Gliese 876 b

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới điều hướng Bước tới tìm kiếm

Gliese 876 b là một ngoại hành tinh quay quanh sao lùn đỏ Gliese 876. Nó hoàn thành một quỹ đạo trong khoảng 61 ngày. Được phát hiện vào tháng 6 năm 1998, Gliese 876 b là hành tinh đầu tiên được phát hiện quay quanh một sao lùn đỏ.

Khám phá[sửa | sửa mã nguồn]

Gliese 876 b ban đầu được Geoffrey Marcy công bố vào ngày 22 tháng 6 năm 1998 tại một hội nghị chuyên đề của Liên minh Thiên văn Quốc tế tại Victoria, British Columbia, Canada. Khám phá được thực hiện bằng cách sử dụng dữ liệu từ các đài thiên văn KeckLick.[1][2] Chỉ 2 giờ sau khi thông báo, anh ta đã nhận được một e-mail từ nhóm Tìm kiếm Hành tinh Geneva xác nhận hành tinh. Nhóm nghiên cứu ở Geneva đã sử dụng kính viễn vọng tại Đài thiên văn Haute-Provence ở Pháp và Đài thiên văn Nam châu ÂuLa Serena, Chile.[1][3] Giống như phần lớn các khám phá hành tinh ngoài hệ mặt trời ban đầu, nó được phát hiện bằng cách phát hiện các biến đổi trong vận tốc xuyên tâm của ngôi sao là kết quả của lực hấp dẫn của hành tinh.[4][5][3][6][7]

Đặc điểm[sửa | sửa mã nguồn]

Khối lượng, bán kính và nhiệt độ[sửa | sửa mã nguồn]

Với khối lượng lớn của hành tinh, có khả năng Gliese 876 b là một hành tinh khí khổng lồ không có bề mặt rắn. Vì hành tinh này chỉ được phát hiện gián tiếp thông qua các hiệu ứng hấp dẫn của nó đối với ngôi sao, nên các thuộc tính như bán kính, thành phần và nhiệt độ của nó không được biết đến. Giả sử nó có cấu tạo tương tự Sao Mộc và môi trường gần với trạng thái cân bằng hóa học, người ta dự đoán rằng bầu khí quyển của Gliese 876 b không có mây, mặc dù các vùng lạnh hơn của hành tinh có thể tạo thành các đám mây nước.[8]

Một hạn chế của phương pháp vận tốc hướng tâm được sử dụng để phát hiện Gliese 876 b là chỉ có thể đạt được một khối lượng thấp hơn khối lượng thật sự của hành tinh. Khối lượng này là khoảng 1,93 lần khối lượng của Sao Mộc.[6] Khối lượng thực sự phụ thuộc vào độ nghiêng của quỹ đạo, mà nói chung là vẫn chưa rõ. Tuy nhiên, do Gliese 876 chỉ 15 năm ánh sáng từ Trái đất [4] Phân tích của Benedict và cộng sự cho thấy độ nghiêng quỹ đạo của hành tinh là 84 ° ± 6 °.[9] Trong trường hợp của Gliese 876 b, các mô hình cho thấy độ nghiêng thực tế của quỹ đạo là 59°, dẫn đến khối lượng thực sự gấp 2,2756 lần khối lượng Sao Mộc.[4]

Bởi vì nó chỉ nặng hơn Sao Mộc 2 lần. Nó chắc chắn sẽ to hơn với bán kính hành tinh là bằng 1,2 bán kính Sao Mộc

Nhiệt độ cân bằng của Gliese 876 b, được ước tính là khoảng 194 K (−79 °C; −110 °F).[10]

Ngôi sao chủ nhà[sửa | sửa mã nguồn]

Hành tinh quay quanh một ngôi sao (loại M) có tên Gliese 876. Ngôi sao có khối lượng 0,33 M và bán kính khoảng 0,36 R. Nó có nhiệt độ bề mặt 3350 K và 2,55 tỷ năm tuổi. Để so sánh, Mặt trời khoảng 4,6 tỷ năm tuổi [11] và có nhiệt độ bề mặt là 5778 K.[12]

Quỹ đạo[sửa | sửa mã nguồn]

Gliese 876 b nằm trong cộng hưởng quỹ đạo 1:2:4 với hành tinh thứ hai là Gliese 876 c và hành tinh xa nhất là Gliese 876 e: trong thời gian hành tinh e hoàn thành một quỹ đạo, hành tinh b hoàn thành hai quỹ đạo của mình và hành tinh c hoàn thành bốn quỹ đạo. Đây là ví dụ thứ hai được biết đến của cộng hưởng quỹ đạo, lần đầu tiên là các mặt trăng của sao MộcIo, EuropaGanymede.[4] Do đó, các tham số quỹ đạo của các hành tinh thay đổi khá nhanh khi chúng tương tác linh hoạt với nhau.[13] Quỹ đạo của hành tinh có độ lệch tâm quỹ đạo thấp, tương tự như các hành tinh trong Hệ Mặt Trời. Bán trục lớn của quỹ đạo chỉ có 0,208 AU, ít hơn so với Sao Thủy trong Hệ Mặt Trời.[4] Tuy nhiên Gliese 876 là một ngôi sao mờ đến nỗi điều này đặt hành tinh ở phần bên ngoài của khu vực có thể sống được.[14]

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă "Astronomers find planet orbiting nearby star" (Press release). W. M. Keck Observatory. 1998-06-22. Truy cập 2018-09-23. Lỗi chú thích: Thẻ <ref> không hợp lệ: tên “Keck Observatory” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác Lỗi chú thích: Thẻ <ref> không hợp lệ: tên “Keck Observatory” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác
  2. ^ Boss, Alan (2009-02-01). The Crowded Universe: The Race to Find Life Beyond Earth. Basic Books. p. 53. ISBN 978-0-465-00936-7. Lỗi chú thích: Thẻ <ref> không hợp lệ: tên “Crowded Universe” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác Lỗi chú thích: Thẻ <ref> không hợp lệ: tên “Crowded Universe” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác
  3. ^ a ă Delfosse, X.; et al. (1998). "The closest extrasolar planet. A giant planet around the M4 dwarf GL 876". Astronomy and Astrophysics. 338: L67–L70. arXiv:astro-ph/9808026. Bibcode:1998A&A...338L..67D. Lỗi chú thích: Thẻ <ref> không hợp lệ: tên “Delfosse1998” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác Lỗi chú thích: Thẻ <ref> không hợp lệ: tên “Delfosse1998” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác
  4. ^ a ă â b c Rivera, Eugenio J.; et al. (July 2010). "The Lick-Carnegie Exoplanet Survey: A Uranus-mass Fourth Planet for GJ 876 in an Extrasolar Laplace Configuration". The Astrophysical Journal. 719 (1): 890–899. arXiv:1006.4244. Bibcode:2010ApJ...719..890R. doi:10.1088/0004-637X/719/1/890. Lỗi chú thích: Thẻ <ref> không hợp lệ: tên “Rivera2010” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác Lỗi chú thích: Thẻ <ref> không hợp lệ: tên “Rivera2010” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác
  5. ^ Marcy, Geoffrey W.; et al. (1998). "A Planetary Companion to a Nearby M4 Dwarf, Gliese 876". The Astrophysical Journal Letters. 505 (2): L147–L149. arXiv:astro-ph/9807307. Bibcode:1998ApJ...505L.147M. doi:10.1086/311623. Lỗi chú thích: Thẻ <ref> không hợp lệ: tên “Marcy1998” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác Lỗi chú thích: Thẻ <ref> không hợp lệ: tên “Marcy1998” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác
  6. ^ a ă Rivera, Eugenio J.; et al. (2005). "A ~7.5 M Planet Orbiting the Nearby Star, GJ 876". The Astrophysical Journal. 634 (1): 625–640. arXiv:astro-ph/0510508. Bibcode:2005ApJ...634..625R. doi:10.1086/491669. Lỗi chú thích: Thẻ <ref> không hợp lệ: tên “Rivera2005” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác Lỗi chú thích: Thẻ <ref> không hợp lệ: tên “Rivera2005” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác
  7. ^ Marcy, Geoffrey W.; et al. (2001). "A Pair of Resonant Planets Orbiting GJ 876". The Astrophysical Journal. 556 (1): 296–301. Bibcode:2001ApJ...556..296M. doi:10.1086/321552. Lỗi chú thích: Thẻ <ref> không hợp lệ: tên “Marcy2001” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác Lỗi chú thích: Thẻ <ref> không hợp lệ: tên “Marcy2001” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác
  8. ^ Sudarsky, David; et al. (2003). "Theoretical Spectra and Atmospheres of Extrasolar Giant Planets". The Astrophysical Journal. 588 (2): 1121–1148. arXiv:astro-ph/0210216. Bibcode:2003ApJ...588.1121S. doi:10.1086/374331. Lỗi chú thích: Thẻ <ref> không hợp lệ: tên “Sudarsky2003” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác Lỗi chú thích: Thẻ <ref> không hợp lệ: tên “Sudarsky2003” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác
  9. ^ Benedict, G. F; et al. (2002). "A Mass for the Extrasolar Planet Gliese 876b Determined from Hubble Space Telescope Fine Guidance Sensor 3 Astrometry and High-Precision Radial Velocities". The Astrophysical Journal. 581 (2): L115–L118. arXiv:astro-ph/0212101. Bibcode:2002ApJ...581L.115B. doi:10.1086/346073. Lỗi chú thích: Thẻ <ref> không hợp lệ: tên “Benedict2002” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác Lỗi chú thích: Thẻ <ref> không hợp lệ: tên “Benedict2002” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác
  10. ^ http://www.hpcf.upr.edu/~abel/phl/hec_plots/hec_orbit/hec_orbit_Gliese_876_b.png
  11. ^ Fraser Cain (ngày 16 tháng 9 năm 2008). “How Old is the Sun?”. Universe Today. Truy cập ngày 19 tháng 2 năm 2011. 
  12. ^ Fraser Cain (ngày 15 tháng 9 năm 2008). “Temperature of the Sun”. Universe Today. Truy cập ngày 19 tháng 2 năm 2011. 
  13. ^ Butler, R. P.; et al. (2006). "Catalog of Nearby Exoplanets". The Astrophysical Journal. 646 (1): 505–522. arXiv:astro-ph/0607493. Bibcode:2006ApJ...646..505B. doi:10.1086/504701. Lỗi chú thích: Thẻ <ref> không hợp lệ: tên “Butler2006” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác Lỗi chú thích: Thẻ <ref> không hợp lệ: tên “Butler2006” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác
  14. ^ Jones, Barrie W.; et al. (2005). "Prospects for Habitable "Earths" in Known Exoplanetary Systems". The Astrophysical Journal. 622 (2): 1091–1101. arXiv:astro-ph/0503178. Bibcode:2005ApJ...622.1091J. doi:10.1086/428108. Lỗi chú thích: Thẻ <ref> không hợp lệ: tên “Jones2005” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác Lỗi chú thích: Thẻ <ref> không hợp lệ: tên “Jones2005” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác

Lỗi chú thích: Thẻ <ref> có tên “Barnes2002” được định nghĩa trong <references> không được đoạn văn bản trên sử dụng.
Lỗi chú thích: Thẻ <ref> có tên “Canup2006” được định nghĩa trong <references> không được đoạn văn bản trên sử dụng.
Lỗi chú thích: Thẻ <ref> có tên “Kepler1993” được định nghĩa trong <references> không được đoạn văn bản trên sử dụng.

Lỗi chú thích: Thẻ <ref> có tên “Millholland2018” được định nghĩa trong <references> không được đoạn văn bản trên sử dụng.

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]