26 tháng 5 năm 2019. 
  50. ^ a ă â “Tôi đang hạnh phúc!”. An ninh thủ đô. Ngày 24 tháng 5 năm 2009. Truy cập ngày 16 tháng 5 năm 2019. 
  51. ^ “Năm Dòng Kẻ tung "Cánh mặt trời". Sài Gòn giải phóng. Ngày 26 tháng 11 năm 2007. Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2019. 
  52. ^ “Giáng Son chưa bao giờ coi mình là ca sĩ đúng nghĩa”. VnExpress. Ngày 11 tháng 7 năm 2006. Truy cập ngày 13 tháng 4 năm 2019. 
  53. ^ a ă â b “Giáng Son: "Tôi lười biếng và chung thuỷ". Tran Quang Hai. 21 tháng 1 năm 2006. Truy cập ngày 3 tháng 4 năm 2018. 
  54. ^ a ă “5 Dòng Kẻ quên Giáng Son?”. Dân trí. Ngày 20 tháng 2 năm 2006. Truy cập ngày 7 tháng 4 năm 2019. 
  55. ^ “5 Dòng Kẻ coi nghệ thuật là cách xả stress”. VnExpress. Ngày 18 tháng 2 năm 2006. Truy cập ngày 25 tháng 4 năm 2019. 
  56. ^ “Chuyện “được", “mất” trong làng nghệ thuật 2005”. Tiền phong. Ngày 5 tháng 1 năm 2006. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2019. 
  57. ^ a ă “5 Dòng Kẻ chia tay Giáng Son”. Tiền phong. Ngày 18 tháng 9 năm 2005. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2019. 
  58. ^ a ă â b “Giáng Son: Album 2 sẽ mang đậm màu sắc Blue Jazz”. VTV. Ngày 22 tháng 9 năm 2015. Truy cập ngày 16 tháng 6 năm 2019. 
  59. ^ a ă â “Hành trình jazz mang tên Giáng Son”. Sài Gòn giải phóng. 28 tháng 10 năm 2015. Truy cập ngày 16 tháng 6 năm 2019. 
  60. ^ a ă “5 Dòng Kẻ chia tay Giáng Son”. VnExpress. Ngày 18 tháng 9 năm 2005. Truy cập ngày 12 tháng 4 năm 2019. 
  61. ^ “5 Dòng Kẻ – 1 = ?”. Dân trí. Ngày 15 tháng 9 năm 2005. Truy cập ngày 11 tháng 5 năm 2019. 
  62. ^ “Nhạc sĩ Giáng Son: "Em mơ những mùa hoa nhỏ". An ninh thế giới. Ngày 23 tháng 4 năm 2013. Truy cập ngày 22 tháng 5 năm 2019. 
  63. ^ a ă â “Giáng Son rời 5 Dòng Kẻ không phải vì tiền”. VnExpress. Ngày 19 tháng 3 năm 2006. Truy cập ngày 13 tháng 4 năm 2019. 
  64. ^ “Nhạc sĩ Giáng Son: Long lanh hạnh phúc”. Giadinh.net. Ngày 8 tháng 8 năm 2009. Truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2019. 
  65. ^ a ă “Giáng Son: "Chia tay nhóm mình tiếc lắm". Dân trí. Ngày 3 tháng 11 năm 2005. Truy cập ngày 20 tháng 4 năm 2019. 
  66. ^ a ă “Giáng Son sau ngày chia tay 5 Dòng kẻ...”. Dân trí. Ngày 26 tháng 9 năm 2005. Truy cập ngày 20 tháng 4 năm 2019. 
  67. ^ a ă â b c “Giáng Son: Này giấc mơ trưa bao giờ em về...”. Thanh niên. Ngày 26 tháng 8 năm 2006. Truy cập ngày 20 tháng 5 năm 2019. 
  68. ^ a ă â “Giáng Son: Khát khao dồn vào âm nhạc”. Sài Gòn giải phóng. Ngày 22 tháng 10 năm 2007. Truy cập ngày 22 tháng 4 năm 2019. 
  69. ^ “5 Dòng Kẻ - Nhóm nhạc duy nhất không có fanclub”. Dân trí. Ngày 26 tháng 10 năm 2005. Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2019. 
  70. ^ a ă â “Giáng Son tìm kiếm sự bứt phá”. VnExpress. Ngày 27 tháng 8 năm 2006. Truy cập ngày 12 tháng 4 năm 2019. 
  71. ^ “NS. GIÁNG SON”. CEG Music Festival. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2019. 
  72. ^ “Giáng Son: Nắng theo em trên dòng sông vắng”. Tiền phong. Ngày 10 tháng 7 năm 2006. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2019. 
  73. ^ “Giáng Son: Nắng theo em trên dòng sông vắng”. Người lao động. Ngày 10 tháng 7 năm 2006. Truy cập ngày 10 tháng 5 năm 2019. 
  74. ^ “Giáng Son muốn được lên xe hoa”. VnExpress. Ngày 10 tháng 3 năm 2006. Truy cập ngày 12 tháng 4 năm 2019. 
  75. ^ a ă “Chia tay Năm Dòng Kẻ - Giáng Son có niềm vui mới”. Tiền phong. Ngày 22 tháng 9 năm 2005. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2019. 
  76. ^ “Bài hát Việt: Phát lại nhiều lần để thẩm thấu”. Tiền phong. Ngày 22 tháng 3 năm 2008. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2019. 
  77. ^ “Dự định của những “lính cũ”!”. Dân trí. Ngày 1 tháng 6 năm 2006. Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2019. 
  78. ^ “18 ca khúc vào chung kết năm Bài hát Việt 2006”. Tuổi trẻ. Ngày 29 tháng 1 năm 2007. Truy cập ngày 20 tháng 4 năm 2019. 
  79. ^ “Giáng Son làm album tác giả với 10 ca khúc mới nhất”. Tiền phong. Ngày 7 tháng 8 năm 2006. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2019. 
  80. ^ “Giáng Son: "Không có ông chồng nào hoàn hảo 100%". Dân trí. Ngày 7 tháng 2 năm 2007. Truy cập ngày 20 tháng 4 năm 2019. 
  81. ^ “Giáng Son: Đàn ông thời nay ít, "bóng" thì nhiều!”. Dân trí. Ngày 17 tháng 4 năm 2007. Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2019. 
  82. ^ a ă â “Giáng Son: Tôi không gây sốc để ra CD”. Giadinh.net. Ngày 31 tháng 5 năm 2007. Truy cập ngày 13 tháng 10 năm 2019. 
  83. ^ a ă “NHẠC SĨ GIÁNG SON – TRỞ LẠI MÙA 2 CEG MUSIC FESTIVAL 2019”. CEG Festival. Ngày 20 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 12 tháng 9 năm 2019. 
  84. ^ “Giáng son ra album đầu”. Thanh niên. Ngày 3 tháng 7 năm 2007. Truy cập ngày 20 tháng 5 năm 2019. 
  85. ^ “Giáng Son - sự trở lại ngọt ngào”. Sài Gòn giải phóng. Ngày 7 tháng 7 năm 2007. Truy cập ngày 22 tháng 4 năm 2019. 
  86. ^ a ă “Giáng Son thể hiện cá tính”. Dân trí. Ngày 9 tháng 7 năm 2007. Truy cập ngày 19 tháng 4 năm 2019. 
  87. ^ “Giáng Son 'tái xuất' với album đầu tay”. VnExpress. Ngày 2 tháng 7 năm 2007. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2019. 
  88. ^ “Nghe trực tuyến CD Giáng Son”. Tuổi trẻ. Ngày 3 tháng 8 năm 2007. Truy cập ngày 17 tháng 5 năm 2019. 
  89. ^ “Hồ Ngọc Hà được đề cử giải Cống hiến 2007”. Dân trí. Ngày 14 tháng 3 năm 2008. Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2019. 
  90. ^ “Bức thư tình đầu tiên của năm nhạc sĩ trẻ”. Người lao động. Ngày 21 tháng 12 năm 2006. Truy cập ngày 25 tháng 4 năm 2019. 
  91. ^ “Bức Thư Tình Đầu Tiên”. Tiki. Tháng 12 năm 2006. Truy cập ngày 25 tháng 4 năm 2019. 
  92. ^ a ă “Nhạc sĩ Giáng Son: Trường Sa luôn trong trái tim tôi”. Thể thao & văn hóa. Ngày 30 tháng 5 năm 2014. Truy cập ngày 27 tháng 3 năm 2018. 
  93. ^ “Nhạc sĩ Giáng Son: Sáng tác chính là mình”. Thanh niên. Ngày 21 tháng 7 năm 2007. Truy cập ngày 20 tháng 5 năm 2019. 
  94. ^ “Lịch phát sóng VTV1, VTV3, HBO, Starmovies ngày 22/9”. info.net. Ngày 22 tháng 9 năm 2015. Truy cập ngày 16 tháng 10 năm 2019. 
  95. ^ “Nhạc sĩ Giáng Son “muốn mang đến những sản phẩm tốt nhất cùng những người giỏi nhất””. VTV TC. Truy cập ngày 16 tháng 10 năm 2019. 
  96. ^ “Cho đến khi cảm xúc quay trở lại…”. Nhân dân. Ngày 1 tháng 11 năm 2015. Truy cập ngày 10 tháng 5 năm 2019. 
  97. ^ a ă “Giáng Son tin tưởng khả năng hát Jazz của Hà Trần, Tùng Dương”. VnExpress. Ngày 16 tháng 10 năm 2015. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2019. 
  98. ^ “Giáng Son không chỉ có “Giấc mơ trưa”!”. Người lao động. Ngày 23 tháng 10 năm 2015. Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2019. 
  99. ^ “Nhạc sĩ Giáng Son: Phá cách rất đỗi dịu dàng với "Bóng tối Jazz". An ninh thủ đô. Ngày 22 tháng 10 năm 2015. Truy cập ngày 15 tháng 5 năm 2019. 
  100. ^ “Tết đến, nghe 5 album hay của năm”. Tuổi trẻ. Ngày 17 tháng 5 năm 2019. Truy cập ngày 17 tháng 5 năm 2019. 
  101. ^ “Nhạc sĩ Giáng Son: 8 năm cùng “cuộc chơi” kén người nghe”. Kinh tế & đô thị. Ngày 27 tháng 10 năm 2015. Truy cập ngày 20 tháng 5 năm 2019. 
  102. ^ a ă â b “Kỳ vọng lớp nữ nhạc sĩ cá tính”. Người lao động. Ngày 28 tháng 10 năm 2015. Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2019. 
  103. ^ a ă â “Đối thoại âm nhạc đầu năm với nhạc sĩ Giáng Son”. Stereo. Ngày 8 tháng 2 năm 2016. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2019. 
  104. ^ “Sơn Tùng M-TP bất ngờ giành giải Ca sĩ "Cống hiến" của năm”. Người lao động. Ngày 24 tháng 4 năm 2016. Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2019. 
  105. ^ ““Hamlet” ra mắt khán giả Thủ đô vào đầu tháng 10”. Kinh tế & đô thị. Ngày 12 tháng 9 năm 2015. Truy cập ngày 20 tháng 5 năm 2019. 
  106. ^ “Xúc động đêm nhạc “Ngãi mẹ sinh thành””. Dân trí. Ngày 13 tháng 8 năm 2016. Truy cập ngày 13 tháng 5 năm 2019. 
  107. ^ “Biểu diễn hầu đồng, hát xẩm mừng Lễ Vu lan”. Hà Nội mới. Ngày 9 tháng 8 năm 2016. Truy cập ngày 13 tháng 5 năm 2019. 
  108. ^ “Nguyễn Cường, Giáng Son làm đĩa để đời cho Tây Nguyên”. Vietnamnet. Ngày 24 tháng 8 năm 2016. Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2019. 
  109. ^ “Gió bay về ngàn: Nhạc Tây Nguyên chất lượng “hi-end””. Tuổi trẻ. Ngày 23 tháng 8 năm 2016. Truy cập ngày 17 tháng 5 năm 2019. 
  110. ^ “Khánh Ly, Đinh Mạnh Ninh hát hết mình chúc mừng nhóm M6”. Dân trí. Ngày 12 tháng 9 năm 2016. Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2019. 
  111. ^ ““Đêm nhiệt đới”- Chất lượng âm nhạc của M6 hãy để người nghe phán xét”. VOV. Ngày 7 tháng 9 năm 2016. Truy cập ngày 13 tháng 5 năm 2019. 
  112. ^ "Đêm nhiệt đới"- album mới của nhóm M6”. VOV. Ngày 18 tháng 10 năm 2016. Truy cập ngày 13 tháng 5 năm 2019. 
  113. ^ 'Đêm nhiệt đới' của M6”. Tiền phong. Ngày 27 tháng 10 năm 2016. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2019. 
  114. ^ “Kiều lên kịch”. Hội nghệ sĩ sân khấu Việt Nam. Ngày 6 tháng 11 năm 2016. Truy cập ngày 15 tháng 5 năm 2019. 
  115. ^ ““Chuyện nàng Kiều” dưới góc nhìn mới”. Hà Nội mới. Ngày 4 tháng 11 năm 2016. Truy cập ngày 14 tháng 5 năm 2019. 
  116. ^ “Tùng Điên và 'Chuyện của dòng sông đỏ'. Tiền phong. Ngày 6 tháng 7 năm 2017. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2019. 
  117. ^ “Xẩm Hà thành đón vu lan với “Ngãi mẹ sinh thành 2””. Sở Văn Hóa và Thể thao Hà Nội. Ngày 30 tháng 8 năm 2017. Truy cập ngày 13 tháng 5 năm 2019. 
  118. ^ “Nhạc sĩ Giáng Son hát xẩm tại lễ giỗ tổ nghề”. Kinh tế & đô thị. Ngày 30 tháng 9 năm 2018. Truy cập ngày 11 tháng 5 năm 2019. 
  119. ^ “Ca sĩ Phương Nga dàn dựng "Tây Thiên Ca" mang âm hưởng Phật giáo”. Dân trí. Ngày 23 tháng 2 năm 2019. Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2019. 
  120. ^ “Sao Mai điểm hẹn 2008 - “Bùng nổ” vào phút cuối?”. Sài Gòn giải phóng. Ngày 5 tháng 7 năm 2008. Truy cập ngày 22 tháng 4 năm 2019. 
  121. ^ “Đồ Rê Mí ba miền hội tụ”. Tiền phong. Ngày 17 tháng 6 năm 2009. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2019. 
  122. ^ “Nhạc sĩ Giáng Son làm giám khảo 'Ngôi sao trẻ'. Thanh niên. Ngày 5 tháng 10 năm 2013. Truy cập ngày 20 tháng 5 năm 2019. 
  123. ^ ““Giọng hát hay Hà Nội” tái xuất đầy hứa hẹn”. Dân trí. Ngày 21 tháng 7 năm 2014. Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2019. 
  124. ^ “Doanh nghiệp Việt và hành trình đem âm nhạc đến cho giới trẻ”. Tiền phong. Ngày 10 tháng 11 năm 2016. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2019. 
  125. ^ “Giáng Son nhận nhiều lời "có cánh" khi ngồi "ghế nóng". An ninh thủ đô. Ngày 24 tháng 6 năm 2016. Truy cập ngày 15 tháng 5 năm 2019. 
  126. ^ “Lộ diện 21 giọng ca bước vào đêm chung kết “Giọng hát Vàng doanh nhân””. VOV. Ngày 20 tháng 11 năm 2017. Truy cập ngày 13 tháng 5 năm 2019. 
  127. ^ “Khởi động Ngày hội âm nhạc hè 2017”. Kinh tế & đô thị. Ngày 13 tháng 6 năm 2017. Truy cập ngày 20 tháng 5 năm 2019. 
  128. ^ “Dàn giám khảo của Sing my song bản Việt chính thức lộ diện”. afamily. 2016. Truy cập ngày 16 tháng 6 năm 2019. 
  129. ^ “Lộn Xộn Band - học trò Lê Minh Sơn đăng quang Sing my song mùa 2”. VOV. Ngày 14 tháng 5 năm 2018. Truy cập ngày 13 tháng 5 năm 2019. 
  130. ^ “70 thí sinh cạnh tranh cho 10 suất vào chung kết Giọng hát hay Hà Nội”. VOV. Ngày 19 tháng 9 năm 2018. Truy cập ngày 14 tháng 5 năm 2019. 
  131. ^ “Giáng Son: “Đã đến lúc tôi phải nghĩ chuyện lấy chồng””. Dân trí. Ngày 13 tháng 1 năm 2006. Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2019. 
  132. ^ a ă â “Nghệ sỹ Giáng Son không thể sống khác bản thân mình!”. An ninh thủ đô. Ngày 12 tháng 2 năm 2012. Truy cập ngày 20 tháng 5 năm 2019. 
  133. ^ a ă “Giáng Son: 'Nên giữ tính nữ trong ca khúc của mình'. VnExpress. Ngày 16 tháng 3 năm 2005. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2019. 
  134. ^ a ă “Nhạc sĩ Giáng Son: Tôi đã "lời" với nỗi buồn”. Thanh niên. Ngày 30 tháng 8 năm 2009. Truy cập ngày 20 tháng 5 năm 2019. 
  135. ^ a ă â “Nhạc sĩ Giáng Son: "Em mơ những mùa hoa nhỏ". An ninh thế giới. Ngày 23 tháng 4 năm 2013. Truy cập ngày 24 tháng 4 năm 2019. 
  136. ^ a ă “Giáng Son, nữ tính trên từng nốt nhạc!”. Nông nghiệp Việt Nam. Ngày 17 tháng 1 năm 2014. Truy cập ngày 7 tháng 4 năm 2019. 
  137. ^ “Nhạc sĩ Giáng Son kể chuyện nhịn đói viết nhạc”. Vietnamnet. Ngày 20 tháng 10 năm 2015. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2019. 
  138. ^ a ă “Nhạc sỹ Giáng Son: Giống mình quá cũng chán”. Cảnh sát toàn cầu. Ngày 4 tháng 8 năm 2016. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2019. 
  139. ^ a ă “Giáng Son: Tôi tin thả mình vào tình yêu và nhấm nháp...”. Tiền phong. Ngày 2 tháng 6 năm 2009. Truy cập ngày 7 tháng 4 năm 2019. 
  140. ^ “Nhạc sĩ Giáng Son: Không ngại áp lực”. Đại đoàn kết. Ngày 25 tháng 10 năm 2015. Truy cập ngày 8 tháng 6 năm 2019. 
  141. ^ “Khi ca sĩ làm… nhạc sĩ”. Sài Gòn giải phóng. Ngày 14 tháng 3 năm 2008. Truy cập ngày 22 tháng 4 năm 2019. 
  142. ^ “Giáng Son - nữ nhạc sĩ ấn tượng”. Tiền phong. Ngày 4 tháng 3 năm 2006. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2019. 
  143. ^ “Giáng Son 'bắt lỗi' thường gặp của các ca sĩ đi thi hát”. Vietnamnet. Ngày 4 tháng 8 năm 2018. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2019. 
  144. ^ “Nghệ sĩ nữ "tíu tít" chê "trai làng ta". Dân trí. Ngày 15 tháng 6 năm 2007. Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2019. 
  145. ^ “Giáng Son: Đàn ông thời nay ít, 'bóng' thì nhiều!”. Tiền phong. Ngày 16 tháng 4 năm 2007. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2019. 
  146. ^ “Sao Mai Điểm hẹn 2008 - Nhìn từ ghế Hội đồng Nghệ thuật”. Tiền phong. Ngày 23 tháng 8 năm 2008. Truy cập ngày 9 tháng 4 năm 2019. 
  147. ^ “Chung tay vỗ nên kêu!”. Người lao động. Ngày 3 tháng 7 năm 2010. Truy cập ngày 25 tháng 4 năm 2019. 
  148. ^ “Tùng Dương và mối duyên với các nữ nhạc sĩ”. Dân trí. Ngày 3 tháng 12 năm 2015. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2019. 
  149. ^ Ngọc Hà (22 tháng 9 năm 2016). “Giáng Son "phản ứng" khi Tùng Dương làm mới "Nơi đảo xa". An ninh thủ đô. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2019. 
  150. ^ “Giáng Son phủ nhận 'dìm hàng' Kiều Anh vì Thu Phương”. Saostar. Ngày 24 tháng 10 năm 2015. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2019. 
  151. ^ “Trúc Nhân: “Tôi và Tùng Dương giống nhau ở... nhan sắc””. Thanh niên. Ngày 21 tháng 4 năm 2013. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2019. 
  152. ^ Duy Vũ (24 tháng 9 năm 2017). “Only C: 'Tôi có thể làm được những ca khúc đẳng cấp thế giới'. An ninh thủ đô. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2019. 
  153. ^ Phương Giang (1 tháng 10 năm 2017). “Phan Mạnh Quỳnh: 'Tôi muốn là tượng đài của Vpop'. Zing News. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2019. 
  154. ^ “Giáng Son: 'Các nhạc sĩ trẻ cứ tuyên ngôn đi nhưng có làm được không?'. 2sao. Ngày 16 tháng 10 năm 2017. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2019. 
  155. ^ “Giáng Son: 'Các nhạc sĩ trẻ cứ tuyên ngôn đi nhưng có làm được không?'. Zing News. Ngày 16 tháng 10 năm 2017. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2019. 
  156. ^ “Giáng Son kể chuyện 'ăn vạ' Nguyễn Trọng Tạo khi phổ nhạc 'Cỏ và mưa'. Tiền phong. Ngày 8 tháng 1 năm 2019. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2019. 
  157. ^ “Giao lưu trực tuyến: Nhạc sĩ Giáng Son "khát" trong "Bóng tối Jazz". Học viện Báo chí và Tuyên truyền. Ngày 2 tháng 11 năm 2015. Truy cập ngày 14 tháng 10 năm 2019. 
  158. ^ “Giáng Son - hát, nhảy và viết giao hưởng”. Tiền phong. Ngày 8 tháng 3 năm 2005. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2019. 
  159. ^ a ă â “Giáng Son tìm hơi thở Việt”. Tiền phong. Ngày 25 tháng 10 năm 2005. Truy cập ngày 7 tháng 4 năm 2019. 
  160. ^ a ă 'Trời cho con khổ vừa thôi, khổ quá chết mất'. Tuổi trẻ. Ngày 14 tháng 2 năm 2019. Truy cập ngày 17 tháng 5 năm 2019. 
  161. ^ a ă â b c d “Giáng Son-Nốt trầm xao xuyến”. Người lao động. Ngày 3 tháng 10 năm 2010. Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2019. 
  162. ^ “Giáng Son không “hứa hão””. An ninh thủ đô. Ngày 10 tháng 7 năm 2007. Truy cập ngày 16 tháng 5 năm 2019. 
  163. ^ “NGND Hoàng Kiều - nghệ sĩ gạo cội của làng chèo Việt qua đời”. Đời sống & Pháp luật. Ngày 11 tháng 8 năm 2017. Truy cập ngày 27 tháng 3 năm 2018. 
  164. ^ “Giáng Son chưa bao giờ coi mình là ca sĩ đúng nghĩa”. VnExpress. Ngày 11 tháng 7 năm 2006. Truy cập ngày 14 tháng 4 năm 2019. 
  165. ^ “NS Đỗ Bảo: Giáng Son dám đặt thách thức cho mình”. VTV News. Ngày 24 tháng 11 năm 2015. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2019. 
  166. ^ “Trúc Nhân: Bị Thu Minh mắng không oan”. 24h. Ngày 3 tháng 12 năm 2012. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2019. 
  167. ^ a ă “Nhạc nhẹ loay hoay tìm công chúng”. Nhạc nhẹ loay hoay tìm công chúng. Ngày 29 tháng 8 năm 2006. Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2019. 
  168. ^ “Màu sắc và cá tính của phái đẹp trong sáng tác nhạc”. Giáo dục & thời đại. Ngày 25 tháng 10 năm 2017. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2019. 
  169. ^ “5 Dòng kẻ không được mời dự lễ cưới của Giáng Son”. Dân trí. Ngày 14 tháng 3 năm 2009. Truy cập ngày 20 tháng 4 năm 2019. 
  170. ^ “Giáng Son lên xe hoa”. VnExpress. Ngày 14 tháng 3 năm 2009. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2019. 
  171. ^ “Tùng Dương: Âm nhạc là người tình của tôi !”. Tiền phong. Ngày 1 tháng 8 năm 2007. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2019. 
  172. ^ “Giáng Son không ngại hôn chồng chỗ đông người”. Zing News. Ngày 24 tháng 3 năm 2009. Truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2019. 
  173. ^ “Cô dâu mới Giáng Son chia sẻ về âm nhạc và… chuyện tình”. Dân trí. Ngày 26 tháng 3 năm 2009. Truy cập ngày 7 tháng 4 năm 2019. 
  174. ^ “Nhạc sĩ Nguyễn Trọng Tạo: Viết nhạc lẫn thơ từ đáy lòng đến "cuộc chơi" của riêng mình”. An ninh thủ đô. Ngày 18 tháng 8 năm 2017. Truy cập ngày 15 tháng 5 năm 2019. 
  175. ^ “Nguyễn Vĩnh Tiến - cây sắp thêm cành thêm bông”. An ninh thủ đô. Ngày 5 tháng 3 năm 2017. Truy cập ngày 15 tháng 5 năm 2019. 
  176. ^ “Vi Thùy Linh đưa Xẩm đến Hội sách Hà Nội”. Thế thao & Văn Hóa. Ngày 29 tháng 9 năm 2015. Truy cập ngày 13 tháng 10 năm 2019. 
  177. ^ “Hà Linh tâm sự về ngày 8/3 của mình”. Dân trí. Ngày 8 tháng 3 năm 2014. Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2019. 
  178. ^ “Nghệ sĩ Mai Tuyết Hoa làm album xẩm nhờ bị nhạc sĩ Giáng Son ‘mắng’”. Thanh niên. Ngày 3 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 11 tháng 9 năm 2019. 
  179. ^ “Nhạc sĩ Giáng Son: “Nghệ thuật Xẩm chưa từng xa lạ…””. Lao động. Ngày 25 tháng 4 năm 2017. Truy cập ngày 14 tháng 10 năm 2019. 
  180. ^ “Nhạc sĩ Giáng Son: “Phải tìm đến cái đẹp để níu giữ đời sống này””. Elle Việt Nam. Ngày 10 tháng 10 năm 2016. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2019. 
  181. ^ “Sơn Tùng M-TP giành giải Ca sĩ của năm”. Dân trí. Ngày 25 tháng 4 năm 2016. Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2019. 
  182. ^ ““Cỏ và Mưa”của nhạc sĩ Giáng Son”. Pháp luật Việt Nam. Ngày 1 tháng 10 năm 2010. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2019. 
  183. ^ “Nhạc sĩ Giáng Son ghi danh trên Con đường âm nhạc”. VnExpress. Ngày 29 tháng 9 năm 2010. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2019. 
  184. ^ “Bài hát Việt 2014 thực hiện minishow cho tác giả trẻ”. VnExpress. Ngày 22 tháng 4 năm 2014. Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2019. 
  185. ^ "Tứ Linh" tham gia minishow của nhạc sỹ Giáng Son”. VnMedia. Ngày 26 tháng 6 năm 2014. Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2019. 
  186. ^ ““Cặp đôi hoàn hảo” cháy hết mình trong chương trình nghệ thuật lớn”. Dân trí. Ngày 21 tháng 10 năm 2012. Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2019. 
  187. ^ “Những “cặp đôi hoàn cảnh””. Người lao động. Ngày 9 tháng 10 năm 2012. Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2019. 
  188. ^ Lan Chi (27 tháng 2 năm 2006). “Bài hát Việt 2005: Đã gọi tên những chiến thắng”. Dân trí. Truy cập ngày 7 tháng 4 năm 2019. 
  189. ^ “Live show bài hát Việt tháng 11: Dòng chảy của những nỗi nhớ!”. Sài Gòn giải phóng. Ngày 22 tháng 11 năm 2008. Truy cập ngày 22 tháng 4 năm 2019. 
  190. ^ “Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến lần thứ 3”. Wikipedia. Truy cập 6 tháng 4 năm 2019. 
  191. ^ “Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến lần thứ 11”. Wikipedia. Truy cập 23 tháng 10 năm 2019. 
  192. ^ “Nhạc sĩ Giáng Son: “Nghệ thuật Xẩm chưa từng xa lạ…””. Lao động. Ngày 25 tháng 4 năm 2017. Truy cập ngày 14 tháng 10 năm 2019. 
  193. ^ “Ghế không tựa Nhạc sĩ Giáng Son”. YouTube. Ngày 10 tháng 3 năm 2019. Truy cập ngày 14 tháng 10 năm 2019. 
  194. ^ “Giáng Son tỏa sáng trong “Bóng tối Jazz””. Lao động. Ngày 24 tháng 10 năm 2015. Truy cập ngày 14 tháng 10 năm 2019. 
  195. ^ “NHẠC SĨ GIÁNG SON: BÌNH DỊ TẠO SỰ KHÁC BIỆT”. VNMusic. Ngày 4 tháng 1 năm 2013. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2019. 
  196. ^ “Giáng Son: Cao số quá!”. Dân trí. Ngày 10 tháng 3 năm 2006. Truy cập ngày 19 tháng 4 năm 2019. 
  197. ^ “Trương Tuyết Mai - Nửa thế kỷ âm nhạc”. Quân đội nhân dân. Ngày 29 tháng 4 năm 2014. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2019. 
  198. ^ a ă “Thế hệ nữ nhạc sỹ mới”. An ninh thủ đô. Ngày 9 tháng 3 năm 2008. Truy cập ngày 15 tháng 5 năm 2019. 
  199. ^ “Bài hát Việt sau ba năm - Đi tìm cái mới”. Sài Gòn giải phóng. Ngày 25 tháng 3 năm 2008. Truy cập ngày 22 tháng 4 năm 2019. 
  200. ^ “Bài hát Việt tháng 8: Sự trở lại của những tên tuổi lớn”. Tiền phong. Ngày 23 tháng 8 năm 2005. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2019. 
  201. ^ “Ca sĩ viết nhạc ngày càng chuyên nghiệp”. Sài Gòn giải phóng. Ngày 17 tháng 7 năm 2008. Truy cập ngày 22 tháng 4 năm 2019. 
  202. ^ “Chuyển động nhạc Việt 2005”. Tiền phong. Ngày 29 tháng 1 năm 2006. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2019. 
  203. ^ “Mai Khôi khóc khi nhận giải Bài hát Việt 2010”. VnExpress. Ngày 28 tháng 2 năm 2011. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2019. 
  204. ^ “Nhạc sĩ An Thuyên: Vị tướng tài của làng nhạc”. Thể thao & văn hóa. Ngày 5 tháng 7 năm 2015. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2019. 
  205. ^ ““Quán quân” Bài hát Việt 2007, nhạc sĩ Lưu Hà An:“Điều quan trọng là bài hát của chúng tôi đã vang lên””. Sài Gòn giải phóng. Ngày 30 tháng 1 năm 2008. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2019. 
  206. ^ “Chương trình “Bài hát Việt”: Chờ đợi một cuộc cách tân”. Nhân dân. Ngày 17 tháng 9 năm 2010. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2019. 
  207. ^ “Đọng lại gì từ Bài hát Việt?”. Tiền phong. Ngày 6 tháng 2 năm 2006. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2019. 
  208. ^ "Khoác áo" đương đại cho nhạc dân tộc”. Người lao động. Ngày 29 tháng 3 năm 2018. Truy cập ngày 25 tháng 4 năm 2019. 
  209. ^ “5 ca khúc gây ảnh hưởng tới showbiz Việt 2012”. Dân trí. Ngày 18 tháng 2 năm 2013. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2019. 
  210. ^ “Hà Nội - Mười hai mùa hoa (*)”. Đại đoàn kết. Ngày 20 tháng 1 năm 2019. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2019. 
  211. ^ ““Biến vĩ của tình yêu” và ước mơ “đổi đời” của kịch hình thể”. Dân trí. Ngày 31 tháng 10 năm 2008. Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2019. 
  212. ^ “Thưởng thức “Giấc mơ trưa” trên sân khấu Cánh Diều Vàng”. Dân trí. Ngày 16 tháng 3 năm 2010. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2019. 
  213. ^ “Linh Nga biến hóa phong cách với váy áo thêu”. Pháp luật Việt Nam. Ngày 11 tháng 11 năm 2017. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2019. 
  214. ^ “5 ca khúc được săn đón nhất tại các cuộc thi âm nhạc”. Zing News. Ngày 28 tháng 4 năm 2014. Truy cập ngày 20 tháng 10 năm 2019. 
  215. ^ "Cô Ba Sài Gòn" tranh thủ vận động trước khi tranh cử tại Oscar 2019”. Người lao động. Ngày 17 tháng 10 năm 2018. Truy cập ngày 25 tháng 4 năm 2019. 
  216. ^ “Hà Trần 'phá' nát lời bài hit của Giáng Son”. Vietnamnet. Ngày 15 tháng 6 năm 2015. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2019. 

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]