Hà Hồng Sân

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Quý ngài

Tiến sĩ danh dự Stanley Hà Hồng Sân
Ho Hung Sun
何鴻燊

GBM, GLM, GBS, GML, OBE
Stanleyho2006.jpg
Sinh(1921-11-25)25 tháng 11, 1921
 Hồng Kông thuộc Anh
Mất26 tháng 5, 2020(2020-05-26) (98 tuổi)
Bệnh viện Dưỡng Hòa, Bào Mã Địa, Hồng Kông
Nơi cư trú Ma Cao
Quốc tịchBồ Đào Nha Bồ Đào Nha[1]
 Hồng Kông
 Ma Cao
Học vấnĐại học Hồng Kông
ngành Kinh tế và Xã hội
Nghề nghiệpDoanh nhân
Tài sảnTăng$US2 tỷ (2011)[2]
Phối ngẫu
  • Vợ đầu:Lê Uyển Hoa
    (Qua đời, 1942 - 2004)
  • Vợ hai:Lam Quỳnh Anh
    (1957)[3]
  • Vợ ba:Trần Uyển Trân
    (1977)[4]
  • Vợ tư:Lương An Kì
    (1988)
Con cái6 con trai và 11 người con gái
Cha mẹ
  • Hà Thế Quang (何世光) (cha)
  • Ký Hưng Vân (mẹ)
Hà Hồng Sân
Phồn thể 何鴻燊
Giản thể 何鸿燊

Hà Hồng Sân[chú thích 1] (tiếng Anh: Stanley Ho Hung-sun, 25-11-1921-26-5-2020) là tỷ phú ngành sòng bạc tại Ma Cao, sau khi mở công ty giải trí được công nhận bằng sáng chế trong lĩnh vực cờ bạc. Ông còn được biết đến với tên gọi khác là "ông vua ngành sòng bạc", được chính phủ cho phép độc quyền kinh doanh ngành công nghiệp cờ bạc tại Ma Cao trong 40 năm. Năm 2011, Hà Hồng Sân là người giàu thứ 13 ở Hồng Kông với khối tài sản US$2 tỷ.[2]. Ngoài ra, hoạt động kinh doanh của tập đoàn Shun Tak Holdings Limited (Tập đoàn Tín Đức) do Hà Hồng Sân nắm quyền đã thâm nhập vào nhiều ngành công nghiệp như vận chuyển, bất động sản, khách sạn và giải trí. Nhân viên làm việc dưới quyền của Hà Hồng Sân từng chiếm khoảng 1/4 lực lượng lao động tại Ma Cao.

Tiểu sử[sửa | sửa mã nguồn]

Cụ cố là Charles Henry Maurice Bosman (phiên âm tiếng Quảng Đông là Hà Sĩ Văn), một thương nhân mang quốc tịch Anh, là người Hà Lan gốc Do Thái.

Sự kiện Hồng Kông mở cửa các thương cảng năm 1842 đã thu hút nhóm thương nhân tìm kiếm cơ hội kinh doanh và thám hiểm, Hà Sĩ Văn là một trong đó. Ông đặt chân tới Hồng Kông năm 1859 và rời đi năm 1873. Ông có mối quan hệ với bà Thi Đệ (施娣), một phụ nữ Trung Quốc trong thời gian 14 năm lưu trú tại Hồng Kông. Giá trị đạo đức Nho giáo và tầng lớp phong kiến thống trị không cho phép phụ nữ Trung Quốc đến với đàn ông ngoại quốc. Thường chỉ có những người đàn ông ngoại quốc "bao dưỡng" những cô con gái nhà thuyền chài hoặc gái nhà thổ. Những người phụ nữ có dính líu với đàn ông châu Âu thì không thể sống trong khu người Hoa mà chỉ có thể đến ở khu vực đông người ngoại quốc như Queen's Road, Bonham Road, Hồng Kông. Bà Thi Đệ là con gái của gia đình làm nghề chài lưới (đản gia) gốc Bảo An, Thâm Quyến. Cả hai chung sống không hôn thú tại căn nhà trên đường D'Aguilar, Hồng Kông. Sau đó sinh ra 1 gái và 4 con trai: Hà Bách Nhan, nhà tư sản mại bản nổi tiếng Hà Đông (Robert HoTung Bosman), Hà Khải Mãn, ông Hà Khải Phúc (Walter Bosman), Hà Khải Giai (con thứ 6).[5]

Ông nội là Hà Khải Phúc kết hôn với bà La Nhứ Tài (羅絮才, Lucy Rothwell), chị ruột của nhà tư sản La Trường Triệu (羅長肇), thuộc thế hệ con lai Âu Á đầu tiên tại Hồng Kông, con gái của thương nhân người Anh Thomas Rothwell (phiên âm sang tiếng Quảng Đông là La Phú Hoa) với một phụ nữ Trung Quốc.

Hà Hồng Sân là con thứ 9 trong số 13 người con của ông Hà Thế Quang, thành viên hội đồng lập pháp trong tập đoàn Tung Wah Group of Hospitals. Mẹ là Flora Hall (Kí Hưng Vân, 冼興雲), con gái của ông Stephen Hall (Kí Đức Phần, 冼德芬,Sin Tak Fan,1856—1925), nhà sáng lập tập đoàn Tung Wah Group of Hospitals. Ông ngoại của Hà Hồng Sân là người lai Trung-Anh, con trai thương nhân người Anh Stephen Prentis Hall.[6][7]

Do mẹ của ông bà nội, mẹ của ông ngoại đều là những phụ nữ Trung Quốc sinh con với người ngoại quốc nên có mối quan hệ thân thiết từ đó tạo dựng tình bạn cho thế hệ con cái. Quan hệ giữa hai gia tộc họ La và họ Hà gắn kết bằng kinh doanh và hôn phối. Ngoài ra, cụ cố Hà Sĩ Văn trở về nước Anh đến cuối đời không quay lai, tình cảm cha con xa cách, bản thân anh em ông Hà Đông được mẹ nuôi nấng. Vì vậy gia tộc Robert Hà Đông đã kế thừa chế độ mẫu hệ, tự nhận là người gốc Bảo An, Thâm Quyến.

Học vấn[sửa | sửa mã nguồn]

Hà Hồng Sân từng học tại trường trung học Queen's College, Hong Kong. Tại đây, ông được xếp vào lớp D - lớp có trình độ thấp nhất trong hệ thống các lớp ở Hồng Kông do kết quả không đạt yêu cầu. Sau khi nhận ra rằng học hành cần mẫn là cách duy nhất để cải thiện địa vị xã hội của mình, sự cố gắng của ông cũng được đền đáp bằng việc nhận được học bổng của Đại học Hồng Kông.[8]

Ông đã trở thành học sinh đầu tiên từ lớp D được nhận học bổng vào đại học. Việc học đại học của ông bị gián đoạn một thời gian ngắn do Chiến tranh thế giới thứ II. Năm 1942, ông bỏ trốn khỏi người Nhật và định cư ở Ma Cao.

Sự nghiệp[sửa | sửa mã nguồn]

Hà Hồng Sân gia nhập Công ty Thương mại CIMB của Macau vào năm 1942. Ông nhanh chóng trở thành một nhân viên cấp cao của công ty này và sử dụng khoản tiền thưởng là một triệu cổ tức để một mình thành lập công ty dầu hoả Úc Môn (澳門火水公司) vào năm 1943. Sau đó, ông chuyển đến Hồng Kông để phát triển và thành lập một liên doanh với Công ty Xây dựng Lợi An (利安建築公司). Vào giữa những năm 1950, ông đã trở thành ông chủ một đế chế tại Hồng Kông.

Năm 1961, Hà Hồng Sân cùng với ông trùm Diệp Hàn (葉漢), Diệp Đức Lợi (葉德利) (chồng của người em gái Hà Uyển Uyển, là con gái thứ sáu của ông Hà Thế Quang, người con thứ 11. Bà Hà Uyển Uyển và ông Diệp kết hôn tại Sài Gòn, Việt Nam vào những năm 1940), tỷ phú Hoắc Anh Đông (霍英東), v.v. đã liên minh để thành lập một công ty - tập đoàn mới. Giá đấu thầu cuối cùng đưa ra là 3.167.000 nhân dân tệ (chỉ hơn 17.000 nhân dân tệ so với đối thủ), thắng lợi khi giành được giấy phép với lĩnh vực cờ bạc tại Macao, thành lập Công ty TNHH Du lịch và Giải trí Macao (Sociedade de Turismo e Diversões de Macau, S.A.) hay còn gọi là Úc Ngu, xây dựng khách sạn Grand Lisboa.

Ngoài ra ông còn thành lập Tập đoàn Tín Đức tại Hồng Kông năm 1972 và được niêm yết trên thị trường chứng khoán Hồng Kông năm 1973(SEHK242)[9]. Trước khi mở quyền khai thác sòng bạc Macau, Công ty Úc Ngu độc quyền toàn bộ hoạt động sòng bạc,[10] điều hành sòng bạc ở Macau trong nhiều năm. Từ giữa những năm 1960 đến 2003, ông đã tích lũy vốn trong một số hoạt động độc quyền; bao gồm Lisboa Casino được xây dựng vào ngày 11 tháng 6 năm 1970 và Grand Lisboa Casino (新葡京娛樂場) được xây dựng vào ngày 11 tháng 2 năm 2007. Ngoài Hồng Kông và Ma Cao, tập đoàn của Hà Hồng Sân cũng đã đầu tư vào nhiều quốc gia, bao gồm Việt Nam, Bắc Triều Tiên, Philippines, Bồ Đào Nha, v.v.

Tranh chấp cổ tức[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 2001, Hà Hồng Sân và em gái ruột là bà Hà Uyển Kỳ (何婉琪) nảy sinh tranh chấp về cổ tức tại Công ty Úc Ngu, từ đó bất hoà không nhìn mặt. Kết quả là bà Hà Uyển Kỳ bị loại khỏi hội đồng quản trị và xóa bỏ tư cách cổ đông tham gia. Bà Hà đã đăng báo nhiều lần để thu hồi khoảng 3 tỷ thặng dư tích lũy và cổ tức, còn ông Hà mỉa mai chế giễu bà chỉ phí công vô ích. Tháng 8 năm 2006, trợ lý Hội đồng Lập pháp Hồng Kông và Phó Chủ tịch Đảng Dân chủ Hồng Kông. luật sư Hà Tuấn Nhân (何俊仁) luật sư liên quan đến tranh chấp giữa bà Hà và công ty Úc Ngu, đã bị tấn công hội đồng, tổn thương nghiêm trọng phần đầu, gây chấn động Hồng Kông. Trưởng đặc khu hành chính Hồng Kông Tăng Âm Quyền khi đó lên tiếng sẽ truy bắt hung thủ dù có phải tìm cùng trời cuối đất. Các phương tiện truyền thông Hồng Kông suy đoán rằng vụ việc này do liên quan đến em gái của vua cờ bạc Hà Hồng Sân, bà Hà Uyển Kỳ (có tên khác là "Thập cô").

Theo thông tin thu được từ phát ngôn viên và truyền thông của bà Hà Uyển Kỳ, luật sư Mạc Siêu Quyền (莫超權), người đã giúp đỡ "Thập cô" vào năm 2002 và 2003, cũng bị đánh hai lần và bị thương đầu do bị ném đá hội đồng, và một luật sư khác, Mark Side, đã nhận được một lá thư đe dọa. [11][12]

Qua đời[sửa | sửa mã nguồn]

Đầu năm 2020, truyền thông đưa tin ông Hà Hồng Sân, đã nằm điều trị ở Bệnh viện Dưỡng Hoà, Hồng Kông (Hong Kong Sanatorium and Hospital), tình hình trở nặng. Trước đó Ủy ban Chính hiệp tỉnh Quảng Đông và Ban Công tác Mặt trận Thống nhất của Tỉnh ủy Quảng Đông đã đến chia buồn, nhưng phía nhà họ Hà phủ nhận.[13]

Vào khoảng 1:05 chiều ngày 26 tháng 5 năm 2020, Hà Hồng Sân qua đời tại Khoa Điều trị Chuyên sâu của Bệnh viện Dưỡng Hoà, hưởng thọ 99 tuổi và được nhiều người thân trong gia đình ở cạnh đến giây phút cuối.[14][15] Sau đó, trưởng đặc khu hành chính Hồng Kông là bà Lâm Trịnh Nguyệt Nga và ông Hạ Nhất Thành, trưởng đặc khu hành chính Macao đã lời chia buồn sâu sắc và ca ngợi những cống hiến với xã hội của ông Hà Hồng Sân.[16]

Gia đình[sửa | sửa mã nguồn]

  • Hà Khải Phúc (Ông nội)= La Nhứ Tài (Bà nội)
  • Hà Thế Quang (Bố)= Ký Hưng Vân (Mẹ) (Flora Hall)

Hà Hồng Sân có một vợ chính thức và 3 người tình[17][18],tổng cộng có 17 người con (6 trai và 11 con gái).

  • Vợ cả Lê Uyển Hoa (Clementina Angela Leitão, người Bồ Đào Nha) (sinh ra tại Macao tháng 8 năm 1923- mất 21 tháng 2 năm 2004) sinh được:
    • Con gái đầu: Hà Siêu Anh (Ho Jane Francis) (sinh năm 1947) = Tiêu Bách Thành (*Chồng cũ)
      • Cháu gái Tiêu Mân Tranh (Ringo)= Chaim Scowcroft
    • Con trai lớn:Hà Du Quang (Robert) (1948-1981)= Tô Khiết (Suki- Melanie Susan) (mất năm 1981)
      • Cháu gái Hà Hiệt Hoa (Faye) (sinh 1975) = Michael Anthony Iesu (*Chồng cũ)
        • Chắt nội Tô Lệ Nghi (Melanin)
        • Chắt nội (Michael)
      • Cháu gái Hà Gia Văn (Sarah) (sinh năm 1978) = Sam
    • Con gái thứ hai:Hà Siêu Hiền (Angela) = Peter Kjaer
      • Cháu trai (Willers, Stanley) (sinh năm 1987)
      • Cháu gái Hà Gia Tình (Ariel Ho-Kjaer) (sinh năm 1993)
    • Con gái thứ ba: Hà Siêu Hùng (Deborah)
  • Nguờt vợ hai Lam Quỳnh Anh (Laam, Lucina King-Ying) (sinh năm 1943) sinh ra:
    • Con gái thứ tư:Hà Siêu Quỳnh (Pansy), sinh ngày 26 tháng 8, 1962 (57 tuổi)= Hứa Tấn Hanh (Julian) (*Chồng cũ)
    • Con gái thứ năm:Hà Siêu Phượng (Daisy) (sinh năm 1964) = Chồng Hà Chí Kiên (Simon), phụ trách việc kinh doanh
      • Cháu gái Hà Khải Hành và Hà Thiến Hành
    • Con gái thứ sáu:Hà Siêu Tầm (Maise) (sinh năm 1967)
    • Con gái thứ bảy:Hà Siêu Nghi (Josie), sinh ngày 26 tháng 12, 1974 (45 tuổi) = Chồng Trần Tử Thông (Conroy)
    • Con trai thứ hai:Hà Du Long (Lawrence), (sinh năm 1976) = Vợ La Tú Nhân (Sharen)
      • Cháu gái Hà Khai Tứ (sinh năm 2006)
  • Người vợ ba Trần Uyển Trân (Ina, Chan Un Chan) (sinh năm 1954)sinh ra:
    • Con gái thứ tám:Hà Siêu Vân (Florinda), sinh ngày 27 tháng 2, 1989 (31 tuổi)
    • Con gái thứ mười:Hà Siêu Liên (Laurinda), sinh ngày 9 tháng 5, 1991 (29 tuổi) (Sinh đôi)
    • Con trai thứ ba:Hà Du Khải (Orlando), sinh ngày 9 tháng 5, 1991 (29 tuổi) (Sinh đôi)
  • Người vợ thứ tư Lương An Kì (Angela, Leong On-Ki) (sinh năm 1961) sinh ra:
    • Con gái thứ chín:Hà Siêu Doanh (Sabrina), sinh ngày 24 tháng 9, 1989 (30 tuổi)
    • Con trai thứ tư:Hà Du Hanh (Arnaldo), (sinh năm 1992)
    • Con trai thứ năm:Hà Du Quân (Mario), sinh ngày 2 tháng 1, 1995 (25 tuổi)
    • Con trai thứ sáu:Hà Du Giai (Oscar, 何猷佳), sinh năm 1997, không rõ thông tin, có nhiều nguồn tin cho rằng mắc bệnh trí tuệ nhưng nhà họ Hà không lên tiếng.[19]
    • Con gái thứ mười một:Hà Siêu Hân (Alice), sinh ngày 12 tháng 6, 1999 (20 tuổi)

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ “中評搜索”. hk.crntt.com. 31 tháng 1 năm 2011. Truy cập ngày 10 tháng 2 năm 2019. 
  2. ^ a ă Stanley Ho and family - Forbes, Forbes.com. Truy cập May 2011.
  3. ^ [1]
  4. ^ 赌王高唱情歌热吻三太 庆祝结婚33周年(组图)
  5. ^ Tracing My Children's Lineage
  6. ^ 丁新豹 (tháng 1 năm 2014). 《非我族裔:戰前香港的外籍族群》. 香港: 三聯書店(香港)有限公司. 
  7. ^ 鄭宏泰、黃紹倫 (tháng 7 năm 2007). 《香港大老--何東》. 香港: 三聯書店(香港)有限公司. 
  8. ^ "Câu lạc bộ người giàu của châu Á: Ai là người thực sự trong kinh doanh– Top 100 tỷ phú châu Á" ISBN 1-85788-162-1 – Geoff Hiscock.
  9. ^ “集團簡介 主席報告書”. Shun Tak Holdings. 
  10. ^ “光華人物-何鴻燊”. ccndnet.com. 12 tháng 5 năm 2008. 
  11. ^ “《何婉琪回憶錄》之與魔鬼同行”. Next Magazine (壹週刊). 27 tháng 4 năm 2006. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 11 năm 2010. 
  12. ^ “找何俊仁打官司 賭王胞妹:幫我律師都出事”. CRNTT Hong Kong. 21 tháng 8 năm 2006. 
  13. ^ “傳廣東政協慰問何鴻燊家人 家人開腔澄清”. hk01. 13 tháng 1 năm 2020. Truy cập ngày 26 tháng 5 năm 2020. 
  14. ^ 烩饭 biên tập (26 tháng 5 năm 2020). “港媒:赌王何鸿燊病逝 享年98岁”. Giải trí Sina (Sina). Truy cập ngày 26 tháng 5 năm 2020. 
  15. ^ “賭王何鴻燊病逝 享年98歲”. 東網. 26 tháng 5 năm 2020. Truy cập ngày 26 tháng 5 năm 2020. 
  16. ^ “林鄭月娥及賀一誠對何鴻燊辭世深切哀悼”. Now 新聞 (bằng tiếng zh-hk). 26 tháng 5 năm 2020. Truy cập ngày 26 tháng 5 năm 2020. 
  17. ^ “为何董小宛才高貌美也只能做妾” (bằng tiếng Zh-hans). 深圳新闻网 来源:人民政协报. Ngày 26 tháng 5 năm 2009. Truy cập ngày 28 tháng 1 năm 2011. 
  18. ^ 何鴻燊一生風流
  19. ^ 封面故事 揭何家禁忌 賭王神秘第六子

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ 」 tiếng Trung Quốc phiên âm sang chữ La tinh là shēn,còn ngữ âm Đài Loan làㄣ.